Samenvatting Didactiek Frans - Woordenschat | VIVES | 2025/26

DIDACTIEK FRANS
WOORDENSCHAT

INLEIDING

Hoe leert een peuter praten?

 Door woorden ze zeggen & plakken op voorwerpen die ze zien  peuter herhaalt dit
 Je moet ook vaak herhalen (> 10 keer) en dan zal de peuter dit doelgericht gaan uiten

Woordenschat:

 = belangrijke bouwsteen
 = deel van het fundament

Hoe wordt woordenschat verworven in de moedertaal? Welke fases doorloopt een peuter?

 Alles uit de directe leefwereld krijgt een naam (labelen)
 Zeer veel herhaling  herkennen  zelf gebruiken (klanken  losse woorden  zinnen)

Woorden leren:

 Om er iets mee te doen
 Niet later, maar nu (in de klas)
 Binnen een betekenisvolle context

Thema’s: uit dagelijkse leven van kinderen

Herhalen, oefenen:

 Van receptief naar productief
 Van kennisgericht naar communicatiegericht

DOELEN

Woordenschat = bouwsteen binnen vaardigheden




Receptieve beheersing <-> productieve beheersing

 Receptieve
o Begrijpen en herkennen = passieve kennis
o Vb. lees en luister oefeningen
 Productieve = actieve kennis
o Herkennen en begrijpen + zelf uit geheugen kunnen ophalen
o Vb. spreken/mondelinge interacties en schrijven




Decoene L. Didactiek Frans Pagina 1 van 33

,Belangrijk inzicht bij keuze (authentiek) tekstmateriaal!

Doelen:

 Vastgelegd in de minimumdoelen door de leerplancommissies
o Gemeenschappelijke basiswoordenlijst
 Identiek voor de drie onderwijsnetten
 700tal woorden
 Gegroepeerd rond woordvelden uit eindtermen
 Einde zesde leerjaar: minimum deze woorden te kennen
 Voordeel?
 In principe zou elke leerling uit het 6e leerjaar deze woorden kunnen
actief gebruiken (doelen worden niet altijd behaald door iedereen, dus
niet iedereen kan dit)

STRATEGIEËN

Strategieën die wij gebruiken om te studeren:

 Herhalen (gemiddeld 7x)
 Schrijven (niet typen want dan voel je wanneer je
accenten moet plaatsen)
 Ezelsbruggetjes
 Afdekken




STRATEGIEËN BIJ WOORDENSCHATVERWERVING
Basisprincipes breinvriendelijke activiteiten:

 Herhalen, herhalen, herhalen!
 Strategie:
 Woorden meerdere keren herhalen
 Steeds langer wordend tijdsinterval
  vergeetcurve van Ebbinghaus
 Voortbouwen op voorkennis:
o Voorkennis opfrissen
o Verbanden leggen (overgang KTG  LTG)
 Strategie:
 Link leggen met transparante woorden (woorden uit het Nederlands)
 Woorden groeperen
o Op woordsoort (vaste kleur in woordenschatlijst)
o Semantisch (mindmaps)
 Variatie
o Variatie aan werkvormen
o Zintuiglijk rijk
 Strategie:
 Vaste kleur per woordsoort/geslacht
 Luidop uitspreken (ook verschillende tools online)



Decoene L. Didactiek Frans Pagina 2 van 33

,  Kopiërend schrijven
 Oefeningen maken
 Woordenlijsten, -boeken, hulpkaarten
 Leerwijzer
o Concrete studeertips
 Vb. hoe studeer ik woordenschat
 Positieve emotionele betrokkenheid
o Leerlingen uitdagen, maar fouten maken mag/moet
o Kinderen een vertrouwde omgeving geven, ze moeten zich veilig voelen
o Anderen mogen niet beginnen lachen

DIDACTISCHE PRINCIPES

Aanbreng nieuwe woordenschat: 4 vaste stappen:

1. Voorbewerken
o 3 elementen:
 Voorkennis opfrissen
 Motiveren
 Context (mondeling of schriftelijk)
o Je moet leerlingen gaan prikkelen
o = inleiding
o Gunstige beginsituatie
 Activeren van voorkennis
 Zorgen voor aandacht en betrokkenheid
 Organiseren van een context
 Wat is een context?
o = een tekst waarin alle nieuwe woorden aan bod komen
o Kan een lees- of luistertekst zijn
o Meestal biedt de methode een context aan
 Blijf wel kritisch + creatief!
o Durf los te komen van de handleiding
 Creëer zelf een context
 Werk met de concrete klascontext
 Breng concreet materiaal mee

Wat moet je doen in een specifieke context:

 Bij voorkeur eerst als luisterfragment aanbieden
 Niet meteen door de leerlingen laten voorlezen (kennen de uitspraak nog niet)
o Minstens 1x horen op voorhand voor ze zelf het kunnen uitspreken
o Als je de hele tijd moet rondgaan om fouten te verbeteren  zelfvertrouwen naar
beneden
 Stel korte inhoudsvragen
o 1e keer lezen/luisteren: globale richtvraag = globaal luisteren
o 2e keer lezen/luisteren: specifiekere vragen = selectief luisteren
 Na de aanbreng van de woordenschat:
o Wel: liedje samen zingen / dialoog in groepjes hardop voorlezen /…
o Niet: zin voor zin vertalen!
 Je vertaalt niets, ze hebben het gezien in de woordenlijst



Decoene L. Didactiek Frans Pagina 3 van 33

, Vragen over de inhoud van de tekst: wanneer kan dit in het Frans, wanneer niet?

 Zoveel mogelijk in het Frans, maar bij nieuwe woordenschat is dit soms moeilijk
 Bij klankherkenning: Nederlands
 Als je kan parafraseren (met gekende woordenschat): Frans

2. Semantiseren
 Semantiseren
o = betekenis verduidelijken binnen een context, met aandacht voor uitspraak en
schriftbeeld
 3 componenten bij aanbreng van elk nieuw woord:
o Betekenis:
 Gebaren, afbeeldingen
 Voorbeeldzinnen
 Transparante woorden
 Afgeleide woorden
 Synoniem
 Uitbeelden:
 Letterlijk uitbeelden, voorwerp aanwijzen, afbeelding, film, tekenen op
bord,…
 Uitleggen:
 Woord gebruik in zin/context
 Voorbeeld geven
 Definitie geven
 (vertalen)
 Afgeleid woord, transparant woord
 Synoniem, tegengestelde
 Uitbreiden:
 Woord koppelen aan betekenis van andere woorden
  netwerk opbouwen van woorden die samen gebruikt kunnen worden
 Gebruik zo veel mogelijk de klascontext en de eigen leefwereld van de kinderen
om de betekenis duidelijk te maken
 Ook de context uit stap 1 kan je gebruiken om de betekenis van de nieuwe
woorden te verduidelijken!
 Herhaal de zin(nen) uit de context waarin het nieuwe woord voorkomt.
Daag je leerlingen uit om op basis van deze context de betekenis te
achterhalen
 Ook visuele ondersteuning bij deze context kan de betekenis van de
nieuwe woorden verduidelijken
 Denk goed na over de context (= basis om betekenis nieuwe woorden te
achterhalen):
 Zorg voor voldoende visuele ondersteuning (wees kritisch)
 Werk bij voorkeur met een luisterfragment
o Mondelinge vaardigheden primeren
o Confronteer je leerlingen eerst met de uitspraak, dan de
schrijfwijze
 De leerlingen achterhalen zelf de betekenis. Waarom is dit belangrijk? Waarom
geven we niet zomaar de vertaling?
 Leerlingen leren luisterstrategieën inzetten



Decoene L. Didactiek Frans Pagina 4 van 33