H2: Bronnen van het Grondwettelijk recht
Belgische bestuursniveaus
§1 Belgische grondwet
Historische context
Uitspraak John Rudolph Thorbecke over VKDN:
-> “Napoleontische staat met constitutionele gevel”
Kritiek op het Nederlands bestuursmodel
Fundamentele wet (1814) = Grondwet van het Verenigd koninkrijk der
Nederlanden -> Positie van de koning (enorm machtig)
∟ Residuaire
bevoegdheden zijn voor de Koning (Regering) =
Zwaartepunt beleid bij uitvoerende macht (koninklijke besluitregering)
∟ Ministeriële verantwoordelijkheid verworpen door Willem I
= Ministers zijn enkel verantwoording aan de koning
verschuldigd ∟Niet aan het parlement
∟ Conflictenbesluit (1822): Geen rechterlijke controle op de
wettigheid van bestuurshandelingen.
-> Institutionele twistappels
∟Ondervertegenwoordiging Zuidelijke Nederlanden
∟ Begroting om de 10 jaar
-> De godsdienst en onderwijspolitiek
∟ Zuiden = Katholieken & Noorden = Protestanten Willem I
bemoeit zich ∟ Gelijke bescherming voor alle erediensten
∟ Inmenging in de opleiding &
benoeming van geestelijken ∟ Secularisatie gerichte
onderwijspolitiek ∟ Voorafgaande
toelating voor scholen
-> Rechten & vrijheden maar vaag uitgevoerd
∟ De veel kritiek kan leiden tot straf = Inbreuk op de
persvrijheid - Zie proces van Louis De Potter
∟ Inbreuken op de vrijheid van
vereniging
-> Taalpolitiek: Het Nederlands w/ de officiële taal voor de administratie &
het gerecht ∟ Vlaamse elite waren Franstalig
, Onafhankelijkheid & een nieuwe grondwet (Belgische Revolutie)
Aanloop
-> Monsterverbond tussen katholieken en liberalen
-> Ongenoegen bij de lagere klasse door ongunstige economische
conjunctuur -> Julirevolutie (1830) tegen Karel X werkt
inspirerend.
Scharniermomenten
-> 25/8/1830: De Stomme van Portici
∟ Opera over een Napolitaanse opstand tegen buitenlandse
overheersing ∟ Tijdens het lied “Heilige liefde van het
Vaderland” werd het publiek opgehist = Start van de BXL rellen
-> De
“septemberdagen”: BXL rellen bereiken hun hoogtepunt
∟ 24/9/1830: Voorlopige regering (Het voorlopig bewind
opgericht)
-> 4/10/1830: Het Voorlopig Bewind roept de Belgische onafhankelijkheid
uit -> 6 10/1830: Grondwetscommissie (opgericht door het
VB) ging aan de slag -> 16/10/1830: Ontwerp Grondwet
door de commissie ->
3/11/1830: Verkiezing voor de Volksraad (grondwetgevende vergadering)
∟Oefende grondwetgevende functie uit bij decreet
-> 7/2/1831: Grondwet wordt aangenomen,
bekrachtigd en afgekondigd. -> 21/7/1831: Koning
Leopold I legt de grondwettelijke eed af ∟ In de
tussentijd was er een regent aangeduid
Latere historische revoluties
Democratisering en uitbreiding kiezerscorps
∟ Van Cijnskiesstelsel tot Systeem van algemeen eenvoudig
stemrecht
Communautaire geschiedenis
∟ Omvorming van eenheidsstaat tot Federale constructie
∟ Invoeging Nieuwe Grondrechten
∟ Oprichting Raad van State & Het Grondwettelijke
Hof
Belgische bestuursniveaus
§1 Belgische grondwet
Historische context
Uitspraak John Rudolph Thorbecke over VKDN:
-> “Napoleontische staat met constitutionele gevel”
Kritiek op het Nederlands bestuursmodel
Fundamentele wet (1814) = Grondwet van het Verenigd koninkrijk der
Nederlanden -> Positie van de koning (enorm machtig)
∟ Residuaire
bevoegdheden zijn voor de Koning (Regering) =
Zwaartepunt beleid bij uitvoerende macht (koninklijke besluitregering)
∟ Ministeriële verantwoordelijkheid verworpen door Willem I
= Ministers zijn enkel verantwoording aan de koning
verschuldigd ∟Niet aan het parlement
∟ Conflictenbesluit (1822): Geen rechterlijke controle op de
wettigheid van bestuurshandelingen.
-> Institutionele twistappels
∟Ondervertegenwoordiging Zuidelijke Nederlanden
∟ Begroting om de 10 jaar
-> De godsdienst en onderwijspolitiek
∟ Zuiden = Katholieken & Noorden = Protestanten Willem I
bemoeit zich ∟ Gelijke bescherming voor alle erediensten
∟ Inmenging in de opleiding &
benoeming van geestelijken ∟ Secularisatie gerichte
onderwijspolitiek ∟ Voorafgaande
toelating voor scholen
-> Rechten & vrijheden maar vaag uitgevoerd
∟ De veel kritiek kan leiden tot straf = Inbreuk op de
persvrijheid - Zie proces van Louis De Potter
∟ Inbreuken op de vrijheid van
vereniging
-> Taalpolitiek: Het Nederlands w/ de officiële taal voor de administratie &
het gerecht ∟ Vlaamse elite waren Franstalig
, Onafhankelijkheid & een nieuwe grondwet (Belgische Revolutie)
Aanloop
-> Monsterverbond tussen katholieken en liberalen
-> Ongenoegen bij de lagere klasse door ongunstige economische
conjunctuur -> Julirevolutie (1830) tegen Karel X werkt
inspirerend.
Scharniermomenten
-> 25/8/1830: De Stomme van Portici
∟ Opera over een Napolitaanse opstand tegen buitenlandse
overheersing ∟ Tijdens het lied “Heilige liefde van het
Vaderland” werd het publiek opgehist = Start van de BXL rellen
-> De
“septemberdagen”: BXL rellen bereiken hun hoogtepunt
∟ 24/9/1830: Voorlopige regering (Het voorlopig bewind
opgericht)
-> 4/10/1830: Het Voorlopig Bewind roept de Belgische onafhankelijkheid
uit -> 6 10/1830: Grondwetscommissie (opgericht door het
VB) ging aan de slag -> 16/10/1830: Ontwerp Grondwet
door de commissie ->
3/11/1830: Verkiezing voor de Volksraad (grondwetgevende vergadering)
∟Oefende grondwetgevende functie uit bij decreet
-> 7/2/1831: Grondwet wordt aangenomen,
bekrachtigd en afgekondigd. -> 21/7/1831: Koning
Leopold I legt de grondwettelijke eed af ∟ In de
tussentijd was er een regent aangeduid
Latere historische revoluties
Democratisering en uitbreiding kiezerscorps
∟ Van Cijnskiesstelsel tot Systeem van algemeen eenvoudig
stemrecht
Communautaire geschiedenis
∟ Omvorming van eenheidsstaat tot Federale constructie
∟ Invoeging Nieuwe Grondrechten
∟ Oprichting Raad van State & Het Grondwettelijke
Hof
