BEROEPSROLLEN IN HET SOCIAAL WERK
HOOFDSTUK 1: SOCIAAL WERK ALS SOCIAAL BEROEP
1.1 INLEIDING
De kern van sociaal werk ligt in de interactie tussen het individu en de samenleving,
waar de sociaal werker als bruggenbouwer opereert.
1.2 SOCIAAL WERK ALS SOCIAAL BEROEP
Het sociale in sociaal werk heeft te maken met:
- De positie tussen individu en samenleving: als bruggenbouwer bevind een
sw’er zich tussen individu en samenleving sw richt zich op:
Afstemmen van individuele doelen en ambities van burgers op
maatschappelijk gedeelde verwachtingen.
Mee vorm geven aan de samenleving als een democratisch
forum
- Relationeel denken en handelen: het gaat om sociale verhoudingen en
interacties niet om kenmerken van individuen
Door een relationeel perspectief aan te nemen kunnen we komen tot
een structurele visie waarbij sociale ongelijkheid,
onrechtvaardigheid en uitsluiting begrepen worden als productie van
mensonwaardige sociale verhoudingen. Dit holistisch denken
voorkomt dat we naar kenmerken van individuen gaan kijken
- Sociale rechtvaardigheid: aanvechten van negatieve discriminatie, erkenning
diversiteit, gelijke verdeling van beschikbare middelen, … sociaal werk raakt aan
de bestaande orde van de samenleving en de vraag stelt of er fundamentele
rechten geschonden worden
1.3 DE SOCIAAL WERKER ALS BEROEPSKRACHT
Het gaat om de wijze waarop we vormgeven aan sociale praktijken vanuit een sociaal
werk perspectief. Het gaat bovendien om hoe we kijken naar en vormgeven aan de
tussenkomsten en interventies van sociaal werkers.
- Dit leidt tot eigen perspectief op kennis
1.4 DE SOCIAAL WERKER HANDELD OP EEN BIJZONDERE MANIER
- Wij doen aan sociaal-agogisch handelen. Het is gericht op alle facetten van
de interactie van het individu met zijn of haar omgeving.
- Het omvat twee elementen:
Het sociaal doel dat de sw’er zich stelt, is steeds de realisatie van
een menswaardig bestaan zowel feitelijk als vanuit beleving en
zowel op individueel niveau als op niveau van de groep en
samenleving
Het agogisch doel dat de sw’er zich stelt, is sociale verandering
of ontwikkeling. De sw’er werkt ontwikkelingsgericht en op basis
van wederkerigheid. Je initieert verandering maar je bent niet de
piloot
1
,- Wat als menswaardig gezien wordt ligt aan tijd en ruimte vast
- We kunnen stellen dat sociaal-agogen niet gericht zijn op het beschrijven van
situaties maar op de dynamiek van het veranderen, samen met
belanghebbenden dit zorgt voor een normatieve en politieke invalshoek
2
, HOOFDSTUK 2: FUNDAMENTEN VAN SOCIAAL WERK
2.1 INLEIDING
Sw is een beroep dat zich richt op het verbeteren van het welzijn van mensen en het
aanpakken van sociale problemen, waarbij de sociaal werker opereert op het snijvlak van
individuen en de samenleving
2.2 DE GLOBALE DEFINITIE VAN SOCIAAL WERK
Wat zijn de belangrijke punten van de definitie:
- Dat sociaal werk tegelijk een praktijkgericht beroep is en een academische
discipline
- Dat er algemene doelen nagestreefd worden: sociale verandering en
ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en bevrijding van mensen
- Dat dit gebeurd vanuit centrale waarden: sociale rechtvaardigheid,
mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor diversiteit
- Dat hierbij gebruikt wordt gemaakt van bepaalde kennis: theorieën uit sociaal
werk, sociale wetenschappen, menswetenschappen en antropologie
- Dat het einddoel van sw over het faciliteren en aanspreken/betrekken van
mensen en structuren om levensuitdagingen op de agenda te plaatsen en welzijn
te verhogen
2.2.1 DE DOELEN VAN SOCIAAL WERK
Sw steven een einddoel na, het faciliteren en aanspreken/betrekken van mensen en
structuren om levensuitdaging op de agenda te plaatsen en welzijn te verhogen
2.2.2 SOCIALE VERANDERING EN ONTWIKKELING
Sw’er streven naar het realiseren van een menswaardig bestaan en sociale
rechtvaardigheid voor iedereen
- Sociale verandering heeft betrekking op het verbeteren van maatschappelijke
structuren. Het gaat om het creëren en ontwikkelingskansen en levenskwaliteit
van mensen te bevorderen
Sociale verandering = focust op het veranderen van de structuren
van de samenleving
Sociale ontwikkeling = focust zich op het verbeteren van het
samenleven en omgaan met elkaar
- Bernard Hubeau gebruikt de beeldspraak van het steven van een sw’er
naar de ‘kleine utopie en de ‘grote utopie’ beiden zijn essentieel en moeten
in harmonie worden nagestreefd
Kleine utopie = verwijst naar een individuele benadering waarin
menselijke waardigheid centraal staat
Grote utopie = verwijst naar structurele sociale rechtvaardigheid
waarvoor hervormingen noodzakelijk kunnen zijn.
3
HOOFDSTUK 1: SOCIAAL WERK ALS SOCIAAL BEROEP
1.1 INLEIDING
De kern van sociaal werk ligt in de interactie tussen het individu en de samenleving,
waar de sociaal werker als bruggenbouwer opereert.
1.2 SOCIAAL WERK ALS SOCIAAL BEROEP
Het sociale in sociaal werk heeft te maken met:
- De positie tussen individu en samenleving: als bruggenbouwer bevind een
sw’er zich tussen individu en samenleving sw richt zich op:
Afstemmen van individuele doelen en ambities van burgers op
maatschappelijk gedeelde verwachtingen.
Mee vorm geven aan de samenleving als een democratisch
forum
- Relationeel denken en handelen: het gaat om sociale verhoudingen en
interacties niet om kenmerken van individuen
Door een relationeel perspectief aan te nemen kunnen we komen tot
een structurele visie waarbij sociale ongelijkheid,
onrechtvaardigheid en uitsluiting begrepen worden als productie van
mensonwaardige sociale verhoudingen. Dit holistisch denken
voorkomt dat we naar kenmerken van individuen gaan kijken
- Sociale rechtvaardigheid: aanvechten van negatieve discriminatie, erkenning
diversiteit, gelijke verdeling van beschikbare middelen, … sociaal werk raakt aan
de bestaande orde van de samenleving en de vraag stelt of er fundamentele
rechten geschonden worden
1.3 DE SOCIAAL WERKER ALS BEROEPSKRACHT
Het gaat om de wijze waarop we vormgeven aan sociale praktijken vanuit een sociaal
werk perspectief. Het gaat bovendien om hoe we kijken naar en vormgeven aan de
tussenkomsten en interventies van sociaal werkers.
- Dit leidt tot eigen perspectief op kennis
1.4 DE SOCIAAL WERKER HANDELD OP EEN BIJZONDERE MANIER
- Wij doen aan sociaal-agogisch handelen. Het is gericht op alle facetten van
de interactie van het individu met zijn of haar omgeving.
- Het omvat twee elementen:
Het sociaal doel dat de sw’er zich stelt, is steeds de realisatie van
een menswaardig bestaan zowel feitelijk als vanuit beleving en
zowel op individueel niveau als op niveau van de groep en
samenleving
Het agogisch doel dat de sw’er zich stelt, is sociale verandering
of ontwikkeling. De sw’er werkt ontwikkelingsgericht en op basis
van wederkerigheid. Je initieert verandering maar je bent niet de
piloot
1
,- Wat als menswaardig gezien wordt ligt aan tijd en ruimte vast
- We kunnen stellen dat sociaal-agogen niet gericht zijn op het beschrijven van
situaties maar op de dynamiek van het veranderen, samen met
belanghebbenden dit zorgt voor een normatieve en politieke invalshoek
2
, HOOFDSTUK 2: FUNDAMENTEN VAN SOCIAAL WERK
2.1 INLEIDING
Sw is een beroep dat zich richt op het verbeteren van het welzijn van mensen en het
aanpakken van sociale problemen, waarbij de sociaal werker opereert op het snijvlak van
individuen en de samenleving
2.2 DE GLOBALE DEFINITIE VAN SOCIAAL WERK
Wat zijn de belangrijke punten van de definitie:
- Dat sociaal werk tegelijk een praktijkgericht beroep is en een academische
discipline
- Dat er algemene doelen nagestreefd worden: sociale verandering en
ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en bevrijding van mensen
- Dat dit gebeurd vanuit centrale waarden: sociale rechtvaardigheid,
mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor diversiteit
- Dat hierbij gebruikt wordt gemaakt van bepaalde kennis: theorieën uit sociaal
werk, sociale wetenschappen, menswetenschappen en antropologie
- Dat het einddoel van sw over het faciliteren en aanspreken/betrekken van
mensen en structuren om levensuitdagingen op de agenda te plaatsen en welzijn
te verhogen
2.2.1 DE DOELEN VAN SOCIAAL WERK
Sw steven een einddoel na, het faciliteren en aanspreken/betrekken van mensen en
structuren om levensuitdaging op de agenda te plaatsen en welzijn te verhogen
2.2.2 SOCIALE VERANDERING EN ONTWIKKELING
Sw’er streven naar het realiseren van een menswaardig bestaan en sociale
rechtvaardigheid voor iedereen
- Sociale verandering heeft betrekking op het verbeteren van maatschappelijke
structuren. Het gaat om het creëren en ontwikkelingskansen en levenskwaliteit
van mensen te bevorderen
Sociale verandering = focust op het veranderen van de structuren
van de samenleving
Sociale ontwikkeling = focust zich op het verbeteren van het
samenleven en omgaan met elkaar
- Bernard Hubeau gebruikt de beeldspraak van het steven van een sw’er
naar de ‘kleine utopie en de ‘grote utopie’ beiden zijn essentieel en moeten
in harmonie worden nagestreefd
Kleine utopie = verwijst naar een individuele benadering waarin
menselijke waardigheid centraal staat
Grote utopie = verwijst naar structurele sociale rechtvaardigheid
waarvoor hervormingen noodzakelijk kunnen zijn.
3