ECONOMIE: T2H1: de arbeidsmarkt: samenvatting
1. de arbeidsmarkt in theorie
1.1 vraag en aanbod van arbeid
Producenten zetten de productiefactoren natuur, arbeid, kapitaal en
ondernemerschap in om goederen en diensten te produceren.
productiefactor arbeid = betreft de arbeidsprestaties van werknemers en omvat
zowel handenarbeid als hoofdarbeid
werknemers = aanbod van arbeid
werkgevers = vraag naar arbeid
vragers en aanbieders -> ontmoeten elkaar op arbeidsmarkt
arbeidsmarkt = de plaats waar de prijs van arbeid wordt bepaald: het loon
loon / salaris / wedde = de vergoeding die de werkgever betaalt aan de
werknemer voor de inzet van de productiefactor arbeid
1.2 evenwicht op de arbeidsmarkt
arbeidsmarkt in evenwicht -> gevraagde hoeveelheid arbeid = aangeboden
hoeveelheid arbeid
marktevenwicht wijzigt -> wanneer vraag en aanbod van arbeid wijzigen
1.3 onevenwicht op de arbeidsmarkt
praktijk: veel verschillende soorten arbeid en beroepen
bijgevolg -> niet één markt maar verzameling van deelmarkten
Het aantal aanbieders en vragers naar arbeid verschilt sterk van deelmarkt tot
deelmarkt.
werkloosheid = bij een loonniveau hoger dan het evenwichtsloon, aangeboden
hoeveelheid groter als gevraagde hoeveelheid
-> aanbodoverschot
knelpuntberoepen = bij een loonniveau lager dan het evenwichtsloon,
aangeboden hoeveelheid is kleiner als gevraagde hoeveelheid
-> vraagoverschot
2. de beroepsbevolking
2.1 de samenstelling van de bevolking
grootte beroepsbevolking = vormt het aanbod op arbeidsmarkt en is gelijk aan
deel van bevolking op arbeidsleeftijd dat in België woont en arbeid aanbiedt in
eigen land of buitenland
beroepsbevolking:
- vindt werk (de werkende bevolking)
- vindt geen werk (de werkloze bevolking)
beroepsbevolking = actieve bevolking op arbeidsleeftijd
, 2.2 de grootte van de beroepsbevolking
grootte van totale bevolking wordt bepaald door:
- natuurlijke aangroei = het verschil tussen het aantal sterfgevallen en het aantal
geboortes
- migratiesaldo = het verschil tussen het aantal immigranten en het aantal
emigranten
grootte van beroepsbevolking is afhankelijk van:
- grootte van totale bevolking
- wettelijke pensioenleeftijd
- leeftijdsopbouw van bevolking
bevolkingspiramide = stelt de leeftijdsopbouw van een bevolking grafisch voor en
geeft een beeld van de samenstelling van de bevolking volgens leeftijd en
geslacht
linkerkant: mannen
rechterkant: vrouwen.
begin 21ste eeuw: migratie een stijgende trend
oorzaken:
- toetredingen van nieuwe lidstaten tot de EU
- pushfactoren = zetten aan tot emigratie
- pullfactoren = stimuleren immigratie
belangrijke push- en pullfactoren:
- socio-politieke factoren
- economische factoren
- milieufactoren
migratiebewegingen = dynamisch
migratiesaldo = het verschil tussen de immigraties en de emigraties op een
bepaald grondgebied
positief migratiesaldo = kan bijdragen tot een toename van de beroepsbevolking
-> oplossing voor het probleem van de vergrijzing
optrekken van pensioenleeftijd -> positieve impact op grootte van
beroepsbevolking
3. wat bepaalt het loon
loon = wordt bepaald door de wet van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt
realiteit: nog andere factoren beïnvloeden het loon van een werknemer
3.1 Arbeidsovereenkomst
arbeidsovereenkomst = een contract tussen werkgever en werknemer
bevat: statuut, aard, duur, omvang van werk, overeengekomen vergoeding
arbeiders -> uurloon
bedienden -> maandloon
3.2 sociaal overleg
1. de arbeidsmarkt in theorie
1.1 vraag en aanbod van arbeid
Producenten zetten de productiefactoren natuur, arbeid, kapitaal en
ondernemerschap in om goederen en diensten te produceren.
productiefactor arbeid = betreft de arbeidsprestaties van werknemers en omvat
zowel handenarbeid als hoofdarbeid
werknemers = aanbod van arbeid
werkgevers = vraag naar arbeid
vragers en aanbieders -> ontmoeten elkaar op arbeidsmarkt
arbeidsmarkt = de plaats waar de prijs van arbeid wordt bepaald: het loon
loon / salaris / wedde = de vergoeding die de werkgever betaalt aan de
werknemer voor de inzet van de productiefactor arbeid
1.2 evenwicht op de arbeidsmarkt
arbeidsmarkt in evenwicht -> gevraagde hoeveelheid arbeid = aangeboden
hoeveelheid arbeid
marktevenwicht wijzigt -> wanneer vraag en aanbod van arbeid wijzigen
1.3 onevenwicht op de arbeidsmarkt
praktijk: veel verschillende soorten arbeid en beroepen
bijgevolg -> niet één markt maar verzameling van deelmarkten
Het aantal aanbieders en vragers naar arbeid verschilt sterk van deelmarkt tot
deelmarkt.
werkloosheid = bij een loonniveau hoger dan het evenwichtsloon, aangeboden
hoeveelheid groter als gevraagde hoeveelheid
-> aanbodoverschot
knelpuntberoepen = bij een loonniveau lager dan het evenwichtsloon,
aangeboden hoeveelheid is kleiner als gevraagde hoeveelheid
-> vraagoverschot
2. de beroepsbevolking
2.1 de samenstelling van de bevolking
grootte beroepsbevolking = vormt het aanbod op arbeidsmarkt en is gelijk aan
deel van bevolking op arbeidsleeftijd dat in België woont en arbeid aanbiedt in
eigen land of buitenland
beroepsbevolking:
- vindt werk (de werkende bevolking)
- vindt geen werk (de werkloze bevolking)
beroepsbevolking = actieve bevolking op arbeidsleeftijd
, 2.2 de grootte van de beroepsbevolking
grootte van totale bevolking wordt bepaald door:
- natuurlijke aangroei = het verschil tussen het aantal sterfgevallen en het aantal
geboortes
- migratiesaldo = het verschil tussen het aantal immigranten en het aantal
emigranten
grootte van beroepsbevolking is afhankelijk van:
- grootte van totale bevolking
- wettelijke pensioenleeftijd
- leeftijdsopbouw van bevolking
bevolkingspiramide = stelt de leeftijdsopbouw van een bevolking grafisch voor en
geeft een beeld van de samenstelling van de bevolking volgens leeftijd en
geslacht
linkerkant: mannen
rechterkant: vrouwen.
begin 21ste eeuw: migratie een stijgende trend
oorzaken:
- toetredingen van nieuwe lidstaten tot de EU
- pushfactoren = zetten aan tot emigratie
- pullfactoren = stimuleren immigratie
belangrijke push- en pullfactoren:
- socio-politieke factoren
- economische factoren
- milieufactoren
migratiebewegingen = dynamisch
migratiesaldo = het verschil tussen de immigraties en de emigraties op een
bepaald grondgebied
positief migratiesaldo = kan bijdragen tot een toename van de beroepsbevolking
-> oplossing voor het probleem van de vergrijzing
optrekken van pensioenleeftijd -> positieve impact op grootte van
beroepsbevolking
3. wat bepaalt het loon
loon = wordt bepaald door de wet van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt
realiteit: nog andere factoren beïnvloeden het loon van een werknemer
3.1 Arbeidsovereenkomst
arbeidsovereenkomst = een contract tussen werkgever en werknemer
bevat: statuut, aard, duur, omvang van werk, overeengekomen vergoeding
arbeiders -> uurloon
bedienden -> maandloon
3.2 sociaal overleg
