LES 1: Algemene beginselen
Welzijn op het werk
Diverse redenen om aan welzijn te doen (2,4,5 zijn belangrijkste)
1) Humanitair
2) Financieel economisch
zieken kosten veel geld, als arbeidsinspectie of milieuinspectie boete oplegt, is
er economisch verlies.
3) Opdracht directie
Torfs baas die wil dat zijn werknemers gelukkig zijn
4) Wettelijk
= belangrijkste als zaakvoerder (sociaal recht). Als arbeidsinspectie
binnenkomt, maken pv op, op sociaal strafrecht geregeld, parket vervolgd bij
ernstige arbeidsongevallen. Kijken of uw voorzorgen zijn genomen die in
wetgeving staan. Parket kan geldboetes uitspreken en moeten x8 gedaan
worden. Ook gevangenisstraf. Wet stelt één iemand verantwoordelijk: de
werkgever.
5) Sociaal maatschappelijk
iedereen moet hieraan willen meewerken. Impact collega’s, aanpassingen huis
bv. Arbeidsongeval met blijvend letsel, soms ook dode.
6) Imago (niet leuk als er arbeidsongeval in pers komt bijvoorbeeld)
Welzijn (federale bevoegdheid) op het werk betekent dat elke werknemer zijn
arbeidsdag veilig en gezond (fysiek en psychisch) kan beëindigen. Is niet enkel AO,
ook asbest, gevaarlijke stoffen.
Iedereen moet bereid zijn zichzelf én anderen alle leed te besparen …
Elke leidinggevende, op welk hiërarchisch niveau hij ook staat en elke
medewerker moet dit doel in zijn dagelijkse bezigheden nastreven
Milieuwetgeving = regionaal, is Vlaamse wetgeving
1) Wetgeving
1) Europese (minimumeisen)
2) Belgische
Europese (welzijns)wetgeving
EU- verdragen:
o Onderhandeld en goedgekeurd door alle EU-landen moet iedereen zoals
omschreven uitvoeren
Verordeningen:
o Bindend en rechtstreekse uitwerking in alle lidstaten
richtlijnen:
o Verplichte omzetting in nationale wetgeving binnen een bepaalde termijn
1
,machines gemaakt in Europa
verantwoordelijkheid is voor de producent van de machine
machines gemaakt in Amerika
verantwoordelijkheid is voor de gebruiker van de machine (machines zijn gevaarlijker)
Belgische welzijnswetgeving
1. Het ARAB
2. De Welzijnswet van 4 augustus 1996
3. De codex over het welzijn op het werk
4. Overige welzijnsgerelateerde wetgeving
a) Het AREI
b) Tijdelijke en mobiele bouwplaatsen
c) CAO’s
d) SEVESO SWA
e) Milieuwetgeving met link veiligheid
f) Normen
Welzijn is overal hetzelfde, milieu is Vlaams, heb je een vestiging in het buitenland
moet je de wetgeving van dat land volgen.
1. Het ARAB
ARAB: Algemeen Regelement Voor De Arbeidsbescherming. Veiligheidswetgeving.
Kwam tot stand na WOII, op basis van
Veiligheidswet van 1952
Welzijnswet 1996
o ARAB momenteel voor groot deel afgeschaft. We zitten vn in de codex.
2. De Welzijnswet van 4 augustus 1996
Basiswet betreffende de bescherming inzake veiligheid en gezondheid op het
werk
Vervangt de veiligheidswet van 1952
Onderdeel van de sociale reglementering
Pakt welzijn aan, afgestapt van veiligheid alleen, veel ruimer bekijken.
Doelbepalingen: risico-analyses
7 welzijnsdomeinen
Welzijnswet is veel ruimer dan veiligheid. Welzijn moet worden nagestreefd door
maatregelen rond:
1. Veiligheid op het werk
o Brand, hoogtes, machines
2
,2. Gezondheid werknemers
o Opvolgen van arbeiders door een arbeidsarts, problemen op tijd zien, niet
enkel werk gerelateerd. Bezoek en toezicht van arbeidsarts.
3. Ergonomie
o Mens en fysieke belasting staan centraal bv. je moet iets invijzen maar
de drukkracht is 10k dan is dit zwaar en iemand aan de band kan dit niet
dag in dag uit doen.
4. Arbeidshygiëne
o Iemand die verkouden is, luchtkwaliteit meten, ventilatie, genoeg licht
5. Psychosociale aspecten van het werk
o Grensoverschrijdend gedrag, pesten. ‘Zwanger dus geen opslag’.
6. Verfraaiing van de werkplaatsen
7. De maatregelen van de onderneming inzake leefmilieu, wat betreft hun
invloed op de vorige punten
Belangrijk om op tijd problemen te zien.
Toepasselijkheid:
Welzijn wet 1996 (toepassing op alle wn’s, wet geldt vanaf 1 wn)
Iedere werknemer moet in zijn doen en laten op de arbeidsplaats naar zijn
beste vermogen zorg dragen voor zijn eigen veiligheid en gezondheid en deze
van de andere betrokken personen. Zelfstandige valt hier niet onder, daarom
als KMO ook moeilijk te concurreren hier.
Werknemer:
De personen die, anders dan krachtens een arbeidsovereenkomst, arbeid
verrichten onder het gezag van een ander persoon
De personen die een beroepsopleiding volgen waarvan het studie-programma
voorziet in een vorm van arbeid die al dan niet in de opleidingsinstelling wordt
verricht
De personen verbonden door een leerovereenkomst
De stagiairs
Leerlingen en studenten die studierichting volgen waarvan opleidingsprogramma
voorziet in vorm van arbeid die de onderwijsinstelling wordt verricht
Werkgever:
Alle personen die de hierboven vermelde personen tewerkstellen.
3. De codex over het welzijn op het werk
Codex -> nieuwe ARAB, is nog veel breder, omvat ook Europese wetgeving
4. Overige welzijnsgerelateerde wetgeving
a) Het AREI
3
, b) Tijdelijke en mobiele bouwplaatsen
c) CAO’s
d) SEVESO SWA
e) Milieuwetgeving met link veiligheid
f) Normen
a) het AREI
Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties (sinds 1 juni 2020)
3 boeken:
Laagspanning (gekeurd om 5j)
Hoogspanning
Transmissie en distributie van elektrische energie
b) tijdelijke en mobiele bouwplaatsen
Specifieke wetgeving die veiligheid bij ontwerpfase van bouwplaats en op
bouwwerf zelf regelt
Ruime interpretatie bouwplaats.
Ook van toepassing op zelfstandige aannemers in de bouwsector.
Veiligheidscoördinatoren (ontwerp en uitvoering).
b) CAO
Cao’s zijn wetgeving, niet in codex, nie in ARAB, wel wetgeving. CAO104 vanaf 45j.
Een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) is een akkoord dat gesloten wordt tussen:
Één of meer werknemersorganisaties
Één of meer werkgeversorganisaties of één of meer werkgevers
Waarbij individuele en collectieve betrekkingen tussen werkgevers en
werknemers in ondernemingen of in een bedrijfstak worden vastgesteld en de
rechten en verplichtingen van de contracterende partijen worden geregeld,
zonder daarin te mogen afwijken van hogere rechtsbronnen (wetten, decreten,
enz.).
d) SEVEO SWA
= voor bedrijven met hoge risico’s (chemische stoffen)
Doel = voorkomen van zware ongevallen met gevaarlijke producten
Oorsprong = chemische ongeval in Seveso (Italië) 1976
4
Welzijn op het werk
Diverse redenen om aan welzijn te doen (2,4,5 zijn belangrijkste)
1) Humanitair
2) Financieel economisch
zieken kosten veel geld, als arbeidsinspectie of milieuinspectie boete oplegt, is
er economisch verlies.
3) Opdracht directie
Torfs baas die wil dat zijn werknemers gelukkig zijn
4) Wettelijk
= belangrijkste als zaakvoerder (sociaal recht). Als arbeidsinspectie
binnenkomt, maken pv op, op sociaal strafrecht geregeld, parket vervolgd bij
ernstige arbeidsongevallen. Kijken of uw voorzorgen zijn genomen die in
wetgeving staan. Parket kan geldboetes uitspreken en moeten x8 gedaan
worden. Ook gevangenisstraf. Wet stelt één iemand verantwoordelijk: de
werkgever.
5) Sociaal maatschappelijk
iedereen moet hieraan willen meewerken. Impact collega’s, aanpassingen huis
bv. Arbeidsongeval met blijvend letsel, soms ook dode.
6) Imago (niet leuk als er arbeidsongeval in pers komt bijvoorbeeld)
Welzijn (federale bevoegdheid) op het werk betekent dat elke werknemer zijn
arbeidsdag veilig en gezond (fysiek en psychisch) kan beëindigen. Is niet enkel AO,
ook asbest, gevaarlijke stoffen.
Iedereen moet bereid zijn zichzelf én anderen alle leed te besparen …
Elke leidinggevende, op welk hiërarchisch niveau hij ook staat en elke
medewerker moet dit doel in zijn dagelijkse bezigheden nastreven
Milieuwetgeving = regionaal, is Vlaamse wetgeving
1) Wetgeving
1) Europese (minimumeisen)
2) Belgische
Europese (welzijns)wetgeving
EU- verdragen:
o Onderhandeld en goedgekeurd door alle EU-landen moet iedereen zoals
omschreven uitvoeren
Verordeningen:
o Bindend en rechtstreekse uitwerking in alle lidstaten
richtlijnen:
o Verplichte omzetting in nationale wetgeving binnen een bepaalde termijn
1
,machines gemaakt in Europa
verantwoordelijkheid is voor de producent van de machine
machines gemaakt in Amerika
verantwoordelijkheid is voor de gebruiker van de machine (machines zijn gevaarlijker)
Belgische welzijnswetgeving
1. Het ARAB
2. De Welzijnswet van 4 augustus 1996
3. De codex over het welzijn op het werk
4. Overige welzijnsgerelateerde wetgeving
a) Het AREI
b) Tijdelijke en mobiele bouwplaatsen
c) CAO’s
d) SEVESO SWA
e) Milieuwetgeving met link veiligheid
f) Normen
Welzijn is overal hetzelfde, milieu is Vlaams, heb je een vestiging in het buitenland
moet je de wetgeving van dat land volgen.
1. Het ARAB
ARAB: Algemeen Regelement Voor De Arbeidsbescherming. Veiligheidswetgeving.
Kwam tot stand na WOII, op basis van
Veiligheidswet van 1952
Welzijnswet 1996
o ARAB momenteel voor groot deel afgeschaft. We zitten vn in de codex.
2. De Welzijnswet van 4 augustus 1996
Basiswet betreffende de bescherming inzake veiligheid en gezondheid op het
werk
Vervangt de veiligheidswet van 1952
Onderdeel van de sociale reglementering
Pakt welzijn aan, afgestapt van veiligheid alleen, veel ruimer bekijken.
Doelbepalingen: risico-analyses
7 welzijnsdomeinen
Welzijnswet is veel ruimer dan veiligheid. Welzijn moet worden nagestreefd door
maatregelen rond:
1. Veiligheid op het werk
o Brand, hoogtes, machines
2
,2. Gezondheid werknemers
o Opvolgen van arbeiders door een arbeidsarts, problemen op tijd zien, niet
enkel werk gerelateerd. Bezoek en toezicht van arbeidsarts.
3. Ergonomie
o Mens en fysieke belasting staan centraal bv. je moet iets invijzen maar
de drukkracht is 10k dan is dit zwaar en iemand aan de band kan dit niet
dag in dag uit doen.
4. Arbeidshygiëne
o Iemand die verkouden is, luchtkwaliteit meten, ventilatie, genoeg licht
5. Psychosociale aspecten van het werk
o Grensoverschrijdend gedrag, pesten. ‘Zwanger dus geen opslag’.
6. Verfraaiing van de werkplaatsen
7. De maatregelen van de onderneming inzake leefmilieu, wat betreft hun
invloed op de vorige punten
Belangrijk om op tijd problemen te zien.
Toepasselijkheid:
Welzijn wet 1996 (toepassing op alle wn’s, wet geldt vanaf 1 wn)
Iedere werknemer moet in zijn doen en laten op de arbeidsplaats naar zijn
beste vermogen zorg dragen voor zijn eigen veiligheid en gezondheid en deze
van de andere betrokken personen. Zelfstandige valt hier niet onder, daarom
als KMO ook moeilijk te concurreren hier.
Werknemer:
De personen die, anders dan krachtens een arbeidsovereenkomst, arbeid
verrichten onder het gezag van een ander persoon
De personen die een beroepsopleiding volgen waarvan het studie-programma
voorziet in een vorm van arbeid die al dan niet in de opleidingsinstelling wordt
verricht
De personen verbonden door een leerovereenkomst
De stagiairs
Leerlingen en studenten die studierichting volgen waarvan opleidingsprogramma
voorziet in vorm van arbeid die de onderwijsinstelling wordt verricht
Werkgever:
Alle personen die de hierboven vermelde personen tewerkstellen.
3. De codex over het welzijn op het werk
Codex -> nieuwe ARAB, is nog veel breder, omvat ook Europese wetgeving
4. Overige welzijnsgerelateerde wetgeving
a) Het AREI
3
, b) Tijdelijke en mobiele bouwplaatsen
c) CAO’s
d) SEVESO SWA
e) Milieuwetgeving met link veiligheid
f) Normen
a) het AREI
Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties (sinds 1 juni 2020)
3 boeken:
Laagspanning (gekeurd om 5j)
Hoogspanning
Transmissie en distributie van elektrische energie
b) tijdelijke en mobiele bouwplaatsen
Specifieke wetgeving die veiligheid bij ontwerpfase van bouwplaats en op
bouwwerf zelf regelt
Ruime interpretatie bouwplaats.
Ook van toepassing op zelfstandige aannemers in de bouwsector.
Veiligheidscoördinatoren (ontwerp en uitvoering).
b) CAO
Cao’s zijn wetgeving, niet in codex, nie in ARAB, wel wetgeving. CAO104 vanaf 45j.
Een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) is een akkoord dat gesloten wordt tussen:
Één of meer werknemersorganisaties
Één of meer werkgeversorganisaties of één of meer werkgevers
Waarbij individuele en collectieve betrekkingen tussen werkgevers en
werknemers in ondernemingen of in een bedrijfstak worden vastgesteld en de
rechten en verplichtingen van de contracterende partijen worden geregeld,
zonder daarin te mogen afwijken van hogere rechtsbronnen (wetten, decreten,
enz.).
d) SEVEO SWA
= voor bedrijven met hoge risico’s (chemische stoffen)
Doel = voorkomen van zware ongevallen met gevaarlijke producten
Oorsprong = chemische ongeval in Seveso (Italië) 1976
4
