SAMENVATTING | NEDERLANDS MONDELING EXAMEN | DEEL 3 – HOOFDSTUK 19
I. CONTEXT & BELANG
Van den vos Reynaerde is een van de belangrijkste werken uit de Middelnederlandse literatuur (13e eeuw). De
auteur introduceert zichzelf in de eerste versregel als "Willem die Madocke maakte", vermoedelijk afkomstig uit
het Graafschap Vlaanderen (regio Gent).
Internationale invloed:
• Joseph Bosworth (1836): Oxfordse hoogleraar stelde dat dit werk reden genoeg is om Nederlands te leren.
• Shakespeare: Ontleende de naam Tybalt (Romeo and Juliet) aan de kater Tibeert.
• Goethe: Bewerkte het epos tot zijn bekende werk Reineke Fuchs.
II. HET HOOFDPERSONAGE: REINAERT DE VOS
Reinaert is geen held maar een antiheld: een slimme schurk die liegt, manipuleert en bedriegt om zichzelf te
redden (vergelijkbaar met The Joker, Hannibal Lecter, Voldemort).
Antropomorfisme: Dieren krijgen vaste eigenschappen mee. De vos staat traditioneel voor sluwheid en bedrog.
Dit zien we terug in spreekwoorden:
• "Als de vos de passie preekt, boer pas op je kippen."
• "Een assignment verleert zijn streken niet."
Dierentypes & hun rol
Personage Dier Eigenschap / Rol
Reinaert Vos Sluw (de antiheld)
Nobel Leeuw Trots (de koning)
Isengrim Wolf Grimmig / agressief
Bruin Beer Sterk
Tibeert Kater Slim
Cuwaert Haas Laf (→ coward)
Cantecleer Haan Dom / naïef
Firapeel Luipaard Magistraal / trots
III. DE PROLOOG
Willem baseert zich op Franse bronnen (Le Roman de Renart) en schrijft in opdracht van een adellijke dame voor
een hoofs publiek. Er is sprake van ironie: hij noemt het verhaal spottend een "heiligenleven", terwijl Reinaert het
tegenovergestelde is.
1