1. Atherosclerose en myocardinfarct .............................................................................................................. 4
1.1. Het Ziektemechanisme van atherosclerose......................................................................................................4
1.2. De risicofactoren van atherosclerose...............................................................................................................4
1.3. Ziektebeelden van atherosclerose: coronair ischemische aandoeningen ...........................................................5
1.4. De preventieve behandeling van atherosclerose ...............................................................................................5
2. Coronaire ischemie .................................................................................................................................... 6
2.1. HET Ziektemechanisme van coronaire ischemie ...............................................................................................6
2.2. De ziektebeelden van coronaire ischemie ........................................................................................................6
2.3. DE Behandeling van coronaire ischemie ..........................................................................................................6
3. Acuut coronair syndroom (ACS) .................................................................................................................. 7
3.1. Het ziektemechanisme van ACS ......................................................................................................................7
3.2. De klinische ziektebeelden van ACS.................................................................................................................8
3.3. De behandeling van ACS .................................................................................................................................9
4. Chronische artritis – reumatoïde artritis .................................................................................................... 10
4.1. Het Ziektebeeld van Reumatoïde artritis ......................................................................................................... 10
4.2. Immunopathogenese van Reumatoïde artritis ................................................................................................ 11
4.3. Diagnose van reumatoïde artritis ................................................................................................................... 12
4.4. Behandeling van reumatoïde artritis............................................................................................................... 13
5. Mantelcellymfoom (MCL) ......................................................................................................................... 17
5.1. Normale B-celontwikkeling ........................................................................................................................... 17
5.2. Maligne hematopoëse................................................................................................................................... 18
5.3. Maligne B-celontwikkeling met focus op mantelcellymfoom ........................................................................... 19
6. Sever Combined Immunodeficiency (SCID) ............................................................................................... 23
6.1. Introductie: het immuunsysteem ................................................................................................................... 23
6.2. SCID: klinisch beeld en pathogenese ............................................................................................................. 24
6.3. Het Genetisch landschap van SCID ............................................................................................................... 26
6.4. Diagnostiek van SCID .................................................................................................................................... 27
6.5. Behandelingen voor SCID .............................................................................................................................. 27
7. Epilepsie ................................................................................................................................................. 28
7.1. Epileptische aanvallen .................................................................................................................................. 28
7.2. Oorzaken van epilepsie ................................................................................................................................. 29
7.3. Diagnose van epilepsie ................................................................................................................................. 30
7.4. Behandeling van epilepsie ............................................................................................................................. 31
1
,8. De ziekte van Alzheimer ........................................................................................................................... 32
8.1. Dementie ..................................................................................................................................................... 32
8.2. Pathologie van de ziekte van Alzheimer .......................................................................................................... 33
8.3. Diagnose van ziekte van Alzheimer ................................................................................................................ 34
8.4. Klinische varianten van AD ............................................................................................................................ 35
8.5. Erfelijkheid van AD ........................................................................................................................................ 36
8.6. De amyloid-cascade hypothese .................................................................................................................... 36
8.7. Behandeling van Alzheimer ........................................................................................................................... 37
9. Oncologie: darmkanker ............................................................................................................................ 37
9.1. Inleiding en terminologie ............................................................................................................................... 37
9.2. Darmkanker: inleiding ................................................................................................................................... 39
9.3. Het ontstaan van darmkanker........................................................................................................................ 39
9.4. Screening, genetica en risico op darmkanker.................................................................................................. 39
9.5. Diagnostiek .................................................................................................................................................. 40
9.6. Behandeling van darmkanker ........................................................................................................................ 41
9.7. Kanker voorkomen ........................................................................................................................................ 42
10. Chronische inflammatoire darmziekten (IBD) ............................................................................................ 42
10.1. Normaal darmstelsel ................................................................................................................................. 42
10.2. Definiëring en epidemiologie van Inflammatory bowel disease..................................................................... 43
10.3. Pathogenese van IBD................................................................................................................................. 44
10.4. Klinisch beeld van IBD ............................................................................................................................... 46
10.5. Behandeling van IBD ................................................................................................................................. 47
10.6. IBD-modellen in translationeel onderzoek .................................................................................................. 50
11. Obesitas en gerelateerde aandoeningen ................................................................................................... 50
11.1. Definitie .................................................................................................................................................... 50
11.2. Epidemiologie en pathofysiologie ............................................................................................................... 52
11.3. Klinische aspecten en gevolgen van obesitas .............................................................................................. 53
11.4. Interventies bij obesitas ............................................................................................................................. 55
12. Hepatitis C virus ...................................................................................................................................... 56
12.1. Overzicht hepatitisvirussen ........................................................................................................................ 56
12.2. Ontdekking van HCV (1989) ....................................................................................................................... 56
12.3. HCV structuur en genetische diversiteit ...................................................................................................... 56
12.4. Pathogenese & kliniek ............................................................................................................................... 57
12.5. Epidemiologie ........................................................................................................................................... 58
12.6. HCV levenscyclus ..................................................................................................................................... 59
12.7. Pathogenese van chronische HCV en immuunrespons................................................................................ 59
12.8. Therapie ................................................................................................................................................... 61
2
,13. Thyreotoxicose en hyperthyreoïdie ........................................................................................................... 62
13.1. Inleiding hormonologie .............................................................................................................................. 62
13.2. Inleiding schildklier ................................................................................................................................... 63
13.3. Definitie en diagnose thyreotoxicosis ......................................................................................................... 65
13.4. Epidemiologie en symptomatologie ............................................................................................................ 65
13.5. Pathofysiologie en behandeling .................................................................................................................. 67
13.6. Pathogenese gevolgen thyreotoxicosis ....................................................................................................... 69
14. Shock ...................................................................................................................................................... 70
14.1. Pathofysiologie en classificatie .................................................................................................................. 70
14.1.1. Cellulaire basis .................................................................................................................................. 71
14.1.2. Oorzaken van shock ........................................................................................................................... 72
14.1.3. Componenten van het circulatoir systeem .......................................................................................... 73
14.1.4. Symptomen van shock ....................................................................................................................... 74
14.1.5. Classificatie....................................................................................................................................... 76
14.1.6. Behandeling van shock ....................................................................................................................... 76
14.2. Septische shock ........................................................................................................................................ 77
14.2.1. Inleiding en definitie sepsis................................................................................................................. 77
14.2.2. Pathofysiologie van sepsis .................................................................................................................. 78
14.2.3. Behandeling van septische shock ....................................................................................................... 80
3
, PATHOGENESE BIJ DE MENS
1. ATHEROSCLEROSE EN MYOCARDINFARCT
1.1. HET ZIEKTEMECHANISME VAN ATHEROSCLEROSE
Atherosclerose = is een proces waarbij vetten, cholesterol en kalk zich afzetten in de vaatwanden, wat leidt tot
vernauwing en verharding van de slagaders
Mechanisme:
1. Dysfunctie van endotheel: verhoogde adhesiemoleculen (VCAM-1, ICAM-1)
2. Verhoogde doorlaatbaarheid voor low density lipoproteins (LDL) en infiltratie van immuuncellen in
subendotheliale laag
o Monocyten: differentiatie tot macrofagen die LDL opnemen en zo vervormen tot schuimcellen
® Cytokineproductie (MCP1, IL-1b, IL-6) = inflammatoire omgeving
o Gladde spiercellen: proliferatie en productie collageen, resulterend in
apoptose
® Fibreus collageenkapsel rond lipiden kern
® Veroudering van gladde spiercellen = cytokines vrijlaten = inflammatie
® Apoptose door matrixdegraderende enzymen = ruptuur
o Ruptuur plaques: thrombocyten starten trombose om ruptuur te
herstellen (stolling)
® Lokale klonter verstop het vat deels/ volledig
® Partiële klonters opnieuw overgroeid door endotheel
Effecten van bloedflow op atherosclerose: laminaire bloedflow heeft een positief effect op vaatwandbehoud, turbulente
bloedflow heeft een promoverend effect op atherosclerose en trombose
Laminaire bloedflow Verstoorde bloedflow (turbulentie)
o Stimuleert vasoconstrictie
o Stimuleert vasodilatatie o Lagere kwaliteit bloedvat = vat niet meer gebruikt
o Zet beschermende mechanismen in gang voor en afgebroken
vaatwandbehoud o Turbulentie = stress = stimuleert afbraak bloedvat
o Sporten = onderhoud laminaire flow o Oxidatieve stress
1.2. DE RISICOFACTOREN VAN ATHEROSCLEROSE
7 aangeduide factoren = belangrijkste (andere factoren vaak geassocieerd: vb. stress op werk ® roken, ongezond eten)
Uitgebreide factoren
Biologische factoren Levensstijlfactoren
Vast Aanpasbaar
Hoge bloeddruk o Roken
o o Leeftijd o Inkomen
o Glycemie o Geen beweging
o Geslacht o Opleiding
(sedentarisme)
o LDL-cholesterol o Genetica o Levensomstandigheden
o Ongezonde voeding
o Obesitas o Ras o Werk (stress)
o Alcohol
4