Samenvatting Vakinhoudelijk Blok 4 | Docentmanagement & Waarden | HvA | 2025/26

Blok 4
Week 1
Docentenvergelijking
 De ‘goede’ docent
- Zijn er altijd maar een paar
 De ‘gemiddelde’ docent
- De rest
 De ‘slechte’ docent
- Zijn er ook maar een paar
De vraag die zich dan opdoemt is welke factoren maken een goed docent ‘goed’ en hoe
relateert zich dat tot het klassenklimaat?

Docentenvergelijking
 Om die vraag te beantwoorden heb je kennis nodig van 2 zaken:
1. Welke leerling heb ik in mijn les zitten en waarom reageren ze zoals ze reageren?
2. Welke managementvaardigheden kan ik inzetten opdat ik een goed
klassenmanagement kan neerzetten?

Waarden: ontwikkelingsgang
 Kohlberg
 Ethisch model
 Ethiek gaat over de bezinning op juist handelen
- Welk gedrag is goed en welke gedrag is fout?
 Kohlberg: welk gedrag vertonen kinderen in de ontwikkeling?

Ontwikkelgang 1: premoraliteit
 Baby’s
 Hoe geeft een baby aan dat hij iets goed of fout vind?
Ontwikkelgang 2: preconventioneel
 Voornamelijk PO
 Straf vermijden
- Angst voor
 Weegschaalmodel
- Afwegen in of fout gestraft wordt
- Back in time: schepsnoep
- Bewegingsonderwijs: James Bond
Ontwikkelgang 3: conventioneel
 Voornamelijk PO+/ VO-
 Goed = wat anderen goed vinden
- Niet opletten
- Moeilijk vinden
- A-motivatie
 Wetten en regels naleven in de eigen groep
- De huilende docent
- No-one is reacting

,Ontwikkelgang 4: postconventioneel
 Voornamelijk VO+/ JIJ!
 Eigen waardepatroon hanteren
- Jij weet wat je belangrijk vindt
- En brengt dat over op je leerlingen
 Hanteren van universele waarden
- Je schiet een andere nu eenmaal niet neer
- Je infecteert een ander niet opzettelijk met corona

Waarden: ontwikkelingsgang
 Premoraliteit
 Preconventioneel
- Straf vermijden
- Weegschaalmodel
 Conventioneel
- Goed is wat anderen goed vinden
- Wetten en regels naleven
 Postconventioneel
- Eigen waardepatroon ontwikkelen
- Hanteren van universele waarden

Management en de les LO
 Het managen van een heterogene grote groep leerlingen is complex. Managen is
noodzaak
Kenmerken:
 Multidimensionaliteit
 Gelijktijdigheid
 Onmiddelijkheid
 Onvoorspelbaarheid
 Openbaarheid
 Historiciteit

Het ontwikkelen van een structuur
 Vooral de eerste periode met een groep is het belangrijk regels en afspreken duidelijk
te benoemen en te handhaven. Doe dit consequent, redelijk en kordaat/daadkrachtig
Benoem regels:
1. Voor de les (begintijd, kleding, spullen in kleedkamer)
2. Begin van de les (wel of geen bal, waar verzamelen)
3. Tijdens de les (gebruik materiaal, gedrag tijdens uitleg)
4. Einde van de les (opbergen materiaal, afspraken voor de les erna)
5. Rondom de les (briefjes, te laat, spullen vergeten)

Kenmerken van efficiënt managementgedrag
 De beginnende leraar veronderstelt nog wel eens dat leerlingen vol enthousiasme
naar hun les komen en de gehele les aandachtig zullen zijn bij elke uitleg

,Gedragingen geformuleerd na observaties:
 Opmerkzaamheid
 Simultaan gedrag  je kan meerdere dingen gelijk doen
 Vlot verloop
 Aandacht vasthouden
 Differentiatie lesstof

Vraag
 Broers gebruikt in zijn kennisclips vaak taalgebruik als ‘fucking’, ‘godverdomme’ of
ander vulgair en/of kwetsend taalgebruik. Als hij dit op het VO in zijn lessen LO ook
zou doen kan dat hinder geven bij het management van het klassenklimaat. Hoe
noemt Behets (2013) dit kenmerk?
Antwoord: openbaarheid

Management en de les LO
 Het managen van een heterogene grote groep leerlingen is complex. Managen is
noodzaak
Kenmerken:
 Multidimensionaliteit
 Gelijktijdigheid
 Onmiddelijkheid
 Onvoorspelbaarheid
 Openbaarheid
 Historiciteit

Klimaatmanagement binnen management




(Behets, 2013)

5A: situering van orde
 Management = orde
 Management = creëren van voorwaarden om te leren
 Orde = leerlingen leren binnen de grenzen
 Taakgerichtheid
- Actieve, hoge betrokkenheid vs passieve, niet-betrokkenheid
 Niet- taakgerichtheid
- Passieve, niet betrokkenheid vs storend- en wangedrag

,  LET op!! Goedbedoeld postconventioneel docentgedrag kan leiden tot storend
conventioneel leerlinggedrag

5B: van preventie
 De onderstaande preventietechnieken zijn open deuren, maar
 Effectief managementsysteem door…
1. Positieve houding naar alle leerlingen
2. Deel verwachtingen duidelijk en voorhand mee
3. Betrek leerlingen bij opstellen regels en procedures
4. Zorgen voor een aangepast en uitdagend curriculum
5. Toon enthousiasme

Waarom lukt niet iedereen dit?
REMEMBER!!
Ondank open deuren zijn maar weinigen het gegeven om bovenstaande 5 items integraal
aan te bieden

5C: …. Naar interventie
 En dan is het ineens een zooitje… en dan?
USE THE GOLDEN RULE!!
‘Maak van een puistje geen steenpuist’

5C: …. Naar interventie
 Kritische momenten
Puistje Steenpuist
Uitleg niet snappen Niemand snapt het
1 iemand wil niet Iedereen aan de kant
Angst Iedereen aan de kant
1 praat er doorgeen Iedereen praat er doorheen
Ongesteld Elke week ongesteld

NA IEDERE INSTRUCTIE EN VAKWISSEL!!
‘Spot the people in class that are fatiguing and motivate them’
5C: …. Naar interventie
 Behets (2013) licht het als volgt toe:
Houd de primaire vector aan
Minimaliseer de secundaire vector

5C: …. Naar interventie
 Verkleinen secundaire vector
 Direct te handelen
- Eerst het prikje, dan het likje
 Duidelijk
- Wie, wat, waarom, wat nu

 Timing
- Niemand wil afgewezen worden