H1 Virologie
Het is nooit de functie van een virus om de gastheer te doden => dit gebeurt vooral bij jongere virussen
Virussen pas zichtbaar bij onder lichtmicroscoop
Pokken was de belangrijkste oorzaak van niet erfelijke blindheid (vroeger)
Polio => beschadiging van bezenuwing van spiergroepen kan ook bezenuwing van diafragma => ijzeren long
als oplossing (komt nu nauwelijks nog voor door vaccinatie)
- Nu komt polio nog voor in taliban gecontroleerd gebied ( de taliban vertrouwen de vaccinatoren niet
door geschiedenis van misbruik door US)
AIDS:
Komt bij ons nog voor => Op een bepaald moment de belangrijkste doodoorzaak in US
1.2 Opbouw van een virus
Opbouw virus:
- zeer klein (kleiner dan bacteriën)
- enkel zichtbaar onder elektronenmicroscoop
- ultrafiltreerbaar => kan niet gefilterd worden door grootte (heel klein)
- tabaksmozaik virus op EM ziet er uit als buisjes (lichtgrijs)
- kan enveloppe bevatten
o als enveloppe dan capside
§ in capside bevint zicht het genetisch materiaal
Cryo-elektronenlicroscopie
- zeer gedetailleerde foto’s
- alle atomen kunnen in kaart worden gebracht
De enveloppe
- dubbele lipide laag
- fluïde
- is de celwand van de moeder waaruit het virus is geboren
- zijn NIET steviger dan naakt
o kunnen makkelijker stuk worden gemaakt
§ dan sterft het virus
- Niet geonvelopeerde virussen zijn weerstandiger
Capside
- Helicaal
, o Dakpans gewijze opbouw (als helix) waarin een opening is voor genetisch materiaal
o Assemblage vergt geen energie
o Vormt rigide buis of slang
o 1 eiwit
o Bv ebola
- Icosahedraal
o Zeer stevige structuur (kan veel druk weerstaan)
§ Zie noord station US
o 6-voudige of 5-voudige vorm
o 1 of 2 eiwitten
o Bv adenovirus, herpes (genvelopeerd)
o pappilomavirus
- Complex (geen helicaal of icosahedron)
o Bv pokkenvirus
o T-bacteriofagen
§ Soort landingsgestel, kraag, ‘hoofd’ van het capside dat het genetisch materiaal
bevat
§ Gaan met een naaldje hun genetisch materiaal injecteren
1.2 Genoom structuur opties
- DNA/RNA (moeten kiezen)
- ds/ss (dubble stranded/ single)
- Lineair/circulair
- 1 stuk/ segmentair
1.3 genoom gedetailleerd
ds DNA virus => herpes (komt het meeste voor)
Ss DNA => parovirus B19 (enkel gevaarlijk als je zwanger bent => je RBC aanmaak gaat stopgezet worden =>
wanneer er niets gebeurt gaat de foetus sterven)
ds RNA => rotavirus (vooral bij jonge kinderen belangerijk)
ss RNA => DEZE KOMT HET MEESTE VOOR
Circulair genoom:
Circulair ds DNA => pappilpma
Circulair ssRNA => plant viroid (hebben geen capside = daarom GEEN virus maar viroide)
- Zijn circulair zodat ze niet afgebroken worden`
Hepatitis B virus
- Hebben korter en langer deel dus niet volledig circulair
,Segmentair
- Rota
- Griep (8) kunnen deeltjes uitwisselen met andere griepvirussen
Hantavirus
- Stop urineproductie als symptoom (levensbedreigend)
- Gesegmenteerd genetisch materiaal
- Verspreid door knaagdieren (woelmuis)
Wanneer dezelfde cel wordt geinfecteerd door 2 virussen van dezelfde soort met andere segementen gaan
deze nieuwe combinaties aanmaken
1.4 Virus Taxonomie
Internationaal commite taxonomie virussen
1.5 Replicatie: celafhankelijk
- obligate parasieten van cellen
- kunnen niet overleven zonder gastheercel
- Leven virussen?
o Bewegen niet
o Kunnen niet voortplanten zonder gastheer
o Hebben wel genetisch materiaal
o Nood aan voortplanten
o Marc van Ranst denkt van wel
Virale replicatiecyclus
1) Binding aan receptor
- Vroeger dacht men sleutel-slot principe
- NU: co-receptoren betrokken
o De receptoren hebben een andere functie maar het virus “misbruikt” dit
2) Binnendringen
- Eenvoudigste => fusie enveloppe(enveloppe is hetzelfde als celmembraan van vorige cel
(moedercel)) met celmembraan
- 2e manier => Endocytose -> niet genenvelopeerde virussen die leunen tegen celmembraan gaan door
instinct van cel omringd worden door celmembraan => er ontstaan een endosoom => het virus wordt
gefusioneerd met GA en komen daar terecht
- 3e manier => genenveloppeerd virus die in endosoom terechtkomt => deze wordt gendocyteerd =>
versmelting met lysosoom => endolysosoom => de membraan en enveloppe fusioneren en virus
komt vrij in cytoplasma zonder enveloppe
- 4e manier => T-bacteriofaag => naald je gaat in celwand en genetisch materiaal gaat geinjecteerd
worden
3) Ontmanteling
- Gebeurt meestal spontaan
, 4) Synthese vroege eiwitten
- Hebben te maken met replicatie
5) Virale replicatie
- Early prot (E) voor nodig
6) Late proteins (L)
- Gaan het capside vormen
7) Assemblage nieuwe virions
- Belangrijkste stap
- Weinig extra energie voor nodig
o Als je geen energie toevoegt gaat dit nog steeds gebeuren
8) Vrijzetting
- Onvriendelijke manier = blijven reproduceren tot als cel barst (cytolyse)
o Er komen ineens duizende partikels vrij
o Grote lichamelijke reactie (imuun en weefselschade)
- Vriendelijke manier = budding = aanleunen virus tegen celmembraan (zodat gennvelopeerde
virussen worden gevormd met celmembraan van “moedercel”
o De cel blijft leven (bv Herpes) BEHALVE als de budding masaal gebeurt
o Aangezien er steeds celwand wordt weggenomen
o Kan dan toch sterven (HIV)
1.6 Diagnostiek
Wanneer heel weinig virus in een staaltje zit gebruik je immuno (wel antistoffen nodig)
Virale kweek op celcultuur => vroeger op dieren (in vivo) of eieren
Rechtstreeks: aantonen van virus
1) Elektronen microscopie (immuno-elektronenmicroscopie)
2) Virale kweek op celcultuur (vroeger African green monkey kidney cells)
3) Antigeendetectie
4) genoomdetectie
Viralekweek op celcultuur:
Soorten cellen:
primaire cellen (monkey kidney)
o 1-2 splitsingen
Semi-continue cellen (kun je jaren gebruiken)
o Human embryonic kidney, fibroblasten
o 50 splitsingen
Continue cellijn
o HeLa (Henrietta Lacks)
Het is nooit de functie van een virus om de gastheer te doden => dit gebeurt vooral bij jongere virussen
Virussen pas zichtbaar bij onder lichtmicroscoop
Pokken was de belangrijkste oorzaak van niet erfelijke blindheid (vroeger)
Polio => beschadiging van bezenuwing van spiergroepen kan ook bezenuwing van diafragma => ijzeren long
als oplossing (komt nu nauwelijks nog voor door vaccinatie)
- Nu komt polio nog voor in taliban gecontroleerd gebied ( de taliban vertrouwen de vaccinatoren niet
door geschiedenis van misbruik door US)
AIDS:
Komt bij ons nog voor => Op een bepaald moment de belangrijkste doodoorzaak in US
1.2 Opbouw van een virus
Opbouw virus:
- zeer klein (kleiner dan bacteriën)
- enkel zichtbaar onder elektronenmicroscoop
- ultrafiltreerbaar => kan niet gefilterd worden door grootte (heel klein)
- tabaksmozaik virus op EM ziet er uit als buisjes (lichtgrijs)
- kan enveloppe bevatten
o als enveloppe dan capside
§ in capside bevint zicht het genetisch materiaal
Cryo-elektronenlicroscopie
- zeer gedetailleerde foto’s
- alle atomen kunnen in kaart worden gebracht
De enveloppe
- dubbele lipide laag
- fluïde
- is de celwand van de moeder waaruit het virus is geboren
- zijn NIET steviger dan naakt
o kunnen makkelijker stuk worden gemaakt
§ dan sterft het virus
- Niet geonvelopeerde virussen zijn weerstandiger
Capside
- Helicaal
, o Dakpans gewijze opbouw (als helix) waarin een opening is voor genetisch materiaal
o Assemblage vergt geen energie
o Vormt rigide buis of slang
o 1 eiwit
o Bv ebola
- Icosahedraal
o Zeer stevige structuur (kan veel druk weerstaan)
§ Zie noord station US
o 6-voudige of 5-voudige vorm
o 1 of 2 eiwitten
o Bv adenovirus, herpes (genvelopeerd)
o pappilomavirus
- Complex (geen helicaal of icosahedron)
o Bv pokkenvirus
o T-bacteriofagen
§ Soort landingsgestel, kraag, ‘hoofd’ van het capside dat het genetisch materiaal
bevat
§ Gaan met een naaldje hun genetisch materiaal injecteren
1.2 Genoom structuur opties
- DNA/RNA (moeten kiezen)
- ds/ss (dubble stranded/ single)
- Lineair/circulair
- 1 stuk/ segmentair
1.3 genoom gedetailleerd
ds DNA virus => herpes (komt het meeste voor)
Ss DNA => parovirus B19 (enkel gevaarlijk als je zwanger bent => je RBC aanmaak gaat stopgezet worden =>
wanneer er niets gebeurt gaat de foetus sterven)
ds RNA => rotavirus (vooral bij jonge kinderen belangerijk)
ss RNA => DEZE KOMT HET MEESTE VOOR
Circulair genoom:
Circulair ds DNA => pappilpma
Circulair ssRNA => plant viroid (hebben geen capside = daarom GEEN virus maar viroide)
- Zijn circulair zodat ze niet afgebroken worden`
Hepatitis B virus
- Hebben korter en langer deel dus niet volledig circulair
,Segmentair
- Rota
- Griep (8) kunnen deeltjes uitwisselen met andere griepvirussen
Hantavirus
- Stop urineproductie als symptoom (levensbedreigend)
- Gesegmenteerd genetisch materiaal
- Verspreid door knaagdieren (woelmuis)
Wanneer dezelfde cel wordt geinfecteerd door 2 virussen van dezelfde soort met andere segementen gaan
deze nieuwe combinaties aanmaken
1.4 Virus Taxonomie
Internationaal commite taxonomie virussen
1.5 Replicatie: celafhankelijk
- obligate parasieten van cellen
- kunnen niet overleven zonder gastheercel
- Leven virussen?
o Bewegen niet
o Kunnen niet voortplanten zonder gastheer
o Hebben wel genetisch materiaal
o Nood aan voortplanten
o Marc van Ranst denkt van wel
Virale replicatiecyclus
1) Binding aan receptor
- Vroeger dacht men sleutel-slot principe
- NU: co-receptoren betrokken
o De receptoren hebben een andere functie maar het virus “misbruikt” dit
2) Binnendringen
- Eenvoudigste => fusie enveloppe(enveloppe is hetzelfde als celmembraan van vorige cel
(moedercel)) met celmembraan
- 2e manier => Endocytose -> niet genenvelopeerde virussen die leunen tegen celmembraan gaan door
instinct van cel omringd worden door celmembraan => er ontstaan een endosoom => het virus wordt
gefusioneerd met GA en komen daar terecht
- 3e manier => genenveloppeerd virus die in endosoom terechtkomt => deze wordt gendocyteerd =>
versmelting met lysosoom => endolysosoom => de membraan en enveloppe fusioneren en virus
komt vrij in cytoplasma zonder enveloppe
- 4e manier => T-bacteriofaag => naald je gaat in celwand en genetisch materiaal gaat geinjecteerd
worden
3) Ontmanteling
- Gebeurt meestal spontaan
, 4) Synthese vroege eiwitten
- Hebben te maken met replicatie
5) Virale replicatie
- Early prot (E) voor nodig
6) Late proteins (L)
- Gaan het capside vormen
7) Assemblage nieuwe virions
- Belangrijkste stap
- Weinig extra energie voor nodig
o Als je geen energie toevoegt gaat dit nog steeds gebeuren
8) Vrijzetting
- Onvriendelijke manier = blijven reproduceren tot als cel barst (cytolyse)
o Er komen ineens duizende partikels vrij
o Grote lichamelijke reactie (imuun en weefselschade)
- Vriendelijke manier = budding = aanleunen virus tegen celmembraan (zodat gennvelopeerde
virussen worden gevormd met celmembraan van “moedercel”
o De cel blijft leven (bv Herpes) BEHALVE als de budding masaal gebeurt
o Aangezien er steeds celwand wordt weggenomen
o Kan dan toch sterven (HIV)
1.6 Diagnostiek
Wanneer heel weinig virus in een staaltje zit gebruik je immuno (wel antistoffen nodig)
Virale kweek op celcultuur => vroeger op dieren (in vivo) of eieren
Rechtstreeks: aantonen van virus
1) Elektronen microscopie (immuno-elektronenmicroscopie)
2) Virale kweek op celcultuur (vroeger African green monkey kidney cells)
3) Antigeendetectie
4) genoomdetectie
Viralekweek op celcultuur:
Soorten cellen:
primaire cellen (monkey kidney)
o 1-2 splitsingen
Semi-continue cellen (kun je jaren gebruiken)
o Human embryonic kidney, fibroblasten
o 50 splitsingen
Continue cellijn
o HeLa (Henrietta Lacks)
