Sociale Filosofie
Hoofdstuk 1: Wat is filosofie?
Filosofie is:
- Verwondering (cf. kinderen Nog niet oordelen/ In hokjes
stoppen)
Filosofen Proberen vragen te stellen dat we in het dagelijkse leven niet
snel zouden stellen (fundamentele/basis vragen Waarom? Vragen)
- Fundamentele vragen stellen (Cf. Socrates >< Sofisten)
Kennis wordt uit de mens gehaald
- Antwoorden op basis van argumenten, steeds open voor nieuwe
kritiek (>< Dagelijks taalgebruik: ‘mijn levensfilosofie”
Op basis van argumenten kritisch reflecteren
Filosofie is niet:
- Mening
- Geloof
- Gevoel
- Smaak
Rechtvaardigheid Gevoel
Onderwerp van de filosofie Het onzichtbare (het onzichtbare is reëel,
hard):
- Waarden, zin, hoe ‘hoort’ iets te zijn (moeten/mogen) niet-
zintuigelijk waarneembare zaken
- VB. 1 het verwonde konijn VS de verwonde gazelle/luipaard
- VB.2 De vooruitgangsgedachte (cf. ‘Verstreken’ in SW)
- VB. 3 Het ‘normale’ aan de eigen cultuur (cf. de kaders waarbinnen
sociaal werkers vandaag functioneren)
- Gevaar voor: (cf. sociologie)
Verabsolutering van eigen waardenkader: relativeren van je
normen is aangewezen
Relativisme: verabsoluteren van je normen is aangewezen (je
laat alles toe)
Vooruitgangsgedachte
Waarom is het nu beter dan 100 jaar geleden? Technologische
ontwikkeling, sociale zekerheid, vrouwenrechten
Sociaal werk is begonnen vanuit de liefdadigheidsorganisaties (je moet
liefdadigheid opwekken door liefdadigheid te geven)
,Waarom is het niet beter dan 100 jaar geleden? Er is nog steeds
een supergrote ongelijkheid, er was minder vervreemding,
klimaatopwarming was beter
Relativeren Andere manieren van doen toe laten / je eigen waarden en
normen zijn niet het belangrijkste je accepteert dat er andere waarden en
normen zijn.
Wat is dan sociale filosofie?
Het ‘sociale’ is het samenleven van mensen (in brede zin)
- Persoon
- Persoon tot anderen
- Vrijheid
- Verantwoordelijkheid
- Rechten
- …
Waarom hebben sociaal werkers (sociale) filosofie
nodig?
Duidelijk in de opleiding ingebed: leerlijn ‘reflectie onderbouwen’
- Sociale filosofie: Geeft inzicht in samenleving, macht en
rechtvaardigheid
- Historische reflectie: Laat zien hoe sociaal werk en
maatschappelijke systemen zijn ontstaan en veranderd.
- RZL (Religie, Zingeving en Levensbeschouwing): Helpt omgaan
met zingeving en levensvragen van cliënten.
- Etnische vraagstukken: Biedt handvatten voor het omgaan met
morele dilemma’s
- Keuzevak filosofie (politieke, cultuur, ethiek): Verdieping via
politieke, cultuur- of ethische filosofie.
IFSW De internationale federatie van sociaal werk (internationale
definitie sociaal werk) The International Federation of Social Workers (IFSW) is the global body for the
profession. The Federation and its national members strive for social justice, human rights and inclusive,
sustainable social development through the promotion of social work best practice and engagement in
international cooperation
,Definitie vertaald Sociaal werk is een praktijkgerichte professie en
een academische discipline die sociale verandering en ontwikkeling,
sociale cohesie, en ‘empowerment’ en emancipatie van mensen
bevordert. Principes van sociale rechtvaardigheid,
mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor
diversiteit staan centraal in het sociaal werk. Onderbouwd door
sociaalwerktheorieën, sociale wetenschappen, menswetenschappen en de
(ervarings)kennis van de mensen zelf, engageert sociaal werk mensen en
structuren om de uitdagingen van het leven aan te pakken en welzijn te
bevorderen.
IFSW: Ethnische beginselen:
1) Mensenrechten en menselijke waardigheid
Respect voor het recht op zelfbepaling
Promotie van het recht op participatie
Behandeling van een persoon als een totaliteit
Identificatie van en ontwikkeling van krachten
Gericht op belanghebbende
2) Sociale rechtvaardigheid
Negatieve discriminatie aanvechten
Erkennen van diversiteit
Gelijke verdeling van beschikbare middelen (zelf: gelijkere?)
Onrechtvaardig beleid en toestanden aanvechten
Werken in solidariteit
Gericht op (Verder aanvullen dia 11)
Sociaal werk is een normatief beroep (1)
- We zijn voortdurend bezig met kerfilosofiscje thema’s
Autonomie / vrijheid
Verantwoordelijkheid
Onzekerheid
- We willen/moeten mensen in een normatief kader inpassen ><
tegelijk moeten SW ervoor vechten dat mensen ook zichzelf
kunnen / mogen zijn
- Als sociaal werker moet je je oordeel uitstellen kan maar vanuit
het perspectief dat meerdere kaders mogelijk zijn.
, - We laten diverse perspectieven toe: cliënt-perspectief /
Omgevingsperspectief / Samenlevingsperspectief / Persoonlijk
perspectief
SOW’ers-perspectief
Gevaar relativisme?
Wat is normaal?
De kracht van het niet-weten (boek?)
Leerstof vragen:
- Wat is (sociale) filosofie?
- Waarom moeten sociaal werkers een filosoof zijn?
Thema: De (on) afhankelijkheid van het individu
Vb van de cursus houtbewerking
Je moet hout schaven in de juiste richting, als je 100 jaar geleden het
anders wou doen zou de leerkracht boos zijn als je dit nu zou vragen
zouden ze je stimuleren om het te proberen.
Door nieuwe dingen uit te proberen kan het zijn dat je bv een
makkelijkere/betere oplossing vind (vooruitgang is alleen mogelijk als je
nieuwe dingen mag proberen)
Interview Gert Verhulst (dia 4) het onafhankelijk individu is (ik werk veel
Dus ik wordt rijk, geraak jij er niet Dan heb je iets fout gedaan)
Meritocratie meritos Je verdiensten = de verdiensten regeerd /
bepaald je positie
Democratie Heerschappij van het volk (wij regeren onszelf)
2de deel thema geeft er zware kritiek op
- Zoveel keuzes dat we zelf maken. (muziek keuze, kleding, eten, …)
- Is dat altijd zo geweest? (Neen)
Hoofdstuk 1: Wat is filosofie?
Filosofie is:
- Verwondering (cf. kinderen Nog niet oordelen/ In hokjes
stoppen)
Filosofen Proberen vragen te stellen dat we in het dagelijkse leven niet
snel zouden stellen (fundamentele/basis vragen Waarom? Vragen)
- Fundamentele vragen stellen (Cf. Socrates >< Sofisten)
Kennis wordt uit de mens gehaald
- Antwoorden op basis van argumenten, steeds open voor nieuwe
kritiek (>< Dagelijks taalgebruik: ‘mijn levensfilosofie”
Op basis van argumenten kritisch reflecteren
Filosofie is niet:
- Mening
- Geloof
- Gevoel
- Smaak
Rechtvaardigheid Gevoel
Onderwerp van de filosofie Het onzichtbare (het onzichtbare is reëel,
hard):
- Waarden, zin, hoe ‘hoort’ iets te zijn (moeten/mogen) niet-
zintuigelijk waarneembare zaken
- VB. 1 het verwonde konijn VS de verwonde gazelle/luipaard
- VB.2 De vooruitgangsgedachte (cf. ‘Verstreken’ in SW)
- VB. 3 Het ‘normale’ aan de eigen cultuur (cf. de kaders waarbinnen
sociaal werkers vandaag functioneren)
- Gevaar voor: (cf. sociologie)
Verabsolutering van eigen waardenkader: relativeren van je
normen is aangewezen
Relativisme: verabsoluteren van je normen is aangewezen (je
laat alles toe)
Vooruitgangsgedachte
Waarom is het nu beter dan 100 jaar geleden? Technologische
ontwikkeling, sociale zekerheid, vrouwenrechten
Sociaal werk is begonnen vanuit de liefdadigheidsorganisaties (je moet
liefdadigheid opwekken door liefdadigheid te geven)
,Waarom is het niet beter dan 100 jaar geleden? Er is nog steeds
een supergrote ongelijkheid, er was minder vervreemding,
klimaatopwarming was beter
Relativeren Andere manieren van doen toe laten / je eigen waarden en
normen zijn niet het belangrijkste je accepteert dat er andere waarden en
normen zijn.
Wat is dan sociale filosofie?
Het ‘sociale’ is het samenleven van mensen (in brede zin)
- Persoon
- Persoon tot anderen
- Vrijheid
- Verantwoordelijkheid
- Rechten
- …
Waarom hebben sociaal werkers (sociale) filosofie
nodig?
Duidelijk in de opleiding ingebed: leerlijn ‘reflectie onderbouwen’
- Sociale filosofie: Geeft inzicht in samenleving, macht en
rechtvaardigheid
- Historische reflectie: Laat zien hoe sociaal werk en
maatschappelijke systemen zijn ontstaan en veranderd.
- RZL (Religie, Zingeving en Levensbeschouwing): Helpt omgaan
met zingeving en levensvragen van cliënten.
- Etnische vraagstukken: Biedt handvatten voor het omgaan met
morele dilemma’s
- Keuzevak filosofie (politieke, cultuur, ethiek): Verdieping via
politieke, cultuur- of ethische filosofie.
IFSW De internationale federatie van sociaal werk (internationale
definitie sociaal werk) The International Federation of Social Workers (IFSW) is the global body for the
profession. The Federation and its national members strive for social justice, human rights and inclusive,
sustainable social development through the promotion of social work best practice and engagement in
international cooperation
,Definitie vertaald Sociaal werk is een praktijkgerichte professie en
een academische discipline die sociale verandering en ontwikkeling,
sociale cohesie, en ‘empowerment’ en emancipatie van mensen
bevordert. Principes van sociale rechtvaardigheid,
mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor
diversiteit staan centraal in het sociaal werk. Onderbouwd door
sociaalwerktheorieën, sociale wetenschappen, menswetenschappen en de
(ervarings)kennis van de mensen zelf, engageert sociaal werk mensen en
structuren om de uitdagingen van het leven aan te pakken en welzijn te
bevorderen.
IFSW: Ethnische beginselen:
1) Mensenrechten en menselijke waardigheid
Respect voor het recht op zelfbepaling
Promotie van het recht op participatie
Behandeling van een persoon als een totaliteit
Identificatie van en ontwikkeling van krachten
Gericht op belanghebbende
2) Sociale rechtvaardigheid
Negatieve discriminatie aanvechten
Erkennen van diversiteit
Gelijke verdeling van beschikbare middelen (zelf: gelijkere?)
Onrechtvaardig beleid en toestanden aanvechten
Werken in solidariteit
Gericht op (Verder aanvullen dia 11)
Sociaal werk is een normatief beroep (1)
- We zijn voortdurend bezig met kerfilosofiscje thema’s
Autonomie / vrijheid
Verantwoordelijkheid
Onzekerheid
- We willen/moeten mensen in een normatief kader inpassen ><
tegelijk moeten SW ervoor vechten dat mensen ook zichzelf
kunnen / mogen zijn
- Als sociaal werker moet je je oordeel uitstellen kan maar vanuit
het perspectief dat meerdere kaders mogelijk zijn.
, - We laten diverse perspectieven toe: cliënt-perspectief /
Omgevingsperspectief / Samenlevingsperspectief / Persoonlijk
perspectief
SOW’ers-perspectief
Gevaar relativisme?
Wat is normaal?
De kracht van het niet-weten (boek?)
Leerstof vragen:
- Wat is (sociale) filosofie?
- Waarom moeten sociaal werkers een filosoof zijn?
Thema: De (on) afhankelijkheid van het individu
Vb van de cursus houtbewerking
Je moet hout schaven in de juiste richting, als je 100 jaar geleden het
anders wou doen zou de leerkracht boos zijn als je dit nu zou vragen
zouden ze je stimuleren om het te proberen.
Door nieuwe dingen uit te proberen kan het zijn dat je bv een
makkelijkere/betere oplossing vind (vooruitgang is alleen mogelijk als je
nieuwe dingen mag proberen)
Interview Gert Verhulst (dia 4) het onafhankelijk individu is (ik werk veel
Dus ik wordt rijk, geraak jij er niet Dan heb je iets fout gedaan)
Meritocratie meritos Je verdiensten = de verdiensten regeerd /
bepaald je positie
Democratie Heerschappij van het volk (wij regeren onszelf)
2de deel thema geeft er zware kritiek op
- Zoveel keuzes dat we zelf maken. (muziek keuze, kleding, eten, …)
- Is dat altijd zo geweest? (Neen)
