Samenvatting Hoofdstuk 6 - filosofie & bio-ethiek | KU Leuven | 2022/23

Samenvatting filosofie hoofdstuk
6: Wat is wetenschap?
Het demarcatieprobleem

Pseudowetenschap onderscheiden van wetenschap. Moeilijk te onderscheiden omdat
wetenschappen zo veranderlijk en uitgebreid zijn. Sommige deeldomeinen vallen net wel of net niet
buiten de definitie van ‘wetenschappen’

3 relevante domeinen

- Gezondheidszorg: geneeskunde is gebaseerd op bewijzen, verdergaan op de wetenschap
- Milieuzorg: met wetenschappelijk bewijsmateriaal worden maatregelen getroffen om de
bevolking beschermen tegen natuurrampen
- Onderwijs: wat moet er allemaal aan bod komen, wetenschappen, ook
pseudowetenschappen?

Enkele voorbeelden

- Astrologie <-> astronomie:
o Astrologische bemerkingen (sterrenbeeld, …) hebben geen verband met de
persoonlijkheid van iemand
o Medische astrologie (door Copernicus)  ziektes, … worden niet bepaald door bv de
stand van de zon
o Astrologie = PSEUDOWETENSCHAPPEN



Drie problematische oplossingen

Pseudowetenschappelijke theorieën zijn onjuist

- Bv. creationisme (scheppingsleer) <-> evolutiewetenschappen
o Creationisme = pseudowetenschap, maar willen gezien worden als echte wetenschap
en willen dus ook bv in het onderwijs gegeven worden
o Er is nooit sprake geweest van evolutie en claimen dat de schepping nog niet
superlang geleden ontstond
o IS ONJUIST DUS PSEUDO (gedachte)
 MAAR ook vele wetenschappelijke theorieën onjuist

, Pseudowetenschappelijke theorieën zijn niet gebaseerd op observatie

- Observatie is belangrijk in de wetenschap MAAR in wetenschap worden ook onobserveerbare
dingen bestudeerd (bv. zwaartekracht)

Pseudowetenschappelijke theorieën laten zich niet verifiëren

- Ze zijn onmogelijk om te bepalen of ze juist zijn of niet  niet persé onjuist
- Bv. radiëthesie: men denkt dat aardstralen een verzurende werking heeft op het
immuunsysteem MAAR we hebben niet de apparatuur om dit na te geen



Karl Popper: zoeken naar weerlegging

- Lid van Wiener Kreis  maar hier uiteindelijk kritiek op
o Wiener Kreis
 Bewondering voor wetenschappen  tegen metafysica bv
 Verifieerbaarheid, objectiviteit, rationaliteit
 Verdedigen: ‘pseudowetenschappelijke theorieën laten zich niet
verifiëren’
- Afkeer van Freud
o Verifieerbaarheid is niet genoeg
 Freud kon alles verklaren  makkelijk om iets te verifiëren, moeilijk om een
theorie te falsifiëren
- Bewondering voor Einstein
o Einstein deed voorspellingen die in strijd waren met de toenmalige Newtoniaanse
fysica (groot risico)  als zijn theorie ontkracht werd, zou alles wat hij had
opgebouwd in elkaar zakken
- Lover van logica, hater wetenschapsgeschiedenis



Zijn theorie: falsifieerbaarheid
o Popper: ‘een uitspraak wordt gezien als wetenschappelijk als het falsifieerbaar is’
(moet niet gefalsifieerd worden, is hypothetisch)
 Het moet mogelijk zijn om de uitspraak te ontkrachten met experimenten
 Krachtiger dan verifiëren WANT als je eenmaal een tegenvoorbeeld hebt
gevonden, is de theorie niks meer waard
o Je kan een voorspelling corroboreren (versterken), ipv verifiëren (is utopisch ideaal)
 Bv. Einstein: ‘licht wijkt af als het dichtbij de (bv) zon is’  kon gefalsifieerd
worden MAAR is uiteindelijk zelfs geverifieerd
o Pseudowetenschap <-> wetenschap
 P: niet falsifieerbaar
 W: falsifieerbaar
o Uitwegen bij falsificatie
 Iets dat misloopt bij experiment/waarnemer
 Hypothesen worden vaak aangepast met ad hoc hypothesen (zodat het
misschien niet meer falsifieerbaar is  mag niet, moet falsifieerbaar blijven)