Samenvatting Sanne Dierckx
Human Resource
Management
(HRM)
2024-2025
(samenvatting van alle lessen
met nieuwe editie van
‘Strategisch HRM’)
1
, Inhoudstafel
1ste CM: Inleiding tot de HRM (H1) ........................................................................... 7
0. Praktisch .......................................................................................................................... 7
0.1. Lessen en opdrachten ......................................................................................... 7
0.2. Evaluatie leesportfolio ......................................................................................... 8
0.3. Evaluatie examen ................................................................................................ 8
0.4. Evaluatie: puntenverdeling .................................................................................. 8
1. Inleiding HRM ................................................................................................................... 9
1.1. Organisatie over de jaren heen → HRM................................................................ 9
1.1.1. (Voor-)historie van HRM ....................................................................................... 9
1.1.2. SHRM vandaag .................................................................................................. 10
Intermezzo: kennistest (Fit of misfit? Horizontale of vertical (mis)fit?) ......................... 12
AMO-model ................................................................................................................ 13
Onderscheid tussen HRM en strategisch HRM ............................................................ 15
1.2. 2 ‘million dollar questions’ aan HRM wetenschappers ...................................... 16
1.2.1. Welke prakijken zorgen voor beste resultaten? .................................................. 16
Visie 1: “7 Best Practices” (= universalisme, ‘Best Way’) ............................................. 16
Visie 2: “Best Fit” (contingentieperspectief) ................................................................ 17
Visie 1,5: “Best sets” (configuratieperspectief) ........................................................... 17
1.2.2. Hoe moet HRM aangepakt worden? .................................................................. 18
Michiganmodel (1984) ................................................................................................ 18
Harvardmodel (1984) .................................................................................................. 19
1.3. De plaats van HR in organisaties........................................................................ 20
1.4. HR in de praktijk ................................................................................................ 21
1.4.1. 4 Rollen van HR professional ............................................................................. 21
1.4.2. Strategisch HRM in de praktijk ........................................................................... 22
Grootste uitdaging nr. 1 → Omgaan met data ............................................................. 23
Grootste uitdaging nr. 2 → Digitalisering en AI............................................................. 23
Grootste uitdaging nr. 3 → Hybride werken ................................................................. 24
Grootste uitdaging nr. 4 → Diversiteit en inclusie ........................................................ 24
Grootste uitdaging nr. 5 → War for talent .................................................................... 24
Grootste uitdaging nr. 6 → Werkbaar werk .................................................................. 24
Grootste uitdaging nr. 7 → Organisatie verandering en ontwikkeling ........................... 24
1.5. Checklist (van CM1; dus hoofdstuk 1) ............................................................... 24
2de CM: Strategische personeelsplanning (H2) + Werving (H3) .................................. 25
1. Even opfrissen: wat zeker meenemen uit vorige les? ...................................................... 25
2. Deze les: 2 vragen; 2 hoofdstukken ................................................................................. 26
3. Hoofdstuk 2: Strategische personeelsplanning .............................................................. 26
3.1. Waarom moeten wij aan strategische personeelsplanning doen? ..................... 26
3.2. Van strategie naar personeelsplanning .............................................................. 27
3.3. Flexibiliteit: belangrijke factor in het plannen van je personeelsinzet ................. 28
3.3.1. 3 bezettingsstrategieën...................................................................................... 28
3.3.2. Flexibiliteit: HOE DAN? Verschillende vormen ................................................... 29
3.4. Van personeels- naar HR-planning: stap voor stap ............................................ 29
3.4.1. Stap 1: onderzoeksfase ..................................................................................... 29
3.4.2. Stap 2: voorspellingsfase................................................................................... 29
3.4.3. Stap 3: planningsfase ........................................................................................ 30
2
, 4. Hoofdstuk 3: Aanwerving ................................................................................................ 31
4.1. Wat is “aanwerven”?.......................................................................................... 32
4.2. Stap 1: Competentieprofiel opstellen ................................................................ 32
4.3. Stap 2: Actie; aanwervingsproces ...................................................................... 34
4.3.1. Doelgroep.......................................................................................................... 34
4.3.2. Kanaal ............................................................................................................... 34
4.3.3. Boodschap: 3 functies van boodschap .............................................................. 35
4.4. Employer branding ............................................................................................ 35
4.5. ROI (return of investment) ................................................................................. 36
4.6. Checklist (van CM2; dus hoofdstukken 2 én 3) .................................................. 36
3de CM: Selectie en assessment (H4)...................................................................... 37
1. Even terugblikken: wat vorige les gezien en wat vandaag? .............................................. 37
2. Selectie .......................................................................................................................... 37
2.1. Selectieproces .................................................................................................. 37
2.1.1. Wat is selectie? ................................................................................................. 37
2.1.2. Van criterium naar selectietool (model om keuze van selectietools te maken) .. 38
2.1.3. Selectietunnel ................................................................................................... 39
2.2. Selectietools ..................................................................................................... 39
2.2.1. Selectietools: sign- vs. sample-model ............................................................... 39
Test je kennis: sign of sample? .................................................................................... 40
Welke tools vallen onder sign en welke onder sample? ............................................... 40
2.2.2. Selectietools: overzicht ..................................................................................... 40
2.2.3. Selectietools: Welke is de beste? ...................................................................... 44
2.2.4. Selectietunnel (ziet er in iedere org. anders uit) ................................................. 46
2.3. Terug naar het selectieproces ............................................................................ 47
2.4. Onboarding ....................................................................................................... 47
2.4.1. Onboarding: Hoe? ............................................................................................. 47
2.4.2. Onboarding: Wat als je het vergeet? .................................................................. 48
2.5. ROI van een goed selectiebeleid........................................................................ 49
2.6. Personeelsplanning, werving en selectie: it all comes together! ........................ 49
2.6.1. Hoe het samenkomt in de praktijk (zelfstudieopdracht) ..................................... 50
2.7. Checklist (van CM3; dus hoofdstuk 4) ............................................................... 50
4de CM: Leren en ontwikkeling (H6) ....................................................................... 51
+ Loopbaanmanagement (H7) .............................................................................. 51
1. Even terugblikken: wat vorige les gezien en wat vandaag? .............................................. 51
2. Doorstroom: loopbaanmanagement (H7) ....................................................................... 51
2.1. Wat is een loopbaan? (Soens & De Vos, 2005; De Vos et al., 2020) .................... 52
2.1.1. Als loopbanen niet gemanaged worden ............................................................. 52
2.2. Loopbaanmanagement ..................................................................................... 52
2.2.1. OCM: Waar moet de focus liggen? ..................................................................... 53
2.2.2. Loopbaanbeleid: 3 types ................................................................................... 53
2.2.3. Bureaucratisch vs. flexibel loopbaanbeleid ....................................................... 54
2.2.4. Life-span, life-space theory (Super, 1980) ......................................................... 55
2.2.5. Loopbaanankers (Edgar Schein) ........................................................................ 56
2.2.6. Kaleidoscope-loopbaanmodel (Maineiro & Sullivan, 2005)................................ 57
2.2.7. Boundaryless & Protean careers........................................................................ 58
2.2.8. Loopbaanmanagement: doel ............................................................................ 59
Opdracht: Acerta Podcast beluisteren over ‘duurzame loopbanen’ ............................ 60
3
, 2.2.9. Mobiliteit is een must voor duurzame loopbaan ................................................ 61
2.2.10. ROI van een goed loopbaanbeleid ..................................................................... 62
3. Leren en Ontwikkelen = Learning & Development (L&D) (H6) .......................................... 62
3.1. Wat is “leren en ontwikkelen”? .......................................................................... 62
3.1.1. Doelen van leren en ontwikkelen (3 grote voordelen) ......................................... 62
3.1.2. Verschillende vormen van leren......................................................................... 62
3.2. Waarom? ........................................................................................................... 63
3.2.1. HR Development ............................................................................................... 65
3.3. Levenslang leren in de praktijk ........................................................................... 65
3.4. Leer- en ontwikkelingsbeleid ............................................................................. 68
3.4.1. HR development cyclus..................................................................................... 68
Methoden ................................................................................................................... 68
Evaluatie: 4 niveaus .................................................................................................... 69
3.5. De lerende organisatie....................................................................................... 70
3.5.1. Wat is een lerende organisatie? ......................................................................... 70
3.5.2. ROI van goed opleidingsbeleid .......................................................................... 71
3.6. Checklist (van CM4; dus hoofdstukken 7 en 6) .................................................. 72
5de CM: Sturen op performantie (H5) ..................................................................... 73
1. Even terugblikken: wat vorige les gezien en wat vandaag? .............................................. 73
2. Sturen op performantie (H5) ........................................................................................... 74
2.1. Wat? .................................................................................................................. 74
2.1.1. Performantiemanagement: wat? ....................................................................... 74
2.1.2. De rode draad .................................................................................................... 75
2.1.3. Performance managment cyclus ....................................................................... 76
2.2. Performance management cyclus ..................................................................... 77
2.2.1. Planningsfase: planningsgesprek ...................................................................... 77
Management by Objectives (MBO) - 1954 ................................................................... 77
Waarom is het stellen van doelen zo cruciaal? ............................................................ 78
Waar worden die doelstellingen gemaakt? .................................................................. 78
2.2.2. Opvolgingsfase: functioneringsgesprekken ....................................................... 79
Wat is/zijn functioneringsgesprek(ken)? ...................................................................... 79
Factoren die het succes ervan beïnvloeden ................................................................ 79
2.2.3. Evaluatiefase: evaluatiegesprek ........................................................................ 80
Wat is een evaluatiegesprek? ...................................................................................... 80
Elementen evaluatiegesprek ....................................................................................... 80
2.3. Evaluatie ........................................................................................................... 81
2.3.1. Methoden/tools/instrumenten om werknemers te evalueren ............................ 81
2.3.2. Wie? .................................................................................................................. 82
2.3.3. 360° feedback: waarom relevant? ..................................................................... 82
2.3.4. Beoordelingsfouten (handboek p. 150-151) ....................................................... 83
2.4. ROI .................................................................................................................... 84
2.5. Prestatiemanagement als het zwarte schaap van HR ........................................ 86
2.5.1. Hoe komt dat? ................................................................................................... 86
2.5.2. Aanbevelingen o.b.v. wetenschappelijk onderzoek ............................................ 88
2.6. Checklist (van CM5; dus hoofdstuk 5) ............................................................... 88
6de CM: HRM & arbeidsrecht (geen hfdstk. uit boek)................................................. 89
1. Intro door docente .......................................................................................................... 89
2. Gastcollege zelf: arbeidsrecht ........................................................................................ 90
4
Human Resource
Management
(HRM)
2024-2025
(samenvatting van alle lessen
met nieuwe editie van
‘Strategisch HRM’)
1
, Inhoudstafel
1ste CM: Inleiding tot de HRM (H1) ........................................................................... 7
0. Praktisch .......................................................................................................................... 7
0.1. Lessen en opdrachten ......................................................................................... 7
0.2. Evaluatie leesportfolio ......................................................................................... 8
0.3. Evaluatie examen ................................................................................................ 8
0.4. Evaluatie: puntenverdeling .................................................................................. 8
1. Inleiding HRM ................................................................................................................... 9
1.1. Organisatie over de jaren heen → HRM................................................................ 9
1.1.1. (Voor-)historie van HRM ....................................................................................... 9
1.1.2. SHRM vandaag .................................................................................................. 10
Intermezzo: kennistest (Fit of misfit? Horizontale of vertical (mis)fit?) ......................... 12
AMO-model ................................................................................................................ 13
Onderscheid tussen HRM en strategisch HRM ............................................................ 15
1.2. 2 ‘million dollar questions’ aan HRM wetenschappers ...................................... 16
1.2.1. Welke prakijken zorgen voor beste resultaten? .................................................. 16
Visie 1: “7 Best Practices” (= universalisme, ‘Best Way’) ............................................. 16
Visie 2: “Best Fit” (contingentieperspectief) ................................................................ 17
Visie 1,5: “Best sets” (configuratieperspectief) ........................................................... 17
1.2.2. Hoe moet HRM aangepakt worden? .................................................................. 18
Michiganmodel (1984) ................................................................................................ 18
Harvardmodel (1984) .................................................................................................. 19
1.3. De plaats van HR in organisaties........................................................................ 20
1.4. HR in de praktijk ................................................................................................ 21
1.4.1. 4 Rollen van HR professional ............................................................................. 21
1.4.2. Strategisch HRM in de praktijk ........................................................................... 22
Grootste uitdaging nr. 1 → Omgaan met data ............................................................. 23
Grootste uitdaging nr. 2 → Digitalisering en AI............................................................. 23
Grootste uitdaging nr. 3 → Hybride werken ................................................................. 24
Grootste uitdaging nr. 4 → Diversiteit en inclusie ........................................................ 24
Grootste uitdaging nr. 5 → War for talent .................................................................... 24
Grootste uitdaging nr. 6 → Werkbaar werk .................................................................. 24
Grootste uitdaging nr. 7 → Organisatie verandering en ontwikkeling ........................... 24
1.5. Checklist (van CM1; dus hoofdstuk 1) ............................................................... 24
2de CM: Strategische personeelsplanning (H2) + Werving (H3) .................................. 25
1. Even opfrissen: wat zeker meenemen uit vorige les? ...................................................... 25
2. Deze les: 2 vragen; 2 hoofdstukken ................................................................................. 26
3. Hoofdstuk 2: Strategische personeelsplanning .............................................................. 26
3.1. Waarom moeten wij aan strategische personeelsplanning doen? ..................... 26
3.2. Van strategie naar personeelsplanning .............................................................. 27
3.3. Flexibiliteit: belangrijke factor in het plannen van je personeelsinzet ................. 28
3.3.1. 3 bezettingsstrategieën...................................................................................... 28
3.3.2. Flexibiliteit: HOE DAN? Verschillende vormen ................................................... 29
3.4. Van personeels- naar HR-planning: stap voor stap ............................................ 29
3.4.1. Stap 1: onderzoeksfase ..................................................................................... 29
3.4.2. Stap 2: voorspellingsfase................................................................................... 29
3.4.3. Stap 3: planningsfase ........................................................................................ 30
2
, 4. Hoofdstuk 3: Aanwerving ................................................................................................ 31
4.1. Wat is “aanwerven”?.......................................................................................... 32
4.2. Stap 1: Competentieprofiel opstellen ................................................................ 32
4.3. Stap 2: Actie; aanwervingsproces ...................................................................... 34
4.3.1. Doelgroep.......................................................................................................... 34
4.3.2. Kanaal ............................................................................................................... 34
4.3.3. Boodschap: 3 functies van boodschap .............................................................. 35
4.4. Employer branding ............................................................................................ 35
4.5. ROI (return of investment) ................................................................................. 36
4.6. Checklist (van CM2; dus hoofdstukken 2 én 3) .................................................. 36
3de CM: Selectie en assessment (H4)...................................................................... 37
1. Even terugblikken: wat vorige les gezien en wat vandaag? .............................................. 37
2. Selectie .......................................................................................................................... 37
2.1. Selectieproces .................................................................................................. 37
2.1.1. Wat is selectie? ................................................................................................. 37
2.1.2. Van criterium naar selectietool (model om keuze van selectietools te maken) .. 38
2.1.3. Selectietunnel ................................................................................................... 39
2.2. Selectietools ..................................................................................................... 39
2.2.1. Selectietools: sign- vs. sample-model ............................................................... 39
Test je kennis: sign of sample? .................................................................................... 40
Welke tools vallen onder sign en welke onder sample? ............................................... 40
2.2.2. Selectietools: overzicht ..................................................................................... 40
2.2.3. Selectietools: Welke is de beste? ...................................................................... 44
2.2.4. Selectietunnel (ziet er in iedere org. anders uit) ................................................. 46
2.3. Terug naar het selectieproces ............................................................................ 47
2.4. Onboarding ....................................................................................................... 47
2.4.1. Onboarding: Hoe? ............................................................................................. 47
2.4.2. Onboarding: Wat als je het vergeet? .................................................................. 48
2.5. ROI van een goed selectiebeleid........................................................................ 49
2.6. Personeelsplanning, werving en selectie: it all comes together! ........................ 49
2.6.1. Hoe het samenkomt in de praktijk (zelfstudieopdracht) ..................................... 50
2.7. Checklist (van CM3; dus hoofdstuk 4) ............................................................... 50
4de CM: Leren en ontwikkeling (H6) ....................................................................... 51
+ Loopbaanmanagement (H7) .............................................................................. 51
1. Even terugblikken: wat vorige les gezien en wat vandaag? .............................................. 51
2. Doorstroom: loopbaanmanagement (H7) ....................................................................... 51
2.1. Wat is een loopbaan? (Soens & De Vos, 2005; De Vos et al., 2020) .................... 52
2.1.1. Als loopbanen niet gemanaged worden ............................................................. 52
2.2. Loopbaanmanagement ..................................................................................... 52
2.2.1. OCM: Waar moet de focus liggen? ..................................................................... 53
2.2.2. Loopbaanbeleid: 3 types ................................................................................... 53
2.2.3. Bureaucratisch vs. flexibel loopbaanbeleid ....................................................... 54
2.2.4. Life-span, life-space theory (Super, 1980) ......................................................... 55
2.2.5. Loopbaanankers (Edgar Schein) ........................................................................ 56
2.2.6. Kaleidoscope-loopbaanmodel (Maineiro & Sullivan, 2005)................................ 57
2.2.7. Boundaryless & Protean careers........................................................................ 58
2.2.8. Loopbaanmanagement: doel ............................................................................ 59
Opdracht: Acerta Podcast beluisteren over ‘duurzame loopbanen’ ............................ 60
3
, 2.2.9. Mobiliteit is een must voor duurzame loopbaan ................................................ 61
2.2.10. ROI van een goed loopbaanbeleid ..................................................................... 62
3. Leren en Ontwikkelen = Learning & Development (L&D) (H6) .......................................... 62
3.1. Wat is “leren en ontwikkelen”? .......................................................................... 62
3.1.1. Doelen van leren en ontwikkelen (3 grote voordelen) ......................................... 62
3.1.2. Verschillende vormen van leren......................................................................... 62
3.2. Waarom? ........................................................................................................... 63
3.2.1. HR Development ............................................................................................... 65
3.3. Levenslang leren in de praktijk ........................................................................... 65
3.4. Leer- en ontwikkelingsbeleid ............................................................................. 68
3.4.1. HR development cyclus..................................................................................... 68
Methoden ................................................................................................................... 68
Evaluatie: 4 niveaus .................................................................................................... 69
3.5. De lerende organisatie....................................................................................... 70
3.5.1. Wat is een lerende organisatie? ......................................................................... 70
3.5.2. ROI van goed opleidingsbeleid .......................................................................... 71
3.6. Checklist (van CM4; dus hoofdstukken 7 en 6) .................................................. 72
5de CM: Sturen op performantie (H5) ..................................................................... 73
1. Even terugblikken: wat vorige les gezien en wat vandaag? .............................................. 73
2. Sturen op performantie (H5) ........................................................................................... 74
2.1. Wat? .................................................................................................................. 74
2.1.1. Performantiemanagement: wat? ....................................................................... 74
2.1.2. De rode draad .................................................................................................... 75
2.1.3. Performance managment cyclus ....................................................................... 76
2.2. Performance management cyclus ..................................................................... 77
2.2.1. Planningsfase: planningsgesprek ...................................................................... 77
Management by Objectives (MBO) - 1954 ................................................................... 77
Waarom is het stellen van doelen zo cruciaal? ............................................................ 78
Waar worden die doelstellingen gemaakt? .................................................................. 78
2.2.2. Opvolgingsfase: functioneringsgesprekken ....................................................... 79
Wat is/zijn functioneringsgesprek(ken)? ...................................................................... 79
Factoren die het succes ervan beïnvloeden ................................................................ 79
2.2.3. Evaluatiefase: evaluatiegesprek ........................................................................ 80
Wat is een evaluatiegesprek? ...................................................................................... 80
Elementen evaluatiegesprek ....................................................................................... 80
2.3. Evaluatie ........................................................................................................... 81
2.3.1. Methoden/tools/instrumenten om werknemers te evalueren ............................ 81
2.3.2. Wie? .................................................................................................................. 82
2.3.3. 360° feedback: waarom relevant? ..................................................................... 82
2.3.4. Beoordelingsfouten (handboek p. 150-151) ....................................................... 83
2.4. ROI .................................................................................................................... 84
2.5. Prestatiemanagement als het zwarte schaap van HR ........................................ 86
2.5.1. Hoe komt dat? ................................................................................................... 86
2.5.2. Aanbevelingen o.b.v. wetenschappelijk onderzoek ............................................ 88
2.6. Checklist (van CM5; dus hoofdstuk 5) ............................................................... 88
6de CM: HRM & arbeidsrecht (geen hfdstk. uit boek)................................................. 89
1. Intro door docente .......................................................................................................... 89
2. Gastcollege zelf: arbeidsrecht ........................................................................................ 90
4
