Volledige samenvatting Mediasociologie

Medialandschap
- We zitten in commerciële media die winstgevend moet zijn
- Zeer geconcentreerd
- Hetzelfde stuk kan in verschillende media naar voorkomen
- Iets dat in Nederland staat, staat volgende week in HUMO
- Mediaconcentratie is binnen een bepaalde samenleving
- Er zijn een aantal criteria waar een bepaald bericht aan moet voldoen om in het nieuws te
komen ipv van een ander


Vitality mind challenge
- Online survey
- Bestaat uit 100 vragen
- Er wordt niet uitgelegd hoe dit juist werkt
 Hoe worden de gegevens verwerkt?
 Hoe betrouwbaar is het?
 Wat is de wetenschappelijke uitleg erachter?
- Coaching bureau voert onderzoek uit en maakt persbericht
 Media pikt dit op
 Verhouding pr-strategie en feiten?
 De verhouding tussen wat het bedrijf zegt en de feiten

- Sociologische context leert ons dat elke samenleving een bepaald soort publiek heeft met
bepaalde verwachtingen

The Lasswell Formula




 1 van de eerste gemakkelijkste formule om naar de media te kijken

Kader 1: Focus op de massa-communicator
- Waarom is iets nieuws?
- Wie bepaalt dat?
Kader 2: Focus op de mediaboodschap
- We beperken ons tot 2 mediagenres
 Documentaire en reality-tv
Kader 4: Focus op de ontvanger
- Wie zijn de mediagebruikers en waarom?
 In welke mate maken mediagebruikers bewust en onbewust een keuze?
Kader 5: Focus op de media-effecten
- Klassieke media-effecten
- Wat is het effect?
- Focus op 2 thema’s:
 Media & geweld
 Media & nieuweffecten
Het model van Maletzke

1

, - Zender (C), actief
- Boodschap (M)
- Ontvanger (R), passief

Niet vanbuiten kennen op
examen!


- Zender en ontvanger zitten in een sociale context
- Boodschap heeft een invloed op zender en ontvanger
- Zender maakt actief dingen en ontvangt passief dingen
- Boodschapper zelfde
- Maakt actief keuzes maar wordt passief beïnvloed door omgeving
 Model gaat kijken naar allerlei vormen van strategische communicatie, het gaat niet uit van
één zender en een kritiekloze ontvanger
 Gaat kijken naar: waarom wordt online krant anders gemaakt dan papieren krant? Waarom
communiceren politici anders op twitter dan op Instagram?

Kader 1 : Focus op de massa-communicator
Gatekeeping
= Houdt zich bezig met de vraag waarom bepaalde zaken wel of niet nieuws is
- Proces van nieuwsselectie waarbij journalisten optreden als poortwachter
- Hoe er in medium een keuze gemaakt wordt uit de verschillende berichten
- 2 selectieprocessen:
 Inhoudelijke selectieprocessen (nieuwswaardecriteria)
- Onbewuste of bewuste regels die journalisten volgen om te bepalen wat volgens hen
nieuwswaardig is en wat niet
 Organisatorische processen
- Selectie die gestuurd wordt door de organisatie en structuur van het nieuwsmedium
- Vb. als er morgen rellen uitbreken in Mongolië, is het belangrijk om op het juiste
tijdstip er te zijn
Cababa-criteria
= Hoe de inhoudelijke selectie gebeurt
- Conflict
 Negativiteit
 Als iets negatief is zal men het sneller nieuwswaardig vinden
- Actualiteit
 Hoe verser het nieuws, hoe beter
 Wat 3 weken geleden gebeurde maakt niet uit
- Belang
 Wat is belangrijk voor het doelpubliek
- Afstand
 Niet puur geografisch (vb. Elitelanden)
- Bekendheid
 Hoe bekender of machtiger personen zijn, hoe sneller ze in het nieuws zullen zijn
 Personificatie, mensen kunnen zichzelf erin vinden
- Afwijking
 Het onverwachte, alles wat afwijkt van het alledaagse
 Als bericht voldoet aan 1 of meerdere criteria zal het nieuwswaardig zijn
Inhoudelijke criteria naast Cababa:
- Omvang gebeurtenis

2

,  Treshold = drempelwaarde
 Als er over bepaald feit berichtgeving is komt er iets gelijkaardigs
Vb. Als een vliegtuig neerstort zijn er volgende dagen meer berichten over het
onderwerp
- First-come-first-serve
- Duidelijkheid
- Suspense, seks of emoties
- Compositie en timing

Organisatie: structurele grenzen
Naast inhoudelijke elementen bepalen ook structurele factoren mee of een gebeurtenis een
nieuwsbericht wordt of niet.
- Formele hiërarchie van nieuwsmedium
 Mediagroepen, redactiestructuur
- Informele hiërarchie van nieuwsmedium
 Bekendheid, kijkcijfers
- Infrastructuur en technische structuur van de organisatie
 Reporter ter plaatse, netwerk
- Tijdsstructuur die organisatie hanteert
 Deadline, programmatie

Narratief
= Gestructureerd verhaal over gebeurtenissen en personages waarin ervaringen, problemen en
oplossingen besproken worden. Door identificatie en/of transportatie kunnen narratieven effect
hebben op de overtuigingen en attitudes van de lezers ten aanzien van de echte wereld. Elke
samenleving heeft een of meerdere dominante narratieven.

Het verhaal binnen de narratief
 Storytelling: verwijst naar maatschappelijke narratief of het grote verhaal waarin een
samenleving gelooft en zichzelf mee definieert.

Techniek om het verhaal nieuwswaardig te maken
 Framing
 De culturele gedefinieerde definities van de realiteit die zorgen dat mensen objecten en
gebeurtenissen kunnen begrijpen (E. Goffman)

 De studie van communicatieprocessen komt vaak neer op de studie van de gebruikte frames
en de manier waarop deze begrepen worden

Journalist als nieuwsmaker
Journalisten hanteren technieken om nieuws haar nieuwswaarde te verlenen
 Nieuws ‘maken’

1. Keuze invalshoek
2. Keuze locatie en handeling
3. Beeldkeuze en vormelementen
 Een beeld kan een heel ander beeld geven dan het in werkelijkheid is
4. Scripting
 Manier waarop mensen omgaan met problemen vertaalt men zo dat mensen het
begrijpen
Journalist als nieuwsvolger
Oorzaken:

3