Oriënteren op natuur
Oriënteren op natuur
Inhoudsopgave
Ontstaan van de 5 rijken ................................................................................................................ 2
Ongewervelde dieren .................................................................................................................... 5
Ongewervelde dieren: presentaties ............................................................................................... 8
Gewervelde dieren ....................................................................................................................... 9
Vissen: ........................................................................................................................................18
Amfibieën en reptielen:................................................................................................................20
Plantenrijk ..................................................................................................................................23
Planten in de wegberm.................................................................................................................30
tuinkruiden .................................................................................................................................32
Bomen ........................................................................................................................................33
Schimmels ..................................................................................................................................35
Didactiek natuur ..........................................................................................................................37
Het menselijk lichaam .................................................................................................................39
Zelfstudie ....................................................................................................................................50
Weersverschijnselen ...................................................................................................................57
Examenvragen .............................................................................................................................59
1
,Oriënteren op natuur
Ontstaan van de 5 rijken
Evolutie fauna en flora:
13,8 miljard Oerknal ( elektronen, protonen en neutronen: het was heel warm waardoor
jaar geleden ze niet konden binden)
4,5 miljard Aarde
3,5 miljard Eéncelligen
600 miljoen meercelligen
550 miljoen Cambrium-explosie
500 miljoen Vissen
450 miljoen Mossen
410 miljoen Sporenplanten/vaatbundels
350 miljoen Amfibieën
300 miljoen Reptielen en zaadplanten
230 miljoen Dino’s
200 miljoen Zoogdieren
150 miljoen Vogels en bedektzadigen
66 miljoen Komeet
55 miljoen Primaten
4 miljoen Mensaap
2,5 miljoen Homo habilis (werkte met werktuigen)
300 000 Homo sapiens
Evolutietheorie (Charles Darwin): levende wezens veranderen over een lange tijd doordat
erfelijke eigenschappen die helpen overleven en voortplanten vaker worden doorgegeven aan
volgende generaties.
Populatie: meerdere dieren van dezelfde soort samen
Biotoop of ecosysteem: een leefgemeenschap (allemaal levende organismen samen) met niet-
levende zaken erbij.
Voedselketen: Dit toont hoe energie en voedsel uit natuur worden doorgegeven van planten naar
dieren en dan uiteindelijk naar roofdieren.
Voedselkringloop: laat zien hoe voedingsstoffen in de natuur telkens opnieuw worden
hergebruikt via planten, dieren en afbrekers zoals schimmels en bacteriën.
2
,Oriënteren op natuur
Vb. gras Vb. konijn
Vb. bacterie
Voedselnet of -web: meerdere voedselketens samen
Voedselpiramide: wie eet wie en wat heeft iets/ iemand nodig om te overleven.
Fotosynthese: Planten nemen energie op van de zon om CO2 en water om te zetten in zuurstof
(O2) en suikers. Suikers nemen de planten zelf terug op. Fotosynthese vindt plaats in de
bladgroenkorrels.
Classificatie:
Morfologische kenmerken: dingen onderverdelen aan de hand van uitwendige waarneembare
kenmerken (= voortplanting, vruchten, vorm, kleur,…)
3
, Oriënteren op natuur
Classificatie van C. Linnaeus: deelt levende wezens in groepen in op basis van
gemeenschappelijke kenmerken, van rijk tot soort.
( dierenrijk, plantenrijk, ééncelligen zonder kern, ééncelligen met kern, schimmels)
Vb:
Classificatie 5 rijken:
4
Oriënteren op natuur
Inhoudsopgave
Ontstaan van de 5 rijken ................................................................................................................ 2
Ongewervelde dieren .................................................................................................................... 5
Ongewervelde dieren: presentaties ............................................................................................... 8
Gewervelde dieren ....................................................................................................................... 9
Vissen: ........................................................................................................................................18
Amfibieën en reptielen:................................................................................................................20
Plantenrijk ..................................................................................................................................23
Planten in de wegberm.................................................................................................................30
tuinkruiden .................................................................................................................................32
Bomen ........................................................................................................................................33
Schimmels ..................................................................................................................................35
Didactiek natuur ..........................................................................................................................37
Het menselijk lichaam .................................................................................................................39
Zelfstudie ....................................................................................................................................50
Weersverschijnselen ...................................................................................................................57
Examenvragen .............................................................................................................................59
1
,Oriënteren op natuur
Ontstaan van de 5 rijken
Evolutie fauna en flora:
13,8 miljard Oerknal ( elektronen, protonen en neutronen: het was heel warm waardoor
jaar geleden ze niet konden binden)
4,5 miljard Aarde
3,5 miljard Eéncelligen
600 miljoen meercelligen
550 miljoen Cambrium-explosie
500 miljoen Vissen
450 miljoen Mossen
410 miljoen Sporenplanten/vaatbundels
350 miljoen Amfibieën
300 miljoen Reptielen en zaadplanten
230 miljoen Dino’s
200 miljoen Zoogdieren
150 miljoen Vogels en bedektzadigen
66 miljoen Komeet
55 miljoen Primaten
4 miljoen Mensaap
2,5 miljoen Homo habilis (werkte met werktuigen)
300 000 Homo sapiens
Evolutietheorie (Charles Darwin): levende wezens veranderen over een lange tijd doordat
erfelijke eigenschappen die helpen overleven en voortplanten vaker worden doorgegeven aan
volgende generaties.
Populatie: meerdere dieren van dezelfde soort samen
Biotoop of ecosysteem: een leefgemeenschap (allemaal levende organismen samen) met niet-
levende zaken erbij.
Voedselketen: Dit toont hoe energie en voedsel uit natuur worden doorgegeven van planten naar
dieren en dan uiteindelijk naar roofdieren.
Voedselkringloop: laat zien hoe voedingsstoffen in de natuur telkens opnieuw worden
hergebruikt via planten, dieren en afbrekers zoals schimmels en bacteriën.
2
,Oriënteren op natuur
Vb. gras Vb. konijn
Vb. bacterie
Voedselnet of -web: meerdere voedselketens samen
Voedselpiramide: wie eet wie en wat heeft iets/ iemand nodig om te overleven.
Fotosynthese: Planten nemen energie op van de zon om CO2 en water om te zetten in zuurstof
(O2) en suikers. Suikers nemen de planten zelf terug op. Fotosynthese vindt plaats in de
bladgroenkorrels.
Classificatie:
Morfologische kenmerken: dingen onderverdelen aan de hand van uitwendige waarneembare
kenmerken (= voortplanting, vruchten, vorm, kleur,…)
3
, Oriënteren op natuur
Classificatie van C. Linnaeus: deelt levende wezens in groepen in op basis van
gemeenschappelijke kenmerken, van rijk tot soort.
( dierenrijk, plantenrijk, ééncelligen zonder kern, ééncelligen met kern, schimmels)
Vb:
Classificatie 5 rijken:
4
