Organisatiemanagement
Hoofdstuk 1: een blik op de geschiedenis
Organisatie = sociale entiteiten, gericht op een doel, dienen als systeem voor bewust
gestructureerde en gecoördineerde activiteiten en zijn verbonden met de externe
omgeving
Onderdelen:
- De medewerker (micro)
- De groep (meso)
- De organisatie (macro)
Orgmgmt is interdisciplinair: organizational behaviour (OB), sociologie, psychologie,
economie, hrm…
1.1 De rationale benadering
Frederic Winslow Taylor grondlegger v organizational behavior & scientific
management (tijd en bewegingsstudie, bestudeerde alle taken en deelde op in
subtaken, elimineerde overbodige taken en bewegingen om op meest efficiënte
manier te werken optimale werkwijze werd als enige gestandaardiseerde manier v
werken opgelegd
Samengewerkt met Ford waardoor die 1ste lopende band h gemaakt,
aankoopprijs steeds dalen, arbeiders hoger loon, achturendag invoeren -->
verhoging koopkracht
Gevolgen: hoger rendement, controle en voorspelbaarheid, leertijd voor
ongeschoolden verminderd want alles gestandaardiseerd, managers denken en
arbeiders werken
Grote weerstand: principes enkel gebruikt voor grotere winsten bedrijf, vrees
voor ontwaarding v menselijke arbeid (deskilling); wnrs h nood aan de abc’s
(autonomie, betrokkenheid & competentie) en autonomie kregen ze niet
Henri Fayol: eerste mgmttheorieën opbouwen & vastleggen; omschrijving v 5
basistaken v mgmt:
- Plannen: strategisch ondplan op LT & regelmatig herzien; projectplan slaat op
uitvoering taak met begin-en eindpunt
- Organiseren: strikt hiërarchisch geordende lijnorganisatie
- Leidinggeven: sturen & motiveren v wns
- Coördineren
- Controleren: santcie bij elke afwijking v vooropgestelde doelen
14 basisprincipes v Fayol:
Taakverdeling Centralisatie
Gezag & verantwoordelijkheid Hiërarchie
Discipline Orde
Eenheid v leiding Rechtvaardigheid
Eenheid v richting Stabiele personeelsbezetting
,Individueel belang ondergeschikt aan Initiatief
algemeen belang v org
Beloning Eensgezindheid
Chester Barnard: mgmt moet zorgen voor overeenstemming tussen de individuele
behoeften v wns en doelstellingen v org; samenwerking & communicatie belangrijk
Herbert Simon: bounded rationality: we kunnen niet 100% rationeel zijn
1.2 De human relations beweging
- Eerst aandacht voor factor ‘mens’
Elton Mayo: Hawthorne studies: reeks gedragsexperimenten => bevindingen:
kritsiche wijze waarop wns reageerden op beleid v ond en manier waarop zij
behandeld werden door mgmt & positieve effect v informele groepsvorming
(belangrijker dan een beloning v mgmt)
Hawthorne effect: we passen ons gedrag aan als we weten dat we geobserveerd w
Mary Parker Follet: verschillende huidige mgmtconcepten zijn gebaseerd op haar
ideeën
- Pleitte voor participatieve besluitvorming & gedecentraliseerde structuur in org
- Belang zelfontwikkeling wns
- Verbeteren v relatie tussen mgmt & wns; bv LMW-relatie (Leader-Member-
Exchange-theorie): kwaliteit v relatie h effecten op uitkomsten
- Belang v leiderschap: communiceren, visie delen, anderen inspireren om te
innoveren & doelen halen
- Types v power: ‘power-over’ (dwang) & ‘power-with’ (samen power ontwikkelen)
- Conflicten zijn natuurlijk onderdeel v menselijke interactie; oplossen door
domination (wil niemand), compromise (eig wint niemand hier) & integration
(gunstig voor alle partijen)
Douglas McGregor: theory X & Y: manieren waarop managers denken over wns
- Theorie X: wns willen inspanningen, verantwoordelijkheid & initiatief vermijden
=> druk & sturing nodig
- Theorie Y: werken is natuurlijke activiteit, zelfsturing als doelstellingen gekend
zijn, inzet wanneer beloond, verantwoordelijkheid, creativiteit & vindingrijkheid
- Self-fulfilling prophecy
1.3 Het analytisch raamwerk
Analyse van de medewerker (micro), in groepen& teams (meso) en binnen de org
(macro)
Interdisciplinair onderzoek kan academische doorbraken realiseren
Invalshoeken:
- Menselijk gedrag (psychologie, sociologie), hrm mensen beschouwen welzijn als
een doel op zich ipv een middel
, - Doelen v org (economie, mgmt)
- organizational behavior gebruikt beide invalshoeken
1.4 Evidence based management
Kwaliteit v besluitvorming verbeteren door gebruik te maken v kritsich geëvalueerde
evidence uit meerdere bronnen: organisatiegegevens, professionele expertise,
belangen v stakeholders & wetenschappelijke literatuur
Hoofdstuk 1: een blik op de geschiedenis
Organisatie = sociale entiteiten, gericht op een doel, dienen als systeem voor bewust
gestructureerde en gecoördineerde activiteiten en zijn verbonden met de externe
omgeving
Onderdelen:
- De medewerker (micro)
- De groep (meso)
- De organisatie (macro)
Orgmgmt is interdisciplinair: organizational behaviour (OB), sociologie, psychologie,
economie, hrm…
1.1 De rationale benadering
Frederic Winslow Taylor grondlegger v organizational behavior & scientific
management (tijd en bewegingsstudie, bestudeerde alle taken en deelde op in
subtaken, elimineerde overbodige taken en bewegingen om op meest efficiënte
manier te werken optimale werkwijze werd als enige gestandaardiseerde manier v
werken opgelegd
Samengewerkt met Ford waardoor die 1ste lopende band h gemaakt,
aankoopprijs steeds dalen, arbeiders hoger loon, achturendag invoeren -->
verhoging koopkracht
Gevolgen: hoger rendement, controle en voorspelbaarheid, leertijd voor
ongeschoolden verminderd want alles gestandaardiseerd, managers denken en
arbeiders werken
Grote weerstand: principes enkel gebruikt voor grotere winsten bedrijf, vrees
voor ontwaarding v menselijke arbeid (deskilling); wnrs h nood aan de abc’s
(autonomie, betrokkenheid & competentie) en autonomie kregen ze niet
Henri Fayol: eerste mgmttheorieën opbouwen & vastleggen; omschrijving v 5
basistaken v mgmt:
- Plannen: strategisch ondplan op LT & regelmatig herzien; projectplan slaat op
uitvoering taak met begin-en eindpunt
- Organiseren: strikt hiërarchisch geordende lijnorganisatie
- Leidinggeven: sturen & motiveren v wns
- Coördineren
- Controleren: santcie bij elke afwijking v vooropgestelde doelen
14 basisprincipes v Fayol:
Taakverdeling Centralisatie
Gezag & verantwoordelijkheid Hiërarchie
Discipline Orde
Eenheid v leiding Rechtvaardigheid
Eenheid v richting Stabiele personeelsbezetting
,Individueel belang ondergeschikt aan Initiatief
algemeen belang v org
Beloning Eensgezindheid
Chester Barnard: mgmt moet zorgen voor overeenstemming tussen de individuele
behoeften v wns en doelstellingen v org; samenwerking & communicatie belangrijk
Herbert Simon: bounded rationality: we kunnen niet 100% rationeel zijn
1.2 De human relations beweging
- Eerst aandacht voor factor ‘mens’
Elton Mayo: Hawthorne studies: reeks gedragsexperimenten => bevindingen:
kritsiche wijze waarop wns reageerden op beleid v ond en manier waarop zij
behandeld werden door mgmt & positieve effect v informele groepsvorming
(belangrijker dan een beloning v mgmt)
Hawthorne effect: we passen ons gedrag aan als we weten dat we geobserveerd w
Mary Parker Follet: verschillende huidige mgmtconcepten zijn gebaseerd op haar
ideeën
- Pleitte voor participatieve besluitvorming & gedecentraliseerde structuur in org
- Belang zelfontwikkeling wns
- Verbeteren v relatie tussen mgmt & wns; bv LMW-relatie (Leader-Member-
Exchange-theorie): kwaliteit v relatie h effecten op uitkomsten
- Belang v leiderschap: communiceren, visie delen, anderen inspireren om te
innoveren & doelen halen
- Types v power: ‘power-over’ (dwang) & ‘power-with’ (samen power ontwikkelen)
- Conflicten zijn natuurlijk onderdeel v menselijke interactie; oplossen door
domination (wil niemand), compromise (eig wint niemand hier) & integration
(gunstig voor alle partijen)
Douglas McGregor: theory X & Y: manieren waarop managers denken over wns
- Theorie X: wns willen inspanningen, verantwoordelijkheid & initiatief vermijden
=> druk & sturing nodig
- Theorie Y: werken is natuurlijke activiteit, zelfsturing als doelstellingen gekend
zijn, inzet wanneer beloond, verantwoordelijkheid, creativiteit & vindingrijkheid
- Self-fulfilling prophecy
1.3 Het analytisch raamwerk
Analyse van de medewerker (micro), in groepen& teams (meso) en binnen de org
(macro)
Interdisciplinair onderzoek kan academische doorbraken realiseren
Invalshoeken:
- Menselijk gedrag (psychologie, sociologie), hrm mensen beschouwen welzijn als
een doel op zich ipv een middel
, - Doelen v org (economie, mgmt)
- organizational behavior gebruikt beide invalshoeken
1.4 Evidence based management
Kwaliteit v besluitvorming verbeteren door gebruik te maken v kritsich geëvalueerde
evidence uit meerdere bronnen: organisatiegegevens, professionele expertise,
belangen v stakeholders & wetenschappelijke literatuur
