1e bachelor farmacie UA
Inge van Dyck 2020-2021
Practicum: plantkunde en inleiding tot
medicinale planten
Inhoudsopgave
Doelstellingen 3
Cellen en weefsels 3
De delen van de plant: organen 3
Weefseltypes 3
1. Bedekkingsweefsel 4
2. Steunweefsel 6
3. Secretorisch weefsel 10
4. Geleidingsweefsel 11
5. Vulweefsel (parenchym) 12
6. Meristematisch weefsel 14
Amylum – zetmeel 16
Overzicht 18
Primaire plantenlichaam: de wortel 18
Bouwplan 18
Dicotyle wortel 19
Monocotyle wortel 19
De lijsten van Caspari 20
Monocotyle vs. Dicotyle 20
Primaire plantenlichaam: de stengel 21
Geleidingsweefsel: bundels 21
Collaterale vaatbundels 21
Bicollaterale vaatbundels 21
Concentrische vaatbundels 22
Dicotyle stengel 22
Monocotyle stengel 23
Monocotyl vs. Dicotyl 23
De secundaire diktegroei 24
De wortel 24
De primaire wortel De secundaire wortel 24
24
,1e bachelor farmacie UA
Inge van Dyck 2020-2021
25
De stengel 25
Dicotyl: primaire stengel 25
Intervasculair cambium 26
Secundaire diktegroei 26
27
3 sneden hout 28
De bast (cortex) 29
29
Periderm 30
De lenticel bij Aristolochia 31
31
Kristallen 31
Bloem (flos), zaden (semen) en vruchten (fructus) 32
De kelk 32
De kroon 32
De meeldraad 32
De stamper 33
Het vruchtbeginsel 33
De bloembodem 33
De bouw 34
Zaad of vrucht? 34
Zaad 34
Vrucht 37
Bijhorende preparaten 38
Het blad (folium) 41
Epidermis 41
Haren 41
Bulliformcellen 42
Huidmondjes 42
Bladmoes (Chlorenchym) 43
Vaatbundels (= nerven) 44
Monocotyl vs dicotyl 44
Bijhorende preparaten 44
,1e bachelor farmacie UA
Inge van Dyck 2020-2021
Doelstellingen
• Op een correcte manier werken met een microscoop
• Een microscopische coupe door een plantorgaan benoemen en analyseren
o Welk orgaan?
o Type doorsnede?
o Welk weefsel + functie?
o Monocotyl of dicotyl?
Voorbeeldvraag:
Cellen en weefsels
De delen van de plant: organen
A. Bloem
B. Stengel
C. Blad
D. Wortel
Weefseltypes
We onderscheiden 6 weefseltypes:
• Bedekkingsweefsel
• Steunweefsel
• Geleidingsweefsel/transportweefsel
• Vulweefsel
• Secretorisch weefsel
• Meristematisch weefsel
,1e bachelor farmacie UA
Inge van Dyck 2020-2021
1. Bedekkingsweefsel
Elk bovengronds onderdeel van een jonge plant wordt omgeven/beschermd door een primair
bedekkingsweefsel, de epidermis. Deze bestaat uit één laag nauw aaneensluitende cellen. Boven de
epidermis treffen we vaak nog een extra beschermlaag aan, de cuticula. Deze bestaat niet uit cellen maar
uit een laagje wasachtige verbindingen. Naast de cuticula kunnen er ook nog andere structuren in de
epidermis voorkomen zoals huidmondjes (stomata) voor de gasuitwisseling bij de fotosynthese en haren
(trichomen).
Binnen het bedekkingsweefsel onderscheiden we de
epidermis en het felleem.
Epidermis:
• Cellen dicht aan elkaar gesloten
• Af en toe met openingen = huidmondjes
Bij goed weer zijn deze huidmondjes geopend, bij slecht
weer niet.
• Uitsteeksels = haren
We onderscheiden 2 haartypes:
o Niet-glandulaire haren = niet-klier haren
o Glandulaire haren = klier haren
→ Deze haartjes bezitten een blaasjes die gevuld zijn met vocht
Felleem:
• Kruklaag die instaat voor bescherming
,1e bachelor farmacie UA
Inge van Dyck 2020-2021
Huidmondjes (stomata):
Haren (trichomen):
Glandulaire haren Niet glandulaire haren
, 1e bachelor farmacie UA
Inge van Dyck 2020-2021
2. Steunweefsel
Het steunweefsel is het ‘skelet’ van de plant en zorgt voor stevigheid van de organen. Het zijn cellen met
sterk verdikte wanden. Het collenchym vinden we terug aan de buitenzijde van de plant net onder de
epidermis/felleem.
We onderscheiden 2 steunweefseltypes:
• Levend = collenchym (blauw)
• Dood = sklerenchym (rood)
Collenchym:
Cellen met een levende celinhoud; dit wil zeggen dat collenchym levend steunweefsel is. De celwanden
hebben verdikkingen, meestal in de hoeken van de cellen. Afhankelijk van de aard van de verdikking van
de celwanden onderscheiden we hoekcollenchym en plaatcollenchym.
Inge van Dyck 2020-2021
Practicum: plantkunde en inleiding tot
medicinale planten
Inhoudsopgave
Doelstellingen 3
Cellen en weefsels 3
De delen van de plant: organen 3
Weefseltypes 3
1. Bedekkingsweefsel 4
2. Steunweefsel 6
3. Secretorisch weefsel 10
4. Geleidingsweefsel 11
5. Vulweefsel (parenchym) 12
6. Meristematisch weefsel 14
Amylum – zetmeel 16
Overzicht 18
Primaire plantenlichaam: de wortel 18
Bouwplan 18
Dicotyle wortel 19
Monocotyle wortel 19
De lijsten van Caspari 20
Monocotyle vs. Dicotyle 20
Primaire plantenlichaam: de stengel 21
Geleidingsweefsel: bundels 21
Collaterale vaatbundels 21
Bicollaterale vaatbundels 21
Concentrische vaatbundels 22
Dicotyle stengel 22
Monocotyle stengel 23
Monocotyl vs. Dicotyl 23
De secundaire diktegroei 24
De wortel 24
De primaire wortel De secundaire wortel 24
24
,1e bachelor farmacie UA
Inge van Dyck 2020-2021
25
De stengel 25
Dicotyl: primaire stengel 25
Intervasculair cambium 26
Secundaire diktegroei 26
27
3 sneden hout 28
De bast (cortex) 29
29
Periderm 30
De lenticel bij Aristolochia 31
31
Kristallen 31
Bloem (flos), zaden (semen) en vruchten (fructus) 32
De kelk 32
De kroon 32
De meeldraad 32
De stamper 33
Het vruchtbeginsel 33
De bloembodem 33
De bouw 34
Zaad of vrucht? 34
Zaad 34
Vrucht 37
Bijhorende preparaten 38
Het blad (folium) 41
Epidermis 41
Haren 41
Bulliformcellen 42
Huidmondjes 42
Bladmoes (Chlorenchym) 43
Vaatbundels (= nerven) 44
Monocotyl vs dicotyl 44
Bijhorende preparaten 44
,1e bachelor farmacie UA
Inge van Dyck 2020-2021
Doelstellingen
• Op een correcte manier werken met een microscoop
• Een microscopische coupe door een plantorgaan benoemen en analyseren
o Welk orgaan?
o Type doorsnede?
o Welk weefsel + functie?
o Monocotyl of dicotyl?
Voorbeeldvraag:
Cellen en weefsels
De delen van de plant: organen
A. Bloem
B. Stengel
C. Blad
D. Wortel
Weefseltypes
We onderscheiden 6 weefseltypes:
• Bedekkingsweefsel
• Steunweefsel
• Geleidingsweefsel/transportweefsel
• Vulweefsel
• Secretorisch weefsel
• Meristematisch weefsel
,1e bachelor farmacie UA
Inge van Dyck 2020-2021
1. Bedekkingsweefsel
Elk bovengronds onderdeel van een jonge plant wordt omgeven/beschermd door een primair
bedekkingsweefsel, de epidermis. Deze bestaat uit één laag nauw aaneensluitende cellen. Boven de
epidermis treffen we vaak nog een extra beschermlaag aan, de cuticula. Deze bestaat niet uit cellen maar
uit een laagje wasachtige verbindingen. Naast de cuticula kunnen er ook nog andere structuren in de
epidermis voorkomen zoals huidmondjes (stomata) voor de gasuitwisseling bij de fotosynthese en haren
(trichomen).
Binnen het bedekkingsweefsel onderscheiden we de
epidermis en het felleem.
Epidermis:
• Cellen dicht aan elkaar gesloten
• Af en toe met openingen = huidmondjes
Bij goed weer zijn deze huidmondjes geopend, bij slecht
weer niet.
• Uitsteeksels = haren
We onderscheiden 2 haartypes:
o Niet-glandulaire haren = niet-klier haren
o Glandulaire haren = klier haren
→ Deze haartjes bezitten een blaasjes die gevuld zijn met vocht
Felleem:
• Kruklaag die instaat voor bescherming
,1e bachelor farmacie UA
Inge van Dyck 2020-2021
Huidmondjes (stomata):
Haren (trichomen):
Glandulaire haren Niet glandulaire haren
, 1e bachelor farmacie UA
Inge van Dyck 2020-2021
2. Steunweefsel
Het steunweefsel is het ‘skelet’ van de plant en zorgt voor stevigheid van de organen. Het zijn cellen met
sterk verdikte wanden. Het collenchym vinden we terug aan de buitenzijde van de plant net onder de
epidermis/felleem.
We onderscheiden 2 steunweefseltypes:
• Levend = collenchym (blauw)
• Dood = sklerenchym (rood)
Collenchym:
Cellen met een levende celinhoud; dit wil zeggen dat collenchym levend steunweefsel is. De celwanden
hebben verdikkingen, meestal in de hoeken van de cellen. Afhankelijk van de aard van de verdikking van
de celwanden onderscheiden we hoekcollenchym en plaatcollenchym.
