A) Economische onderzoek 1: Discriminatie op de arbeidsmarkt
1 Waarom economisch?
Discriminatieliteratuur doorheen disciplines grotendeels gedomineerd door
twee economische theorieën:
o Theorie van smaakdiscrimiantie: door voorkeuren om met bepaalde
groepen te werken, brengt samenwerking met andere werknemers
bepaalde kost met zich meer
Werkgeversdiscrimiantie: doorvoorkeuren wordt nut werkgever
negatief beïnvloed bij aanwerving van bepaalde groepen van
werknemers
Werknemersdisciminatie: door voorkeuren wordt nut werknemer
negatief beïnvloed door mate waarin moet samenwerken met
bepaalde groepen van collega’s
Klantendiscriminatie: door voorkeuren wordt nut klant negatief
beïnvloed door mate waarin contact heeft met bepaalde groepen
van verkopers van goederen en diensten
Theorie focust op gevolgen (voor winstgevendheid), niet
oorzaken van voorkeuren
o Ook zonder voorkeuren: discriminatie mogelijk indien groep waartoe
iemand behoort geloofwaardig informatie oplevert omtrent
productiviteit
o Theorie van de statistische discriminatie: wegens gebrek aan informatie
omtrent werkelijke productiviteit van (mogelijke) werknemers maken
werkgevers beslissingen op basis van (statistieken omtrent) middelde
productiviteit groep
Gevolg: individuen die tot groep behoren met lage gemiddelde
productiviteit zullen minder kansen krijgen op arbeidsmarkt, ook
al zijn ze zelf wel erg productief
1 Motiverende statistieken
14 jaar geleden eerste praktijktest in wetenschappelijk onderzoek in
Vlaanderen op de arbeidsmarkt
o Wat stelde ze vast?: in België is er een uitgebreide antidiscriminatie
wetgeving, maar toch dat er een enorm gat was (nu nog altijd)
o Werkloosheid onder jongeren met nationaliteit buiten de EU
o Verklaringen?:
Verschillen menselijk kapitaal (alles wat je kent en kunt bv; taal)
Verschillen preferentie en gedrag werknemerszijde
Verschillen preferenties en gedrag werkgeverszijde
, 1 Onderzoeksvragen
Arbeidsmarktdiscriminatie tegen allochtone schoolverlaters?
o Case: Vlaanderen
Uitgebreide antidiscriminatiewetgeving
Hoge werkloosheid onder allochtonen
o Onderzoekpopulatie allochtone schoolverlaters
OESO: “target group for intensive labour markt assistance”
Littekeneffecten (psychosociale drempels, minder sociaal
netwerk die je uitbouwt, werkgevers die een gat op je cv niet
graag zien,…)
1 Een eerste experiment
Voor een aantal profielen (schoolverlaters), gaan ze cv en motivatiebrieven
opmaken in twee versies. Deze twee verschillen heel licht van elkaar in
verschillen
Type A en type B vacatures opgestuurd:
o De namen werden verandert op de vacatures bv. Vlaams klinkende
namen en Turks klinkende namen
Resultaat?:
o Over het algemeen vinden we etnische discriminatie ten opzichte van
mensen met Marokkaanse origine, Turkse origine of andere groepen
gemengd
o Hier verschil tussen 19% en 13% verhouding 1,44 44% hoger
1 Algemeen beleid
Heel duidelijke ongelijke behandelingen:
Effect vreemde namen:
o Substantiële achterstelling, al lijkt deze (inter)nationaal af te nemen
o Uit ander onderzoek:
Geen discriminatie wanneer kandidaten voldoende ervaring
hebben
Geen discriminatie wanneer kandidaten aan vrijwilligerswerk
doen
Effect functiebeperking (versus geen beperking vermeld)
o (Ook) voor blindheid en autisme: ongeveer 53% minder kans op
uitnodiging job gesprek
o Vermelden van loonsubsidie beïnvloedt kansen niet
Effect oudere leeftijd
o Paar jaar oudere leeftijd blijkt ook in andere onderzoeken steevast van
minstens dezelfde orde als etnische discriminatie
Hangt af van de situatie:
Effect vrouwelijke (versus mannelijke) naam:
o In het algemeen geen ongelijke behandeling
o Wel discriminatie wanneer gesolliciteerd wordt voor baan die (eerste)
promotie zou impliceren (“kleverige vloer”)
o Verdere evidentie van ongelijke behandeling op basis van toekomstige
zwangerschap
1 Waarom economisch?
Discriminatieliteratuur doorheen disciplines grotendeels gedomineerd door
twee economische theorieën:
o Theorie van smaakdiscrimiantie: door voorkeuren om met bepaalde
groepen te werken, brengt samenwerking met andere werknemers
bepaalde kost met zich meer
Werkgeversdiscrimiantie: doorvoorkeuren wordt nut werkgever
negatief beïnvloed bij aanwerving van bepaalde groepen van
werknemers
Werknemersdisciminatie: door voorkeuren wordt nut werknemer
negatief beïnvloed door mate waarin moet samenwerken met
bepaalde groepen van collega’s
Klantendiscriminatie: door voorkeuren wordt nut klant negatief
beïnvloed door mate waarin contact heeft met bepaalde groepen
van verkopers van goederen en diensten
Theorie focust op gevolgen (voor winstgevendheid), niet
oorzaken van voorkeuren
o Ook zonder voorkeuren: discriminatie mogelijk indien groep waartoe
iemand behoort geloofwaardig informatie oplevert omtrent
productiviteit
o Theorie van de statistische discriminatie: wegens gebrek aan informatie
omtrent werkelijke productiviteit van (mogelijke) werknemers maken
werkgevers beslissingen op basis van (statistieken omtrent) middelde
productiviteit groep
Gevolg: individuen die tot groep behoren met lage gemiddelde
productiviteit zullen minder kansen krijgen op arbeidsmarkt, ook
al zijn ze zelf wel erg productief
1 Motiverende statistieken
14 jaar geleden eerste praktijktest in wetenschappelijk onderzoek in
Vlaanderen op de arbeidsmarkt
o Wat stelde ze vast?: in België is er een uitgebreide antidiscriminatie
wetgeving, maar toch dat er een enorm gat was (nu nog altijd)
o Werkloosheid onder jongeren met nationaliteit buiten de EU
o Verklaringen?:
Verschillen menselijk kapitaal (alles wat je kent en kunt bv; taal)
Verschillen preferentie en gedrag werknemerszijde
Verschillen preferenties en gedrag werkgeverszijde
, 1 Onderzoeksvragen
Arbeidsmarktdiscriminatie tegen allochtone schoolverlaters?
o Case: Vlaanderen
Uitgebreide antidiscriminatiewetgeving
Hoge werkloosheid onder allochtonen
o Onderzoekpopulatie allochtone schoolverlaters
OESO: “target group for intensive labour markt assistance”
Littekeneffecten (psychosociale drempels, minder sociaal
netwerk die je uitbouwt, werkgevers die een gat op je cv niet
graag zien,…)
1 Een eerste experiment
Voor een aantal profielen (schoolverlaters), gaan ze cv en motivatiebrieven
opmaken in twee versies. Deze twee verschillen heel licht van elkaar in
verschillen
Type A en type B vacatures opgestuurd:
o De namen werden verandert op de vacatures bv. Vlaams klinkende
namen en Turks klinkende namen
Resultaat?:
o Over het algemeen vinden we etnische discriminatie ten opzichte van
mensen met Marokkaanse origine, Turkse origine of andere groepen
gemengd
o Hier verschil tussen 19% en 13% verhouding 1,44 44% hoger
1 Algemeen beleid
Heel duidelijke ongelijke behandelingen:
Effect vreemde namen:
o Substantiële achterstelling, al lijkt deze (inter)nationaal af te nemen
o Uit ander onderzoek:
Geen discriminatie wanneer kandidaten voldoende ervaring
hebben
Geen discriminatie wanneer kandidaten aan vrijwilligerswerk
doen
Effect functiebeperking (versus geen beperking vermeld)
o (Ook) voor blindheid en autisme: ongeveer 53% minder kans op
uitnodiging job gesprek
o Vermelden van loonsubsidie beïnvloedt kansen niet
Effect oudere leeftijd
o Paar jaar oudere leeftijd blijkt ook in andere onderzoeken steevast van
minstens dezelfde orde als etnische discriminatie
Hangt af van de situatie:
Effect vrouwelijke (versus mannelijke) naam:
o In het algemeen geen ongelijke behandeling
o Wel discriminatie wanneer gesolliciteerd wordt voor baan die (eerste)
promotie zou impliceren (“kleverige vloer”)
o Verdere evidentie van ongelijke behandeling op basis van toekomstige
zwangerschap
