Deontologie samenvatting
Prof. dr. Hubert Van Puyenbroeck
Koenen Helene
2025-2026
Vrije Universiteit Brussel
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave................................................................................................................ 1
Clip 1: inleidend hoorcollege.......................................................................................... 1
Clip 2: inleidend hoorcollege.......................................................................................... 5
Ethiek.................................................................................................................................. 7
Deontologie.........................................................................................................................8
Clip 3: De deontologische code voor psychologen ontrafeld....................................... 11
Deontologische code voor psychologen.......................................................................... 11
inleiding............................................................................................................................11
Hoofdstuk I. – Algemene bepalingen (art 1, art 2).......................................................... 13
Hoofdstuk II. – Definities (art 3, art 4).............................................................................13
Clip 4: De deontologische code voor psychologen ontrafeld....................................... 14
Hoofdstuk III. – Plichten van de psycholoog (art 5, art 14, art 15, art 16, art 17, art 18,
art 19, art 20).................................................................................................................... 14
Clip 5: De deontologische code voor psychologen ontrafeld....................................... 17
Hoofdstuk IV. – Plichten van de psycholoog (art 21 t.e.m. art 51)..................................17
○ Afdeling I. – Eerbiediging van de waardigheid en de rechten van de persoon
(art. 21 tem 24)...................................................................................................... 17
Clip 6: De deontologische code voor psychologen ontrafeld....................................... 22
Hoofdstuk IV. – Plichten van de psycholoog (art 21 t.e.m. art 51)..................................22
○ Afdeling II. – Verantwoordelijkheid van de psycholoog (art. 25 tem 29)........ 22
Clip 7: De deontologische code voor psychologen ontrafeld....................................... 23
Hoofdstuk IV. – Plichten van de psycholoog (art 21 t.e.m. art 51)..................................23
○ Afdeling III. – Competentie van de psycholoog (art. 30 tem 34)..................... 24
Clip 8: De deontologische code voor psychologen ontrafeld....................................... 25
Hoofdstuk IV. – Plichten van de psycholoog (art 21 t.e.m. art 51)..................................25
○ Afdeling IV. – Eerlijkheid en integriteit van de psycholoog (art. 35 tem 51)...25
Handige bij oplossen casus:............................................................................................. 30
1
,Clip 1: inleidend hoorcollege
Voorbeelden:
2
,3
,Overzicht:
1. Casus
2. Domeinen
a. Klinische psychologie
b. Arbeids- en Organisatiepsychologie
c. Wetenschappelijk onderzoek
3. Onderscheiden begrippen
a. Ethische begrippen
b. Deontologische code
c. Recht
d. Culturele waarden en normen
e. Klinische inschatting en praktijkervaring
f. Intuïtie
Doelstellingen
1. professioneel handelen volgens de huidige wet- en regelgeving
2. de wet en de deontologische code van toepassing op de psychologische praktijk kennen en
daarnaar handelen
3. onderscheid aangeven tussen wet, deontologie en ethiek
4
, 4. onderbouwde professionele keuzes maken in het belang van patiënten en cliënten, met
respect voor de maatschappij en de eigen persoon, op basis van ethisch reflecteren
5. consequenties van keuzes inzien, ernaar handelen en verantwoordelijkheid nemen
Examen:
- kennis – kunde – creativiteit
- casus = gaat altijd om ‘verantwoordelijkheid’, ‘verantwoording’, ‘antwoorden’,
‘verantwoord omgaan met de situatie’
- gebruik van leermateriaal is toegestaan (‘open boek’): richtlijnen volgen later in het
semester
- relevant om te vermelden wat je nog niet weet/ waar je meer informatie o
Clip 2: inleidend hoorcollege
➢ “Goed doen”: perspectieven
○ In elke context stelt zich de vraag “hoe kunnen we goed doen, wat we willen goed
doen”
Elke laag van deze ladder heeft een (ander) idee over hoe je goed-doet. Die
verschillende perspectieven komen in elk vraagstuk samen.
➢ Deontologie en Ethiek
○ Ethiek en Deontologie zijn twee onderscheiden begrippen, maar ze gaan wel
hand-in-hand
○ ethiek: Griekse èthos, gewoonte of zedelijke handeling of moraalwetenschap is een
tak van de filosofie die zich bezighoudt met de kritische bezinning over het juiste
handelen → moraal wetenschappelijk filosofische invalshoek
○ deontologie: Griekse deon, “plicht”, en logos, “rede”. Ethische stroming die uitgaat
van absolute gedragsregels die vaak worden gesteld als normen →
gedragsregels, hier zit meer rede in dan in de ethiek
5
Prof. dr. Hubert Van Puyenbroeck
Koenen Helene
2025-2026
Vrije Universiteit Brussel
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave................................................................................................................ 1
Clip 1: inleidend hoorcollege.......................................................................................... 1
Clip 2: inleidend hoorcollege.......................................................................................... 5
Ethiek.................................................................................................................................. 7
Deontologie.........................................................................................................................8
Clip 3: De deontologische code voor psychologen ontrafeld....................................... 11
Deontologische code voor psychologen.......................................................................... 11
inleiding............................................................................................................................11
Hoofdstuk I. – Algemene bepalingen (art 1, art 2).......................................................... 13
Hoofdstuk II. – Definities (art 3, art 4).............................................................................13
Clip 4: De deontologische code voor psychologen ontrafeld....................................... 14
Hoofdstuk III. – Plichten van de psycholoog (art 5, art 14, art 15, art 16, art 17, art 18,
art 19, art 20).................................................................................................................... 14
Clip 5: De deontologische code voor psychologen ontrafeld....................................... 17
Hoofdstuk IV. – Plichten van de psycholoog (art 21 t.e.m. art 51)..................................17
○ Afdeling I. – Eerbiediging van de waardigheid en de rechten van de persoon
(art. 21 tem 24)...................................................................................................... 17
Clip 6: De deontologische code voor psychologen ontrafeld....................................... 22
Hoofdstuk IV. – Plichten van de psycholoog (art 21 t.e.m. art 51)..................................22
○ Afdeling II. – Verantwoordelijkheid van de psycholoog (art. 25 tem 29)........ 22
Clip 7: De deontologische code voor psychologen ontrafeld....................................... 23
Hoofdstuk IV. – Plichten van de psycholoog (art 21 t.e.m. art 51)..................................23
○ Afdeling III. – Competentie van de psycholoog (art. 30 tem 34)..................... 24
Clip 8: De deontologische code voor psychologen ontrafeld....................................... 25
Hoofdstuk IV. – Plichten van de psycholoog (art 21 t.e.m. art 51)..................................25
○ Afdeling IV. – Eerlijkheid en integriteit van de psycholoog (art. 35 tem 51)...25
Handige bij oplossen casus:............................................................................................. 30
1
,Clip 1: inleidend hoorcollege
Voorbeelden:
2
,3
,Overzicht:
1. Casus
2. Domeinen
a. Klinische psychologie
b. Arbeids- en Organisatiepsychologie
c. Wetenschappelijk onderzoek
3. Onderscheiden begrippen
a. Ethische begrippen
b. Deontologische code
c. Recht
d. Culturele waarden en normen
e. Klinische inschatting en praktijkervaring
f. Intuïtie
Doelstellingen
1. professioneel handelen volgens de huidige wet- en regelgeving
2. de wet en de deontologische code van toepassing op de psychologische praktijk kennen en
daarnaar handelen
3. onderscheid aangeven tussen wet, deontologie en ethiek
4
, 4. onderbouwde professionele keuzes maken in het belang van patiënten en cliënten, met
respect voor de maatschappij en de eigen persoon, op basis van ethisch reflecteren
5. consequenties van keuzes inzien, ernaar handelen en verantwoordelijkheid nemen
Examen:
- kennis – kunde – creativiteit
- casus = gaat altijd om ‘verantwoordelijkheid’, ‘verantwoording’, ‘antwoorden’,
‘verantwoord omgaan met de situatie’
- gebruik van leermateriaal is toegestaan (‘open boek’): richtlijnen volgen later in het
semester
- relevant om te vermelden wat je nog niet weet/ waar je meer informatie o
Clip 2: inleidend hoorcollege
➢ “Goed doen”: perspectieven
○ In elke context stelt zich de vraag “hoe kunnen we goed doen, wat we willen goed
doen”
Elke laag van deze ladder heeft een (ander) idee over hoe je goed-doet. Die
verschillende perspectieven komen in elk vraagstuk samen.
➢ Deontologie en Ethiek
○ Ethiek en Deontologie zijn twee onderscheiden begrippen, maar ze gaan wel
hand-in-hand
○ ethiek: Griekse èthos, gewoonte of zedelijke handeling of moraalwetenschap is een
tak van de filosofie die zich bezighoudt met de kritische bezinning over het juiste
handelen → moraal wetenschappelijk filosofische invalshoek
○ deontologie: Griekse deon, “plicht”, en logos, “rede”. Ethische stroming die uitgaat
van absolute gedragsregels die vaak worden gesteld als normen →
gedragsregels, hier zit meer rede in dan in de ethiek
5
