Arbeid en zekerheid samenvatting
,Schets van het Nederlandse arbeidsrecht
Hoofdstuk 1 – Inleiding
1.1 Definities van het arbeidsrecht
Het arbeidsrecht regelt alle regels rondom de arbeidsverhouding, sociaal recht is een
synoniem. Hierbij is sociaal recht iets ruimer, dit omvat ook het pensioenrecht en
socialezekerheidsrecht.
Waarbij alle ingezetenen van Nederland onder het socialezekerheidsrecht vallen.
1.2 Arbeidsrecht en economische orde. Historisch perspectief
Arbeid is in elke vorm van maatschappelijke orde nodig, daarom is arbeidsrecht altijd
noodzakelijk. De economische orde bepaalt hoe het arbeidsrecht wordt ingericht, dat zie je
in de geschiedenis terug.
In de Romeinse tijd werkten de slaven onder de overeenkomst van verhuur, in het feodale
stelsel werkten de horigen voor hun veiligheid voor feodaal en in het gildentijdperk werkte
de knaap voor de meester. Uiteindelijk waren er tijdens de industriële revolutie dusdanig
veel arbeiders dat de vraag voor specifieke rechtsregels groter werd.
Dit alles heeft geleid tot de huidige arbeidsverhouding, waarbij men werkt volgens een
arbeidscontract. Sindsdien is de economische orde veelal hetzelfde gebleven, het merendeel
van de mensen werkt voor een werkgever in de dienstensector.
Laatste jaren is er sprake van een ontwikkeling in de vorm van meer flexibele arbeid, dit kan
door de technologische vooruitgang en globalisering. Dit heeft het aantal zzp’ers doen
groeien.
1.3 Arbeidsrecht en beroepsbevolking
1.3.1 Beroepsbevolking
Onder beroepsbevolking vallen alle personen die werkzaam zijn (ook zelfstandigen), alsmede
de werklozen (mensen die werk zoeken en beschikbaar zijn).
1.3.2 Zelfstandige beroepsbevolking
Mensen die onder de zelfstandige beroepsbevolking vallen, vallen meestal niet onder het
arbeidsrecht. De reden hiervoor is dat zij niet van één opdrachtgever afhankelijk zijn, maar
op meerdere overeenkomsten kunnen terugvallen.
Voorbeelden van deze overeenkomsten zijn, hieronder vallen zij wel:
- Aanneming van werk
- Overeenkomst van opdracht
- Overeenkomst van koop en verkoop
Daarnaast moeten zij zich aan publiekrechtelijke regels houden (zoals
winkeltijdenwetgeving).
Voor zelfstandigen hangt de regelgeving minder samen dan voor onzelfstandige werknemers.
Veel zzp’ers deden in feite hetzelfde werk als onzelfstandige werknemers, maar dan
goedkoper voor de opdrachtgever. Omdat de opdrachtgever niet aan het arbeidsrecht
hoefde te voldoen golden regels omtrent ziekte en bescherming van werkgelegenheid.
Zzp’ers genieten hierbij fiscale voordelen, zij krijgen namelijk ondernemersfaciliteiten.
Het nadeel is dat de zzp’ers minder sociale bescherming genieten en dat er oneerlijke
concurrentie op arbeidsvoorwaarden ontstaan. Dit nadeel groeit en daarom werkt het
kabinet aan regels hiertegen.
, In arbeidsrechtelijke wetgeving worden daarom ook gelijkstellingen gemaakt tussen
bepaalde zelfstandigen en werknemers, bijvoorbeeld art. 5 WW.
1.3.3 Onzelfstandige beroepsbevolking
De onzelfstandige beroepsbevolking is het grootste aandeel van de beroepsbevolking.
Hiertoe vallen alle werkzame binnen zowel de private- als publieke sector. De meesten
verrichten de werkzaamheden op basis van een arbeidsovereenkomst (art. 7:610 e.v. BW).
Tot 2020 vielen ambtenaren niet onder de arbeidsovereenkomst, maar hadden zij een
publiekrechtelijke aanstelling, dit is opgeheven. Verschillen zaten in het ontslagrecht en in
welke instantie rechtsprak (kantonrechter vs bestuursrechter).
Tegenwoordig zijn de Wet flexibel werken, Arbeidstijdenwet en Arbeidsomstandighedenwet
ook van toepassingen op ambtenaren. Dit is het gevolg van de Wet normalisering
rechtspositie ambtenaren, toen zijn alle overeenkomsten van rechtswege omgezet naar een
arbeidsovereenkomst.
1.3.4 Niet-actieve bevolking
Personen die werkloos of arbeidsongeschikt zijn, waardoor zij tijdelijk geen werk kunnen
verrichten vallen ook onder het arbeidsrecht.
1.4 Arbeidsrecht en arbeidsovereenkomst. Juridische aspecten
Werknemers en werkgevers
De arbeidsovereenkomst en haar regels zijn in titel 7.10 BW vastgelegd. Het houdt in dat een
werknemer zich verbindt in dienst van de werkgever tegen loon gedurende een zekere tijd
arbeid te verrichten.
De arbeidsovereenkomst onderscheidt zich van andere overeenkomsten, omdat men in
dienst van een ander werkt. Hierdoor is de werknemer dus onzelfstandig.
Het begrip werknemer is buiten het BW om echter ruimer, in andere arbeidsrechtelijke
wetten omvat het werknemersbegrip meer mensen dan degene die in dienst van een
werkgever werken. Bijvoorbeeld in de Arbeidstijden- en omstandighedenwet. Dit is wenselijk
omdat een grotere groepering zo sociale bescherming geniet.
1.5 Arbeidsrecht en arbeidsovereenkomst. Maatschappelijke aspecten
1.5.1 Algemeen
De arbeidsovereenkomst onderscheidt zich ook op maatschappelijk gebied van andere
overeenkomsten, bijvoorbeeld de bevoegdheid van de werkgever om een werknemer
gedurende een periode in te zetten.
Voor de werknemer is de arbeidsovereenkomst vaak de belangrijkste bron van inkomsten om
in het levensonderhoud te voorzien.
Andere overeenkomsten hebben deze eigenschappen vaak in beperktere mate.
,Schets van het Nederlandse arbeidsrecht
Hoofdstuk 1 – Inleiding
1.1 Definities van het arbeidsrecht
Het arbeidsrecht regelt alle regels rondom de arbeidsverhouding, sociaal recht is een
synoniem. Hierbij is sociaal recht iets ruimer, dit omvat ook het pensioenrecht en
socialezekerheidsrecht.
Waarbij alle ingezetenen van Nederland onder het socialezekerheidsrecht vallen.
1.2 Arbeidsrecht en economische orde. Historisch perspectief
Arbeid is in elke vorm van maatschappelijke orde nodig, daarom is arbeidsrecht altijd
noodzakelijk. De economische orde bepaalt hoe het arbeidsrecht wordt ingericht, dat zie je
in de geschiedenis terug.
In de Romeinse tijd werkten de slaven onder de overeenkomst van verhuur, in het feodale
stelsel werkten de horigen voor hun veiligheid voor feodaal en in het gildentijdperk werkte
de knaap voor de meester. Uiteindelijk waren er tijdens de industriële revolutie dusdanig
veel arbeiders dat de vraag voor specifieke rechtsregels groter werd.
Dit alles heeft geleid tot de huidige arbeidsverhouding, waarbij men werkt volgens een
arbeidscontract. Sindsdien is de economische orde veelal hetzelfde gebleven, het merendeel
van de mensen werkt voor een werkgever in de dienstensector.
Laatste jaren is er sprake van een ontwikkeling in de vorm van meer flexibele arbeid, dit kan
door de technologische vooruitgang en globalisering. Dit heeft het aantal zzp’ers doen
groeien.
1.3 Arbeidsrecht en beroepsbevolking
1.3.1 Beroepsbevolking
Onder beroepsbevolking vallen alle personen die werkzaam zijn (ook zelfstandigen), alsmede
de werklozen (mensen die werk zoeken en beschikbaar zijn).
1.3.2 Zelfstandige beroepsbevolking
Mensen die onder de zelfstandige beroepsbevolking vallen, vallen meestal niet onder het
arbeidsrecht. De reden hiervoor is dat zij niet van één opdrachtgever afhankelijk zijn, maar
op meerdere overeenkomsten kunnen terugvallen.
Voorbeelden van deze overeenkomsten zijn, hieronder vallen zij wel:
- Aanneming van werk
- Overeenkomst van opdracht
- Overeenkomst van koop en verkoop
Daarnaast moeten zij zich aan publiekrechtelijke regels houden (zoals
winkeltijdenwetgeving).
Voor zelfstandigen hangt de regelgeving minder samen dan voor onzelfstandige werknemers.
Veel zzp’ers deden in feite hetzelfde werk als onzelfstandige werknemers, maar dan
goedkoper voor de opdrachtgever. Omdat de opdrachtgever niet aan het arbeidsrecht
hoefde te voldoen golden regels omtrent ziekte en bescherming van werkgelegenheid.
Zzp’ers genieten hierbij fiscale voordelen, zij krijgen namelijk ondernemersfaciliteiten.
Het nadeel is dat de zzp’ers minder sociale bescherming genieten en dat er oneerlijke
concurrentie op arbeidsvoorwaarden ontstaan. Dit nadeel groeit en daarom werkt het
kabinet aan regels hiertegen.
, In arbeidsrechtelijke wetgeving worden daarom ook gelijkstellingen gemaakt tussen
bepaalde zelfstandigen en werknemers, bijvoorbeeld art. 5 WW.
1.3.3 Onzelfstandige beroepsbevolking
De onzelfstandige beroepsbevolking is het grootste aandeel van de beroepsbevolking.
Hiertoe vallen alle werkzame binnen zowel de private- als publieke sector. De meesten
verrichten de werkzaamheden op basis van een arbeidsovereenkomst (art. 7:610 e.v. BW).
Tot 2020 vielen ambtenaren niet onder de arbeidsovereenkomst, maar hadden zij een
publiekrechtelijke aanstelling, dit is opgeheven. Verschillen zaten in het ontslagrecht en in
welke instantie rechtsprak (kantonrechter vs bestuursrechter).
Tegenwoordig zijn de Wet flexibel werken, Arbeidstijdenwet en Arbeidsomstandighedenwet
ook van toepassingen op ambtenaren. Dit is het gevolg van de Wet normalisering
rechtspositie ambtenaren, toen zijn alle overeenkomsten van rechtswege omgezet naar een
arbeidsovereenkomst.
1.3.4 Niet-actieve bevolking
Personen die werkloos of arbeidsongeschikt zijn, waardoor zij tijdelijk geen werk kunnen
verrichten vallen ook onder het arbeidsrecht.
1.4 Arbeidsrecht en arbeidsovereenkomst. Juridische aspecten
Werknemers en werkgevers
De arbeidsovereenkomst en haar regels zijn in titel 7.10 BW vastgelegd. Het houdt in dat een
werknemer zich verbindt in dienst van de werkgever tegen loon gedurende een zekere tijd
arbeid te verrichten.
De arbeidsovereenkomst onderscheidt zich van andere overeenkomsten, omdat men in
dienst van een ander werkt. Hierdoor is de werknemer dus onzelfstandig.
Het begrip werknemer is buiten het BW om echter ruimer, in andere arbeidsrechtelijke
wetten omvat het werknemersbegrip meer mensen dan degene die in dienst van een
werkgever werken. Bijvoorbeeld in de Arbeidstijden- en omstandighedenwet. Dit is wenselijk
omdat een grotere groepering zo sociale bescherming geniet.
1.5 Arbeidsrecht en arbeidsovereenkomst. Maatschappelijke aspecten
1.5.1 Algemeen
De arbeidsovereenkomst onderscheidt zich ook op maatschappelijk gebied van andere
overeenkomsten, bijvoorbeeld de bevoegdheid van de werkgever om een werknemer
gedurende een periode in te zetten.
Voor de werknemer is de arbeidsovereenkomst vaak de belangrijkste bron van inkomsten om
in het levensonderhoud te voorzien.
Andere overeenkomsten hebben deze eigenschappen vaak in beperktere mate.
