INHOUDSOPGAVE
Les 1: Inleidende les ............................................................................................................................4
3 transities: ......................................................................................................................................4
Professioneel 1+1+1 = ? ................................................................................................................4
Roze wolk ........................................................................................................................................5
Veroudering van lichaam en functies .................................................................................................5
Fysieke activiteit...............................................................................................................................5
Gezondheidsvoordelen oefenen: .......................................................................................................5
Multisysteem-effecten van beweging .................................................................................................6
Oud en verouderen vergrijzing en maatschappelijke impact ............................................................6
Sociale zekerheid .............................................................................................................................6
Senescentie .....................................................................................................................................7
Realiteit gezondheidszorg vandaag: ...................................................................................................7
Assessment based practice ..............................................................................................................7
ABP inleiding ....................................................................................................................................9
Les 2-5: fysieke fitheid – Sarcopenie – krachttraining ............................................................................ 11
Kracht en senioren ......................................................................................................................... 11
Sarcopenie .................................................................................................................................... 11
Verandering in lichaamssamenstelling ......................................................................................... 12
Spiervezel- en motorunitveranderingen ........................................................................................ 12
1. neurogene impact sarcopenie............................................................................................ 13
2. Lifestyle ............................................................................................................................ 14
3. Hormonaal ....................................................................................................................... 18
4. Bloedcirculatie ................................................................................................................. 19
5. Inflamm-aging ................................................................................................................... 20
SARC-F vragenlijst ..................................................................................................................... 22
krachttraining ................................................................................................................................. 24
DOEL ......................................................................................................................................... 24
Oefen- of trainingsprincipes ...................................................................................................... 24
Trainingsrichtlijnen ................................................................................................................... 25
Functie en outcome................................................................................................................... 27
Les 7-9: Posturale controle ................................................................................................................. 27
finetuning PC ............................................................................................................................. 27
PC en evenwicht............................................................................................................................. 28
Wat is posturale controle? .............................................................................................................. 28
Integratieve systemen PC ............................................................................................................... 30
1
, Biomechanische systeem bepalen hoe groot de stabiliteitskegel is ...................................... 30
Ruimte-restrictie ....................................................................................................................... 31
Reactieve actie .......................................................................................................................... 32
Proactieve actie ........................................................................................................................ 32
Sensore integratie ..................................................................................................................... 33
Dynamische controle ................................................................................................................ 36
Cognitie ..................................................................................................................................... 37
Les 10-11: mobiliteit, uithouding, cognitie ........................................................................................... 39
MOBILITEIT & VER(OUDEREN) ......................................................................................................... 39
Algemene principes ................................................................................................................... 39
Flexitest (FLX) – 20 bewegingen ................................................................................................. 39
Belangrijkste bevindingen: ........................................................................................................ 39
Analytische mobiliteit – leeftijdseffecten .................................................................................. 40
Achtergrond: weefselveroudering ............................................................................................. 40
Baseline ROM (<40A vs 75+) ....................................................................................................... 42
Functionele ROM voor ADL ........................................................................................................ 42
Meso-niveau mobiliteitstesten .................................................................................................. 43
Houding & posturale veranderingen .......................................................................................... 43
GANG & LOCOMOTIE ..................................................................................................................... 43
Prevalentie ................................................................................................................................ 43
Idiopathische seniele gangstoornis = moeilijke differentiaaldiagnose ...................................... 43
Leeftijdseffecten op gang .......................................................................................................... 43
Loophulpmiddelen .................................................................................................................... 44
Schoeisel .................................................................................................................................. 44
Ganganalysetesten ................................................................................................................... 44
3. UITHOUDING & VER(OUDEREN) .................................................................................................. 45
Fysiologische veranderingen ..................................................................................................... 45
Longen ...................................................................................................................................... 46
Hart ........................................................................................................................................... 46
Bloedvaten ................................................................................................................................ 46
Aërobe testen ............................................................................................................................ 46
Trainingsintensiteit ................................................................................................................... 47
Intensiteitsbepaling .................................................................................................................. 47
4. PERFORMANCE & FUNCTIONELE TESTEN .................................................................................... 47
SPPB.......................................................................................................................................... 47
PPT (Physical Performance Test) ............................................................................................... 48
EMS (Elderly Mobility Scale) ...................................................................................................... 48
2
,5. COGNITIE & VER(OUDEREN) ....................................................................................................... 49
Structurele hersenveranderingen .............................................................................................. 49
Cognitie & mobiliteit .................................................................................................................. 49
Cognitieve testen ...................................................................................................................... 49
CASE FINDING ............................................................................................................................... 50
3
,LES 1: INLEIDENDE LES
3 TRANSITIES:
Epidemiologische transitie
- Epidemiologie = leer van ziektes
- Vroeger: hoge overlijdingsratio door hoge overdragingsratio
- Verschuiving van overdraagbare infectieziekten chronische niet-overdraagbare aandoeningen
o ~ gedragspatronen: beweging, roken = men made diseases
- Verbeterde hygiëne, sanitatie, geneeskunde sterke daling kindersterfte
- Levensverwachting stijgt van 28 jaar 80 jaar
Demografische transitie
- Wereldwijd sterke stijging van aantal ouderen “nu: 80 jaar”
- In 2060 zal >25% van de bevolking ouder dan 65 jaar zijn
- Vergrijzing + ontgroening druk op sociale zekerheid
Klinische transitie
- Zorgkosten stijgen exponentieel met de leeftijd
- Preventie wordt essentieel “prevention better than costly care”
PROFESSIONEEL 1+1+1 = ?
Scenario’s van morbiditeit:
1. Actueel verloop: lange periode met ziekte
2. Levensverlenging: meer jaren met ziekte
3. Shift naar rechts: later ziek worden
4. Morbiditeitscompressie: kortere periode van zietke =
ideaal “tos horten, to ease and delay the final
countdown” dit ligt in onze expertise
BESLUIT: wij gaan mensen meer in de richting duwen van de morbiditeitscompressie door:
- Ziekte uit te stellen
- Ziekte te vertragen
- Ziekte minder zwaar te maken
- Autonomie te verlengen
- Zorgkosten te verlagen
Via: oefentherapie en fysieke activiteit
4
,ROZE WOLK
- We zitten voor dit vak toekomstgericht op een roze wolk = realiteit niet onder ogen zien
- Wat zien we als we naar beneden kijken?
o Een groeiende markt voor kiné en geneeskunde
o Toch lopen we in andere richting, we willen niet veel met ouderen werken
o Geriatrie is laatste plaats zowel bij arts, verpleegkundige en kiné
- Voorkeur naar JONGE patiënten met ACUTE verschijnselen die we kunnen GENEZEN
- Ouderen = to care ipv to cure
- Cognitieve dissonantie
o Weg ligt naar de ouderen want daar veel werk
o Maar toch lopen we andere richting uit
VEROUDERING VAN LICHAAM EN FUNCTIES
- Spierkracht en spiermassa dalen vanaf 45 jaar
- Posturale controle exponentiële daling met leeftijd
- Botdensiteit piekt rond 25-30 jaar, daarna daling: osteoporose, osteopenie, menopauze, …
- Aerobe capaciteit (VO2 max) groot verschil getrainde VS niet-getrainde
FYSIEKE ACTIVITEIT
= lichaamsbeweging gegenereerd door spiercontracties die het E-gebruik substantieel verhoogt
4 niveaus:
- Basis-FA
- Professionele-FA
- Recreatieve-FA
- Gezondheidsbevorderende-FA
o Oefenen tot oefentherapie: plan, structuur en repetitie
o Fysieke fitheid
o = dagdagelijkse taken energiek/met aandacht/doel uitvoeren zonder overdreven
vermoeidheid en met genoeg E om functioneel performant te zijn als van vrije tijd te
kunnen genieten en klaar te zijn voor onvoorzienigheden
Fysieke fitheid heeft 4 pijlers:
- Kracht
- Uithouding
- Posturale controle
- Flexibiliteit/mobiliteit
GEZONDHEIDSVOORDELEN OEFENEN:
-Therapie
-Primaire/secundaire/tertiaire preventie
o Vermindert risico op hartziekten, beroerte, diabetes, depressie, dementie…
Sterke evidentie voor valpreventie: reduceert valincidenten met 30-35%
Kans op healthy aging stijgt sterk bij matige/intense FA
o Geen majeure chronische aandoeningen
5
, o Geen majeure cognitieve stoornis
o Geen belangrijke fysieke beperkingen
o Goede mentale gezondheid
Intensieve FA zeker nuttig nog bij degene die al in finale fase zitten
MULTISYSTEEM-EFFECTEN VAN BEWEGING
Beweging verbetert:
- Spierstructuur en metabolisme
- Insulinegevoeligheid
- Inflammatie
- Cardiovasculaire functie
- Hersenfunctie en neuroplasticiteit
OUD EN VEROUDEREN VERGRIJZING EN MAATSCHAPPELIJKE IMPACT
Wereldwijd % leeftijd:
- 1950: werd 7% >65 jaar
- 2000: werd 10% > 65 jaar
- Nu: wordt 18-19% > 65 jaar
- 2060: zal >25% > 65 jaar
Wereldwijd wanneer + aantal kinderen:
- Vroeger: 1e kind rond 24-26 jaar
- Nu: 1e kind boven 30 jaar
- Vroeger: 2,5 kind per vrouw
- Nu: 1,5 kind per vrouw
Vlaanderen gezondheidstoestand
- Subjectieve gezondheid:
o Vrouw: voelt zich gemiddeld nog 9,36 jaar gezond na 65 jaar
o Man: voelt zich gemiddeld nog 8,55 jaar gezond na 65 jaar
- Objectieve functionele gezondheid
o Vrouw: leeft gemiddeld nog 8,18 jaar zonder fysieke beperkingen na 65 jaar
o Man: leeft gemiddeld nog 7,07 jaar zonder fysieke beperkingen na 65 jaar
Vanaf +/- 74 jaar beginnen de problemen mensen hebben langer hulp nodig doordat
levensverwachting zo hoog aan het worden is
SOCIALE ZEKERHEID
= sociale lasten niet alleen opvangen
Afhankelijkheidsratio stijgt
o = minder werkenden per oudere
o DUS druk op sociale zekerheid
- Groep van 85+ gaat de witte druk verhogen = druk van zorg
o Hoe ouder je wordt, hoe groter de prevalentie en incidentie
o Stijging met de leeftijd:
▪ Multiple aandoeningen
6
, ▪ Gebruik van medicatie
▪ Gebruik van therapieën
- Stelselmatig meer en meer WZC nodig
SENESCENTIE
= biologische veroudering, fysiologisch proces
= proces waarbij cellen, weefsels en organen geleidelijk hun functie verliezen naarmate we ouder worden
DUS: verlies aan herstelcapaciteit, efficiëntie en reservecapaciteit
REALITEIT GEZONDHEIDSZORG VANDAAG:
1. Meer geld nodig besparingen
2. Minister zet maximaal in op therapie die maximaal bewezen is
3. Uitdaging voor gezondheidszorg:
- Coping in besparingsmodus kosteneffectief stijgen
4. EBP = evidence based practice handelen volgens beste wetenschappelijke evidentie
5. EIP = evidence informed practice wetenschap als basis, maar houdt rekening met:
- Context
- Haalbaarheid
- Patiëntensituatie
- Klinische realiteit
EIP is praktischer dan EBP maar EBP is aangepast aan de echte wereld
KERN:
- Wetenschappelijke evidentie is noodzakelijk
- Metingen zijn centraal objectief kunnen meten van: (meten is weten)
o Kracht
o Mobiliteit
o EV
o Functionele status
o Pijn
o QoL
- EBP/EIP is een hefboom Kinesitherapeut gaat:
o Efficiënter werken
o Gerichter behandelen
o Kiezen voor interventies die impact hebben
ASSESSMENT BASED PRACTICE
= multidimensioneel diagnostisch proces om kinesitherapeutische zorgplan te identificeren, te
evalueren en te communiceren om de functionele outcome bij ouderen te verbeteren
Waarom speciaal bij ouderen?
- Atypisch ziektepresentatie tis geen kookboek
- Vele oorzaken voor functionele afhankelijkheid en pijn
- Verminderde reservecapaciteit en kortere levensverwachting
- Meervoudige interactie chronische aandoeningen = regel
7
, - Speciale farmacologische beschouwingen # medicijnen dat die nemen bijwerkingen
- Langere medische historiek
Doelstellingen:
- Verbeterde diagnostische accuraatheid
- Optimaliseren medische behandeling
- Verbeterde medische outcome/resultaat
- Verbeterde functionaliteit en QoL
- Optimaliseren leefomstandigheden
- Minimaliseren onnodige zorggebruik
- Individuele lange-termijn aanpak
Voordelen:
- Verbeterde:
o Diagnose
o Functioneren
o Plaatsing
o Affectie
o Cognitie
- Verminderde:
o Medicatie
o Zorggebruik
o Hospitalisatie
o Kosten
o Mortaliteit
Dimensies die je moet meenemen tijdens beoordeling oudere patiënt:
- Fysieke gezondheid
o Traditionele anamnese, fysisch OZ, lab data, …
o Ziekte-specifieke indicatoren
- Functionele status belangrijkste dimensie
o ADL en ADL schalen
o Functionele schalen/tests/instrument (bv: gang, kracht, …)
- Psychologische gezondheid
o Cognitieve en affectieve schalen
- Sociale en omgevingsparameters
o Sociaal netwerk en ondersteuning, economische mogelijkheden
o Omgevingsveiligheid en noden
ABP-aanpak thuis
- Observatie functioneren eigen setting
- Observatie eigen omgeving: toegankelijkheid, veiligheid
- Nutritionele voorzieningen
- Medicatie-inventarisatie
- Sociale hulp en interacties
- Ouderen-misbruik
- Nood aan adaptieve equipment
8
Les 1: Inleidende les ............................................................................................................................4
3 transities: ......................................................................................................................................4
Professioneel 1+1+1 = ? ................................................................................................................4
Roze wolk ........................................................................................................................................5
Veroudering van lichaam en functies .................................................................................................5
Fysieke activiteit...............................................................................................................................5
Gezondheidsvoordelen oefenen: .......................................................................................................5
Multisysteem-effecten van beweging .................................................................................................6
Oud en verouderen vergrijzing en maatschappelijke impact ............................................................6
Sociale zekerheid .............................................................................................................................6
Senescentie .....................................................................................................................................7
Realiteit gezondheidszorg vandaag: ...................................................................................................7
Assessment based practice ..............................................................................................................7
ABP inleiding ....................................................................................................................................9
Les 2-5: fysieke fitheid – Sarcopenie – krachttraining ............................................................................ 11
Kracht en senioren ......................................................................................................................... 11
Sarcopenie .................................................................................................................................... 11
Verandering in lichaamssamenstelling ......................................................................................... 12
Spiervezel- en motorunitveranderingen ........................................................................................ 12
1. neurogene impact sarcopenie............................................................................................ 13
2. Lifestyle ............................................................................................................................ 14
3. Hormonaal ....................................................................................................................... 18
4. Bloedcirculatie ................................................................................................................. 19
5. Inflamm-aging ................................................................................................................... 20
SARC-F vragenlijst ..................................................................................................................... 22
krachttraining ................................................................................................................................. 24
DOEL ......................................................................................................................................... 24
Oefen- of trainingsprincipes ...................................................................................................... 24
Trainingsrichtlijnen ................................................................................................................... 25
Functie en outcome................................................................................................................... 27
Les 7-9: Posturale controle ................................................................................................................. 27
finetuning PC ............................................................................................................................. 27
PC en evenwicht............................................................................................................................. 28
Wat is posturale controle? .............................................................................................................. 28
Integratieve systemen PC ............................................................................................................... 30
1
, Biomechanische systeem bepalen hoe groot de stabiliteitskegel is ...................................... 30
Ruimte-restrictie ....................................................................................................................... 31
Reactieve actie .......................................................................................................................... 32
Proactieve actie ........................................................................................................................ 32
Sensore integratie ..................................................................................................................... 33
Dynamische controle ................................................................................................................ 36
Cognitie ..................................................................................................................................... 37
Les 10-11: mobiliteit, uithouding, cognitie ........................................................................................... 39
MOBILITEIT & VER(OUDEREN) ......................................................................................................... 39
Algemene principes ................................................................................................................... 39
Flexitest (FLX) – 20 bewegingen ................................................................................................. 39
Belangrijkste bevindingen: ........................................................................................................ 39
Analytische mobiliteit – leeftijdseffecten .................................................................................. 40
Achtergrond: weefselveroudering ............................................................................................. 40
Baseline ROM (<40A vs 75+) ....................................................................................................... 42
Functionele ROM voor ADL ........................................................................................................ 42
Meso-niveau mobiliteitstesten .................................................................................................. 43
Houding & posturale veranderingen .......................................................................................... 43
GANG & LOCOMOTIE ..................................................................................................................... 43
Prevalentie ................................................................................................................................ 43
Idiopathische seniele gangstoornis = moeilijke differentiaaldiagnose ...................................... 43
Leeftijdseffecten op gang .......................................................................................................... 43
Loophulpmiddelen .................................................................................................................... 44
Schoeisel .................................................................................................................................. 44
Ganganalysetesten ................................................................................................................... 44
3. UITHOUDING & VER(OUDEREN) .................................................................................................. 45
Fysiologische veranderingen ..................................................................................................... 45
Longen ...................................................................................................................................... 46
Hart ........................................................................................................................................... 46
Bloedvaten ................................................................................................................................ 46
Aërobe testen ............................................................................................................................ 46
Trainingsintensiteit ................................................................................................................... 47
Intensiteitsbepaling .................................................................................................................. 47
4. PERFORMANCE & FUNCTIONELE TESTEN .................................................................................... 47
SPPB.......................................................................................................................................... 47
PPT (Physical Performance Test) ............................................................................................... 48
EMS (Elderly Mobility Scale) ...................................................................................................... 48
2
,5. COGNITIE & VER(OUDEREN) ....................................................................................................... 49
Structurele hersenveranderingen .............................................................................................. 49
Cognitie & mobiliteit .................................................................................................................. 49
Cognitieve testen ...................................................................................................................... 49
CASE FINDING ............................................................................................................................... 50
3
,LES 1: INLEIDENDE LES
3 TRANSITIES:
Epidemiologische transitie
- Epidemiologie = leer van ziektes
- Vroeger: hoge overlijdingsratio door hoge overdragingsratio
- Verschuiving van overdraagbare infectieziekten chronische niet-overdraagbare aandoeningen
o ~ gedragspatronen: beweging, roken = men made diseases
- Verbeterde hygiëne, sanitatie, geneeskunde sterke daling kindersterfte
- Levensverwachting stijgt van 28 jaar 80 jaar
Demografische transitie
- Wereldwijd sterke stijging van aantal ouderen “nu: 80 jaar”
- In 2060 zal >25% van de bevolking ouder dan 65 jaar zijn
- Vergrijzing + ontgroening druk op sociale zekerheid
Klinische transitie
- Zorgkosten stijgen exponentieel met de leeftijd
- Preventie wordt essentieel “prevention better than costly care”
PROFESSIONEEL 1+1+1 = ?
Scenario’s van morbiditeit:
1. Actueel verloop: lange periode met ziekte
2. Levensverlenging: meer jaren met ziekte
3. Shift naar rechts: later ziek worden
4. Morbiditeitscompressie: kortere periode van zietke =
ideaal “tos horten, to ease and delay the final
countdown” dit ligt in onze expertise
BESLUIT: wij gaan mensen meer in de richting duwen van de morbiditeitscompressie door:
- Ziekte uit te stellen
- Ziekte te vertragen
- Ziekte minder zwaar te maken
- Autonomie te verlengen
- Zorgkosten te verlagen
Via: oefentherapie en fysieke activiteit
4
,ROZE WOLK
- We zitten voor dit vak toekomstgericht op een roze wolk = realiteit niet onder ogen zien
- Wat zien we als we naar beneden kijken?
o Een groeiende markt voor kiné en geneeskunde
o Toch lopen we in andere richting, we willen niet veel met ouderen werken
o Geriatrie is laatste plaats zowel bij arts, verpleegkundige en kiné
- Voorkeur naar JONGE patiënten met ACUTE verschijnselen die we kunnen GENEZEN
- Ouderen = to care ipv to cure
- Cognitieve dissonantie
o Weg ligt naar de ouderen want daar veel werk
o Maar toch lopen we andere richting uit
VEROUDERING VAN LICHAAM EN FUNCTIES
- Spierkracht en spiermassa dalen vanaf 45 jaar
- Posturale controle exponentiële daling met leeftijd
- Botdensiteit piekt rond 25-30 jaar, daarna daling: osteoporose, osteopenie, menopauze, …
- Aerobe capaciteit (VO2 max) groot verschil getrainde VS niet-getrainde
FYSIEKE ACTIVITEIT
= lichaamsbeweging gegenereerd door spiercontracties die het E-gebruik substantieel verhoogt
4 niveaus:
- Basis-FA
- Professionele-FA
- Recreatieve-FA
- Gezondheidsbevorderende-FA
o Oefenen tot oefentherapie: plan, structuur en repetitie
o Fysieke fitheid
o = dagdagelijkse taken energiek/met aandacht/doel uitvoeren zonder overdreven
vermoeidheid en met genoeg E om functioneel performant te zijn als van vrije tijd te
kunnen genieten en klaar te zijn voor onvoorzienigheden
Fysieke fitheid heeft 4 pijlers:
- Kracht
- Uithouding
- Posturale controle
- Flexibiliteit/mobiliteit
GEZONDHEIDSVOORDELEN OEFENEN:
-Therapie
-Primaire/secundaire/tertiaire preventie
o Vermindert risico op hartziekten, beroerte, diabetes, depressie, dementie…
Sterke evidentie voor valpreventie: reduceert valincidenten met 30-35%
Kans op healthy aging stijgt sterk bij matige/intense FA
o Geen majeure chronische aandoeningen
5
, o Geen majeure cognitieve stoornis
o Geen belangrijke fysieke beperkingen
o Goede mentale gezondheid
Intensieve FA zeker nuttig nog bij degene die al in finale fase zitten
MULTISYSTEEM-EFFECTEN VAN BEWEGING
Beweging verbetert:
- Spierstructuur en metabolisme
- Insulinegevoeligheid
- Inflammatie
- Cardiovasculaire functie
- Hersenfunctie en neuroplasticiteit
OUD EN VEROUDEREN VERGRIJZING EN MAATSCHAPPELIJKE IMPACT
Wereldwijd % leeftijd:
- 1950: werd 7% >65 jaar
- 2000: werd 10% > 65 jaar
- Nu: wordt 18-19% > 65 jaar
- 2060: zal >25% > 65 jaar
Wereldwijd wanneer + aantal kinderen:
- Vroeger: 1e kind rond 24-26 jaar
- Nu: 1e kind boven 30 jaar
- Vroeger: 2,5 kind per vrouw
- Nu: 1,5 kind per vrouw
Vlaanderen gezondheidstoestand
- Subjectieve gezondheid:
o Vrouw: voelt zich gemiddeld nog 9,36 jaar gezond na 65 jaar
o Man: voelt zich gemiddeld nog 8,55 jaar gezond na 65 jaar
- Objectieve functionele gezondheid
o Vrouw: leeft gemiddeld nog 8,18 jaar zonder fysieke beperkingen na 65 jaar
o Man: leeft gemiddeld nog 7,07 jaar zonder fysieke beperkingen na 65 jaar
Vanaf +/- 74 jaar beginnen de problemen mensen hebben langer hulp nodig doordat
levensverwachting zo hoog aan het worden is
SOCIALE ZEKERHEID
= sociale lasten niet alleen opvangen
Afhankelijkheidsratio stijgt
o = minder werkenden per oudere
o DUS druk op sociale zekerheid
- Groep van 85+ gaat de witte druk verhogen = druk van zorg
o Hoe ouder je wordt, hoe groter de prevalentie en incidentie
o Stijging met de leeftijd:
▪ Multiple aandoeningen
6
, ▪ Gebruik van medicatie
▪ Gebruik van therapieën
- Stelselmatig meer en meer WZC nodig
SENESCENTIE
= biologische veroudering, fysiologisch proces
= proces waarbij cellen, weefsels en organen geleidelijk hun functie verliezen naarmate we ouder worden
DUS: verlies aan herstelcapaciteit, efficiëntie en reservecapaciteit
REALITEIT GEZONDHEIDSZORG VANDAAG:
1. Meer geld nodig besparingen
2. Minister zet maximaal in op therapie die maximaal bewezen is
3. Uitdaging voor gezondheidszorg:
- Coping in besparingsmodus kosteneffectief stijgen
4. EBP = evidence based practice handelen volgens beste wetenschappelijke evidentie
5. EIP = evidence informed practice wetenschap als basis, maar houdt rekening met:
- Context
- Haalbaarheid
- Patiëntensituatie
- Klinische realiteit
EIP is praktischer dan EBP maar EBP is aangepast aan de echte wereld
KERN:
- Wetenschappelijke evidentie is noodzakelijk
- Metingen zijn centraal objectief kunnen meten van: (meten is weten)
o Kracht
o Mobiliteit
o EV
o Functionele status
o Pijn
o QoL
- EBP/EIP is een hefboom Kinesitherapeut gaat:
o Efficiënter werken
o Gerichter behandelen
o Kiezen voor interventies die impact hebben
ASSESSMENT BASED PRACTICE
= multidimensioneel diagnostisch proces om kinesitherapeutische zorgplan te identificeren, te
evalueren en te communiceren om de functionele outcome bij ouderen te verbeteren
Waarom speciaal bij ouderen?
- Atypisch ziektepresentatie tis geen kookboek
- Vele oorzaken voor functionele afhankelijkheid en pijn
- Verminderde reservecapaciteit en kortere levensverwachting
- Meervoudige interactie chronische aandoeningen = regel
7
, - Speciale farmacologische beschouwingen # medicijnen dat die nemen bijwerkingen
- Langere medische historiek
Doelstellingen:
- Verbeterde diagnostische accuraatheid
- Optimaliseren medische behandeling
- Verbeterde medische outcome/resultaat
- Verbeterde functionaliteit en QoL
- Optimaliseren leefomstandigheden
- Minimaliseren onnodige zorggebruik
- Individuele lange-termijn aanpak
Voordelen:
- Verbeterde:
o Diagnose
o Functioneren
o Plaatsing
o Affectie
o Cognitie
- Verminderde:
o Medicatie
o Zorggebruik
o Hospitalisatie
o Kosten
o Mortaliteit
Dimensies die je moet meenemen tijdens beoordeling oudere patiënt:
- Fysieke gezondheid
o Traditionele anamnese, fysisch OZ, lab data, …
o Ziekte-specifieke indicatoren
- Functionele status belangrijkste dimensie
o ADL en ADL schalen
o Functionele schalen/tests/instrument (bv: gang, kracht, …)
- Psychologische gezondheid
o Cognitieve en affectieve schalen
- Sociale en omgevingsparameters
o Sociaal netwerk en ondersteuning, economische mogelijkheden
o Omgevingsveiligheid en noden
ABP-aanpak thuis
- Observatie functioneren eigen setting
- Observatie eigen omgeving: toegankelijkheid, veiligheid
- Nutritionele voorzieningen
- Medicatie-inventarisatie
- Sociale hulp en interacties
- Ouderen-misbruik
- Nood aan adaptieve equipment
8
