Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting Staatsrecht | UGent | 2025/26 - Mathieu Leloup

Rating
-
Sold
-
Pages
188
Uploaded on
04-06-2026
Written in
2025/2026

Dit document bevat al de lessen staatsrecht gegeven door Mathieu Leloup in het tweede semester van de eerste bachelor rechten. Uitgebreid, inclusief oefenexamen vragen. Erdoor op eerste zit.

Institution
Course

Content preview

STAATSRECHT



1

, Inhoudsopgave
INLEIDING................................................................................................................................................................6
LEERDOELEN ....................................................................................................................................................... 6
INLEIDING ........................................................................................................................................................... 6
BELGIË ............................................................................................................................................................ 6
RECHTSTAAT .................................................................................................................................................... 7
DEMOCRATISCHE ............................................................................................................................................ 7
MEERGELAAGDE ............................................................................................................................................. 8
IN EUROPA ...................................................................................................................................................... 8
Wat ontbreekt? ............................................................................................................................................ 8

KRACHTLIJNEN .................................................................................................................................................. 10
RECHT ............................................................................................................................................................... 10
SUMMA DIVISIO PUBLIEKRECHT – PRIVAATRECHT .............................................................................................. 10
DE BELGISCHE STAAT ............................................................................................................................................. 11
HET ONTSTAAN VAN DE STATEN .......................................................................................................................... 11
HET ONTSTAAN VAN BELGIË ............................................................................................................................... 12
DE BELGISCHE STAAT ......................................................................................................................................... 13
EEN DEMOCRATISCHE RECHTSSTAAT ..................................................................................................................... 15
SCHEIDING DER MACHTEN ................................................................................................................................ 15
RECHTSSTAAT .................................................................................................................................................... 18
DUNNE OPVATTING ....................................................................................................................................... 18
DIKKE OPVATTING .......................................................................................................................................... 18
ACHTERUITGANG, ZORGEN ........................................................................................................................... 19
EEN MEERGELAAGDE STAAT IN EUROPA .................................................................................................................. 19
DE (FEDERALE) STAAT BELGIË ............................................................................................................................. 20
REDEN VOOR EVOLUTIES ............................................................................................................................... 20
CONSENSUSDEMOCRATIE ............................................................................................................................ 21
HET FEDERALISME ......................................................................................................................................... 22
DE VLAAMSE EN ANDERE DEELSTATEN ............................................................................................................... 23
1970: EERSTE STAATSHERVORMING ............................................................................................................... 23
1980: TWEEDE STAATSHERVORMING ............................................................................................................. 24
1988: DERDE STAATSHERVORMING ................................................................................................................ 24
1993: VIERDE STAATSHERVORMING (SINT-MICHIELSAKKOORD) ...................................................................... 24
2001: VIJFDE STAATSHERVORMING (LAMBERMONTAKKOORD) ........................................................................ 24
2011-2014: ZESDE STAATSHERVORMING (VLINDERAKKOORD) ........................................................................ 25
BELGISCH FEDERALISME IN DE GRONDWET .................................................................................................. 25
2024 E.V.: ZEVENDE STAATSHERVORMING? .................................................................................................... 25
DE EUROPESE UNIE ........................................................................................................................................... 25
DE GEMEENTEN EN PROVINCIES ........................................................................................................................ 27

EEN DEMOCRATISCHE BESLUITVORMING ........................................................................................................... 29
DE GRONDWETTELIJKE TEKSTEN............................................................................................................................. 29
INLEIDING ......................................................................................................................................................... 29
Democratie.................................................................................................................................................... 29
De grondwet als juridisch instrument .............................................................................................................. 30
De grondwet als expressief instrument ............................................................................................................ 30
DE BELGISCHE GRONDWET ............................................................................................................................... 31
Formele grondwet .......................................................................................................................................... 31
Materiële grondwet ........................................................................................................................................ 32
Wijziging van de grondwet in zijn formele betekenis ......................................................................................... 33
Herziening materiële grondwet ....................................................................................................................... 36
DE CONSTITUTIEVE AUTONOMIE VAN DE DEELSTATEN........................................................................................ 36
DE CONSTITUERENDE VERDRAGEN VAN DE EUROPESE UNIE ............................................................................. 37
Wijzigingsprocedures ..................................................................................................................................... 37
Directe werking internationaal recht tov Belgische recht .................................................................................. 37
2

,WETGEVENDE INSTELLINGEN................................................................................................................................. 39
DEMOCRATISCHE PROCESSEN .......................................................................................................................... 39
DEBATTEREN EN ORGANISEREN......................................................................................................................... 39
ZELF BESLISSEN ................................................................................................................................................ 39
Directe democratie ........................................................................................................................................ 39
Referendum .............................................................................................................................................. 39
Volksraadpleging ....................................................................................................................................... 40
Tussenvormen ............................................................................................................................................... 40
Directe democratie in België ........................................................................................................................... 40
Federaal .................................................................................................................................................... 40
Deelstaten................................................................................................................................................. 40
Europese Unie ........................................................................................................................................... 41
Lokaal ....................................................................................................................................................... 41
VERKIEZINGEN EN VERTEGENWOORDIGEN ....................................................................................................... 41
Indirecte democratie: vertegenwoordigend (‘representatief’) ............................................................................ 41
1. Het federale niveau..................................................................................................................................... 42
Kamer van Volksvertegenwoordigers ........................................................................................................... 42
Senaat ...................................................................................................................................................... 45
Onverenigbaarheden ................................................................................................................................. 46
Immuniteiten ............................................................................................................................................. 46
2. Het deelstatelijke niveau ............................................................................................................................. 47
Het Vlaams Parlement ............................................................................................................................... 47
Het Waals Parlement ................................................................................................................................. 48
Parlement Franse Gemeenschap ................................................................................................................ 48
Parlement Duitstalige Gemeenschap .......................................................................................................... 48
Brussels Hoofdstedelijk Parlement ............................................................................................................. 48
3. Het Europees niveau................................................................................................................................... 49
Europees Parlement .................................................................................................................................. 49
Europese Raad .......................................................................................................................................... 49
Raad (van de Europese Unie) ...................................................................................................................... 49
Raad van Europa ≠ Raad ≠ Europese Raad................................................................................................... 50
4. De Vlaamse lokale besturen ........................................................................................................................ 50
WETGEVEN ........................................................................................................................................................ 51
1. Het federale niveau..................................................................................................................................... 51
De wet ....................................................................................................................................................... 51
Wetgevende bevoegdheden ....................................................................................................................... 52
Wetgevingsprocedure ................................................................................................................................ 53
Overdracht van wetgevende bevoegdheden aan de uitvoerende macht ........................................................ 58
2. Het deelstatelijke niveau ............................................................................................................................. 60
3. De Europese Unie ....................................................................................................................................... 61
4. De Vlaamse gemeenten en provincies ......................................................................................................... 62
Beginselen van behoorlijk wetgeven ................................................................................................................ 62
De toepassing van wetgeving in de tijd............................................................................................................. 62
Interpretatieve wetgeving................................................................................................................................ 63
DE UITVOERENDE INSTELLINGEN ........................................................................................................................... 64
VERTROUWEN EN CONTROLEREN ..................................................................................................................... 64
Federaal niveau ............................................................................................................................................. 64
Koning en federale regering ........................................................................................................................ 64
Het vertrouwen van de regering................................................................................................................... 67
De controle op de regering.......................................................................................................................... 68
Deelstatelijk niveau ........................................................................................................................................ 71
Algemene kenmerken ................................................................................................................................ 71
Bijzondere kenmerken ................................................................................................................................ 71
Europees niveau ............................................................................................................................................ 72
Samenstelling............................................................................................................................................ 72
Rechtspositie ............................................................................................................................................ 72
Controle .................................................................................................................................................... 72
Lokaal niveau ................................................................................................................................................. 72
In de Vlaamse gemeenten .......................................................................................................................... 72
In de Vlaamse provincies ............................................................................................................................ 73
BESTUREN ......................................................................................................................................................... 74
3

, Op federaal niveau ......................................................................................................................................... 74
Algemene bevoegdheden ........................................................................................................................... 74
Bijzondere bevoegdheden .......................................................................................................................... 75
Procedure ................................................................................................................................................. 81
Overdracht van bevoegdheden ................................................................................................................... 82
Op deelstatelijk niveau ................................................................................................................................... 83
Op Europees niveau ....................................................................................................................................... 83
Op lokaal niveau ............................................................................................................................................ 84
BESTUURLIJKE RECHTSHANDELINGEN............................................................................................................... 84
Het bestuur ................................................................................................................................................... 84
De bestuurlijke rechtshandeling ..................................................................................................................... 86
BEHOORLIJK BESTUREN..................................................................................................................................... 87
Uitwerking van bestuurlijke rechtshandelingen in de tijd .................................................................................. 87
Behoorlijk beschikkend besturen .................................................................................................................... 87
BESTUURLIJK BEROEP ........................................................................................................................................ 90
OPENBAARHEID VAN BESTUUR .......................................................................................................................... 92
Behoorlijk besturen ........................................................................................................................................ 92
TAALGEBRUIK DOOR HET BESTUUR .................................................................................................................... 92
Bestuurstaal .................................................................................................................................................. 92
HANDHAVING DOOR HET BESTUUR ................................................................................................................... 95

DE BEVOEGDHEIDSVERDELING .......................................................................................................................... 97
GEFEDEREERDE BEVOEGDHEDEN ......................................................................................................................... 97
BEVOEGDHEIDSVERDELING IN BELGIË .............................................................................................................. 97
GRONDSLAGEN ................................................................................................................................................. 97
1. De autonomie van de federale entiteiten...................................................................................................... 97
2. De gelijkheid van de federale entiteiten........................................................................................................ 98
Nuanceringen op autonomie- en gelijkheidsbeginsel ....................................................................................... 98
3. Het exclusiviteitsbeginsel ..........................................................................................................................100
Materiële exclusiviteit ...............................................................................................................................100
Nuances op materiële exclusiviteit ................................................................................................................100
Territoriale exclusiviteit .............................................................................................................................102
DE FEDERALE BEVOEGDHEDEN ........................................................................................................................102
Toegewezen bevoegdheden .......................................................................................................................102
Verticale residuaire bevoegdheden ............................................................................................................103
DE GEMEENSCHAPSBEVOEGDHEDEN ..............................................................................................................104
Cultuur en onderwijs .....................................................................................................................................104
Persoonsgebonden aangelegenheden ............................................................................................................105
Taalgebruik ...................................................................................................................................................106
DE GEWESTBEVOEGDHEDEN ............................................................................................................................107
ASYMMETRIE.....................................................................................................................................................107
IMPLICIETE BEVOEGDHEDEN ............................................................................................................................107
INSTRUMENTELE BEVOEGDHEDEN ...................................................................................................................108
GRENZEN AAN DE BEVOEGDHEIDSUITOEFENING..............................................................................................113
VERHOUDINGEN TUSSEN DE FEDERALE ENTITEITEN .........................................................................................114
TERRITORIAAL GEDECENTRALISEERDE BEVOEGDHEDEN ...................................................................................... 118
BEVOEGDHEDEN VAN DE VLAAMSE GEMEENTEN ..............................................................................................118
BEVOEGDHEDEN VAN DE VLAAMSE OCMW’S ....................................................................................................119
BEVOEGDHEDEN VAN DE PROVINCIES ..............................................................................................................119
TOEZICHT OP DE LOKALE BESTUREN .................................................................................................................119

DE INWONERS EN HUN GRONDRECHTEN ..........................................................................................................120
DE INWONERS ..................................................................................................................................................... 120
DE GRONDRECHTEN ............................................................................................................................................ 125
DE ONTWIKKELING VAN GRONDRECHTEN ........................................................................................................125
1. Van nationaal naar internationaal ...............................................................................................................125
De Raad van Europa - EVRM ......................................................................................................................126
De Europese Unie .....................................................................................................................................127
Verenigde Naties .......................................................................................................................................127
2. Van BUPO naar ECOSOC ...........................................................................................................................128
4

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
June 4, 2026
Number of pages
188
Written in
2025/2026
Type
SUMMARY

Subjects

$16.45
Get access to the full document:

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Get to know the seller
Seller avatar
ambermeeusen

Get to know the seller

Seller avatar
ambermeeusen Universiteit Gent
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
-
Member since
4 year
Number of followers
0
Documents
2
Last sold
-

0.0

0 reviews

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions