Samenvatting Verhoogde zorg (in afstand) | VIVES | 2025/2026

Samenvatting Verhoogde zorg (verkorte educatieve bachelor)




VERHOOGDE ZORG
Samenvatting


INHOUD - checklist
​0. Inleiding

​1. Streven naar Inclusie. Achtergrond en theoretische kaders

​Uitgangspunten

​Zorgcontinuüm

​2. Werken met de M-cirkel

​3. Omgaan met leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften

​Autisme

​ADHD

​Hoogsensitiviteit

​Dyslexie

​Dyscalculie

​Cognitief sterk functionerende leerlingen

​DCD

​4. Woordenlijst (niet aanwezig in dit document)


​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ 1

,Samenvatting Verhoogde zorg (verkorte educatieve bachelor)




INLEIDING
1. Waarom een OPO over verhoogde zorg?

●​ Onderwijs doorstond evolutie → naar meer inclusie
○​ Vroeger: segregatie (afwijken van de norm = anders → geen regulier onderwijs)
○​ Daarna: lln met specifieke onderwijsbehoeften toch toegang tot regulier
onderwijs
■​ Voorwaarde: integreren = aanpassen aan de schoolomgeving
○​ Nu: meer inclusiegedachte = school moet zich aanpassen aan de leerling ⇒
diversiteit is de norm


Verschuiving omgaan met diversiteit:

⇒ Van plaatsbepaling naar participatie en beloning
●​ Hoe kan het kind met specifieke onderwijsbehoeften deelnemen aan het klasgebeuren en
op een zinvolle manier betrokken worden?


●​ Evolutie is van betekenis voor taakinvulling leerkracht
○​ Bezorgheid: “Hoe moet een leerkracht rekening houden met alle ‘zorgen’ binnen
één klas?”
○​ Sinds goedkeuring M-dicreet op 12 maart 2014 onrust ontstaan
○​ Handelingsverlegenheid =
■​ Lkn zijn ‘bang’ voor de extra ‘overlast’ die een ll met specifieke
onderwijsbehoeften in de klas met zich mee kan brengen → leidt tot
onzekerheid over hoe ze hiermee moeten omgaan.


2. Doel van het OPO Verhoogde zorg

●​ In ‘Basisdidactiek en brede leerzorg’ wordt stilgestaan bij het pedagogisch-didactisch
model → krachtige leeromgeving creeër
●​ OOK in inclusieve setting van belang




​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ 2

, Samenvatting Verhoogde zorg (verkorte educatieve bachelor)




●​ Basiscompetentie voor inclusie
○​ Geen aparte competenties → bestaande basiscompetentie een andere invulling
geven
○​ Alle clusters komen aanbod, maar focus op 2 en 5




⇒ Door in te zetten op cluster 2 en 5 in een inclusieve setting streven we volgende evolutie in gevoelsbeleving na:

Handelingsverlegenheid → toename doelmatigheidsbeleving → hoger competentiegevoel




​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ 3

, Samenvatting Verhoogde zorg (verkorte educatieve bachelor)




3. Inhoud van het OPO Verhoogde zorg

3.1 Deel 1
●​ M-decreet sinds 1 september 2023 ⇒ decreet leersteun
●​ Dode draad doorheen de cursus (kaders):
○​ Handelingsgericht werken
■​ Doel: kwaliteit van het onderwijs en de begeleiding van alle lln verbeteren
zodat schoolteam effectief kan omgaan met verschillen tussen leerlingen
●​ Zie 7 uitgangspunten hierbij (deel1)
○​ Diversiteitsdenken
■​ Omgaan met lln met specifieke onderwijsbehoeften hangt samen met hoe we
naar hen kijken ⇒ diversiteitsdenken t.o.v. stoornisdenken!
○​ Continuüm van zorg
■​ 4 fasen:
●​ Brede basiszorg tot zeer intensieve en meer gespecialiseerde zorg
■​ Doel: teams goed onderwijs realiseren dat zo veel mogelijk is afgestemd op
onderwijsbehoeften van ALLE leerlingen
●​ Inclusief onderwijs = verantwoordelijkheid van elke leerkracht, onderwijsbenadering
voor ALLE leerlingen


3.2 Deel 2
●​ Fase verhoogde zorg van het zorgcontinuüm wordt in deel 2 verder uitgediept
○​ “Welke extra ondersteuning heeft deze individuele leerling nodig om de
vooropgestelde doelen te bereiken?”
●​ Daarnaast ook 7 stappen van de M-cirkel
○​ Ondersteunen bij oplossingsgericht en handelingsgericht kijken naar en
handelen met leerlingen
○​ Houvast bij zoektocht en bedenken van maatregelen
■​ Denken, in dialoog treden en handelen


3.3 Deel 3
●​ Veel voorkomende labels​
○​ Autisme, ADHD, hoogsensitiviteit, dyslexie, dyscalculie…
●​ “Moet dat nu echt, zo’n label?” → kan in sommige situatie voor inzichten zorgen → zo kan
er ook op zoek gegaan worden naar passende ondersteuning




​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ 4