GGZ: PATHOLOGIE (Sarah De Win)
LES 1A INTRODUCTIE MODULE + INTRODUCTIE AFWIJKEND
GEDRAG (ingesproken tekst)
Wanneer spreken we van afwijkend gedrag?
Gedrag dat voorkomt vanuit:
Een bepaalde pathologie
Een chemische structuur in de hersenen die niet helemaal in orde is of uit balans is
Een trauma van vroeger
Intentioneel zijn deze mensen wel goed.
Criteria voor abnormaliteit
Er zijn 6 criteria in totaal. Hoe meer iemand van deze criteria vertoond, hoe meer we kunnen
stellen dat gedrag abnormaal is zonder er een waardeoordeel aan te hangen.
1. Uitzonderlijk gedrag:
Niet alle uitzonderlijke gedragingen zijn abnormaal. Vb: uitzonderlijke zangstem.
Niet doorslaggevend
2. Sociaal afwijkend:
In samenleving zijn er waarden en normen, er is een wettensysteem waar je aan
moet houden (on- en geschreven wetten, ongeschreven wetten zijn context
gebonden). Vb: naaktstrand geen kleren is sociaal normaal, shoppen op de Meir
zonder kleren is niet sociaal normaal.
3. Foute perceptie of interpretatie van de realiteit:
a. Men beleefde de realiteit fout, niet zoals de meeste mensen
b. Weegt sterk door
c. Hallucineren en dingen waarnemen die er niet zijn foute perceptie, vb:
stem die tegen je zegt dat de buurvrouw het op jou heeft gemunt.
4. Aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon:
Iemand last van zijn emoties: verdriet, boosheid, vastzitten in emotie. Vb:
rouwproces, partner verloren, eerste 2jaar heel normaal die emotionaliteit door de
context, 5 jaar later huilt patiënt nog elke dag 5 uur lang is geen normaal rouwproces.
5. Ongepast of contraproductief gedrag:
a. Als mens gedrag uitvoeren dat niet bevredigend is, vb: Veel drinken waardoor
hij niet meer naar zijn werk kan gaan, dat hij zijn werk verliest en sociale
rollen niet meer opneemt.
b. Gevaar beroepsmatig, sociaal en eigengezondheid is alarmerend
6. Gevaar:
a. Zichzelf pijn doen, continu in gevaarlijke situaties brengen, vb: vaak rijden
onder invloed of iemand anders gevaar berokken.
b. Alle vormen van extremisme
1
, Culturele aspecten van afwijkend gedrag
Concepten van ziekte en gezondheid kunnen verschillend zijn qua betekenis per cultuur.
Indiaanse cultuur: onderscheid tussen ‘ziekte van de blanke man’ en de ‘indiaanse
ziekten’, indiaanse ziekte = ziektes al generaties lang zonder invloed van de westerse
cultuur.
Ziekte van de blanke man via geneeskunde behandelen
Indiaanse ziekte via sjamanen, medicijnmannen
2
LES 1A INTRODUCTIE MODULE + INTRODUCTIE AFWIJKEND
GEDRAG (ingesproken tekst)
Wanneer spreken we van afwijkend gedrag?
Gedrag dat voorkomt vanuit:
Een bepaalde pathologie
Een chemische structuur in de hersenen die niet helemaal in orde is of uit balans is
Een trauma van vroeger
Intentioneel zijn deze mensen wel goed.
Criteria voor abnormaliteit
Er zijn 6 criteria in totaal. Hoe meer iemand van deze criteria vertoond, hoe meer we kunnen
stellen dat gedrag abnormaal is zonder er een waardeoordeel aan te hangen.
1. Uitzonderlijk gedrag:
Niet alle uitzonderlijke gedragingen zijn abnormaal. Vb: uitzonderlijke zangstem.
Niet doorslaggevend
2. Sociaal afwijkend:
In samenleving zijn er waarden en normen, er is een wettensysteem waar je aan
moet houden (on- en geschreven wetten, ongeschreven wetten zijn context
gebonden). Vb: naaktstrand geen kleren is sociaal normaal, shoppen op de Meir
zonder kleren is niet sociaal normaal.
3. Foute perceptie of interpretatie van de realiteit:
a. Men beleefde de realiteit fout, niet zoals de meeste mensen
b. Weegt sterk door
c. Hallucineren en dingen waarnemen die er niet zijn foute perceptie, vb:
stem die tegen je zegt dat de buurvrouw het op jou heeft gemunt.
4. Aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon:
Iemand last van zijn emoties: verdriet, boosheid, vastzitten in emotie. Vb:
rouwproces, partner verloren, eerste 2jaar heel normaal die emotionaliteit door de
context, 5 jaar later huilt patiënt nog elke dag 5 uur lang is geen normaal rouwproces.
5. Ongepast of contraproductief gedrag:
a. Als mens gedrag uitvoeren dat niet bevredigend is, vb: Veel drinken waardoor
hij niet meer naar zijn werk kan gaan, dat hij zijn werk verliest en sociale
rollen niet meer opneemt.
b. Gevaar beroepsmatig, sociaal en eigengezondheid is alarmerend
6. Gevaar:
a. Zichzelf pijn doen, continu in gevaarlijke situaties brengen, vb: vaak rijden
onder invloed of iemand anders gevaar berokken.
b. Alle vormen van extremisme
1
, Culturele aspecten van afwijkend gedrag
Concepten van ziekte en gezondheid kunnen verschillend zijn qua betekenis per cultuur.
Indiaanse cultuur: onderscheid tussen ‘ziekte van de blanke man’ en de ‘indiaanse
ziekten’, indiaanse ziekte = ziektes al generaties lang zonder invloed van de westerse
cultuur.
Ziekte van de blanke man via geneeskunde behandelen
Indiaanse ziekte via sjamanen, medicijnmannen
2