Samenvatting Pathologie Hormonen
MKE 1.10 - MC-B | HBO-niveau leerbestand
Doel: Deze samenvatting helpt je de pathologie van de schildklier en bijnierschors te leren:
symptomen, oorzaken, diagnostiek, behandeling en complicaties.
1. Overzicht van het college
Dit college gaat over aandoeningen van de schildklier en de bijnierschors. De vier belangrijkste
ziektebeelden zijn hypothyreoïdie, hyperthyreoïdie, bijnierschorsinsufficiëntie en
hypercortisolisme/syndroom van Cushing.
Ziektebeeld Kernbetekenis
Te traag werkende schildklier; te weinig
Hypothyreoïdie
schildklierhormoon.
Te snel werkende schildklier; te veel
Hyperthyreoïdie
schildklierhormoon.
Te weinig bijnierschorshormonen, vooral cortisol en
Bijnierschorsinsufficiëntie
soms aldosteron.
Te veel cortisol, endogeen of door langdurig
Hypercortisolisme / Cushing
glucocorticoïdgebruik.
2. Schildklier: normale regulatie
De schildklier maakt T3 en T4. Deze hormonen verhogen de basale stofwisseling, stimuleren
warmteproductie en zijn belangrijk voor groei en ontwikkeling van weefsels. Jodium is nodig voor de
aanmaak van schildklierhormoon.
Schildklier-as: Hypothalamus -> TRH -> hypofysevoorkwab -> TSH -> schildklier -> T3/T4 ->
doelweefsels. Bij voldoende T3/T4 wordt TRH en TSH geremd: negatieve feedback.
Samenvatting Pathologie Hormonen - HBO-niveau
, Afbeelding 1. Schildklier-as en negatieve terugkoppeling, met hypofyse/hypothalamus als aansturing en
schildklier als fabriek.
3. Schildklieraandoeningen: epidemiologie en begrippen
Schildklieraandoeningen komen relatief vaak voor. In de college-dia’s worden hypothyreoïdie en
hyperthyreoïdie genoemd als aandoeningen die vaker voorkomen bij vrouwen dan bij mannen en
toenemen met de leeftijd.
Term Uitleg
Hypothyreoïdie Te traag werkende schildklier: te weinig T3/T4.
Hyperthyreoïdie Te snel werkende schildklier: te veel T3/T4.
Het probleem zit in de hormoonklier zelf, bijvoorbeeld
Primair
de schildklier of bijnier.
Het probleem zit in hypothalamus of hypofyse: de
Secundair
aansturing is verstoord.
Veroorzaakt door medisch handelen of medicatie,
Iatrogeen
bijvoorbeeld glucocorticoïden.
4. Hypothyreoïdie
Bij hypothyreoïdie werkt de schildklier te langzaam. Er is te weinig schildklierhormoon, waardoor de
basale stofwisseling in weefsels afneemt. Het lichaam functioneert daardoor op een lager tempo.
Klacht/teken Verklaring
Gewichtstoename Lagere stofwisseling.
Kouwelijkheid Minder warmteproductie.
Traag denken en handelen Vertraagde mentale en lichamelijke activiteit.
Trage hartslag Lagere metabole activiteit.
Obstipatie Tragere darmwerking.
Ruwe, droge, koude huid Verminderde doorbloeding/stofwisseling van de huid.
Haaruitval, ook laterale wenkbrauw Verstoorde huid- en haarfollikelactiviteit.
Opgezwollen gezicht/oogleden Vochtophoping in weefsels.
Heesheid/lage stem Zwelling/verandering van weefsel.
Onregelmatige menstruatie Verstoring hormonale balans.
Samenvatting Pathologie Hormonen - HBO-niveau
MKE 1.10 - MC-B | HBO-niveau leerbestand
Doel: Deze samenvatting helpt je de pathologie van de schildklier en bijnierschors te leren:
symptomen, oorzaken, diagnostiek, behandeling en complicaties.
1. Overzicht van het college
Dit college gaat over aandoeningen van de schildklier en de bijnierschors. De vier belangrijkste
ziektebeelden zijn hypothyreoïdie, hyperthyreoïdie, bijnierschorsinsufficiëntie en
hypercortisolisme/syndroom van Cushing.
Ziektebeeld Kernbetekenis
Te traag werkende schildklier; te weinig
Hypothyreoïdie
schildklierhormoon.
Te snel werkende schildklier; te veel
Hyperthyreoïdie
schildklierhormoon.
Te weinig bijnierschorshormonen, vooral cortisol en
Bijnierschorsinsufficiëntie
soms aldosteron.
Te veel cortisol, endogeen of door langdurig
Hypercortisolisme / Cushing
glucocorticoïdgebruik.
2. Schildklier: normale regulatie
De schildklier maakt T3 en T4. Deze hormonen verhogen de basale stofwisseling, stimuleren
warmteproductie en zijn belangrijk voor groei en ontwikkeling van weefsels. Jodium is nodig voor de
aanmaak van schildklierhormoon.
Schildklier-as: Hypothalamus -> TRH -> hypofysevoorkwab -> TSH -> schildklier -> T3/T4 ->
doelweefsels. Bij voldoende T3/T4 wordt TRH en TSH geremd: negatieve feedback.
Samenvatting Pathologie Hormonen - HBO-niveau
, Afbeelding 1. Schildklier-as en negatieve terugkoppeling, met hypofyse/hypothalamus als aansturing en
schildklier als fabriek.
3. Schildklieraandoeningen: epidemiologie en begrippen
Schildklieraandoeningen komen relatief vaak voor. In de college-dia’s worden hypothyreoïdie en
hyperthyreoïdie genoemd als aandoeningen die vaker voorkomen bij vrouwen dan bij mannen en
toenemen met de leeftijd.
Term Uitleg
Hypothyreoïdie Te traag werkende schildklier: te weinig T3/T4.
Hyperthyreoïdie Te snel werkende schildklier: te veel T3/T4.
Het probleem zit in de hormoonklier zelf, bijvoorbeeld
Primair
de schildklier of bijnier.
Het probleem zit in hypothalamus of hypofyse: de
Secundair
aansturing is verstoord.
Veroorzaakt door medisch handelen of medicatie,
Iatrogeen
bijvoorbeeld glucocorticoïden.
4. Hypothyreoïdie
Bij hypothyreoïdie werkt de schildklier te langzaam. Er is te weinig schildklierhormoon, waardoor de
basale stofwisseling in weefsels afneemt. Het lichaam functioneert daardoor op een lager tempo.
Klacht/teken Verklaring
Gewichtstoename Lagere stofwisseling.
Kouwelijkheid Minder warmteproductie.
Traag denken en handelen Vertraagde mentale en lichamelijke activiteit.
Trage hartslag Lagere metabole activiteit.
Obstipatie Tragere darmwerking.
Ruwe, droge, koude huid Verminderde doorbloeding/stofwisseling van de huid.
Haaruitval, ook laterale wenkbrauw Verstoorde huid- en haarfollikelactiviteit.
Opgezwollen gezicht/oogleden Vochtophoping in weefsels.
Heesheid/lage stem Zwelling/verandering van weefsel.
Onregelmatige menstruatie Verstoring hormonale balans.
Samenvatting Pathologie Hormonen - HBO-niveau
