Media: Publiek en Effecten
Algemene inleiding op het publieksdeel
basisuitgangspunten:
1. mediagebruik is deels selectief (bewust kiezen)
structurele visie omgevingsfactoren:
- gezin
- algoritmes (gelijkaardige inhouden tonen)
- keuzes maken als publiek (massamedia) -> actief kiezen
- selectieve perceptie (dingen opmerken die anderen niet zien)
‘selective exposure’ benaderingen
centraal: persoon maak selectieve keuzes en selectief blootstellen
- uses en gratifications (overkoepelend)
uitgangspunt: mensen ervaren afhankelijk van wie ze zijn noden, deze kunnen bevredigd
worden door verschillende activiteiten waaronder mediagebruik
vb. adolescent veel sociale behoefte: mediagebruik in functie gekozen (sociale media)
2. media gebruikt om behoeften te bevredigen
bepaalde verwachtingen van de uitkomsten
vaak zal men dezelfde noden bevredigen door media: entertainment, identiteit bevestigen,
emotionele noden,...
- affectgebaseerde theorieën
emotie = “…biologically endowed processes that permit extremely quick appraisals of
situations and equally rapid preparedness to act…”.
ook biologische gevolgen om acties te stellen (vb. bang), gebonden aan omgeving
waar omgeving cognitief gevolgen aan komen bepaalde acties als gevolg hebben
kunnen reguleren, reactie gelinkt aan kortstondige dingen
gevoel = bewust ervaren van emoties
mood = langdurend, niet gerelateerd aan specifieke situatie (niet weten waaraan het ligt)
affect = overkoepelende term
,benadering bij studie emotie:
dimensies (SAM): vb. opwinding, richting, dominantie
concrete emoties: ‘basisemoties’ blijdschap, angst, kwaadheid, afkeer, verdriet
SAM (self assessment manikin) en PANAS (positive and negative affect scale)
originele uitgangspunten
individuen zullen negatieve ‘mood states’ proberen minimaliseren (downregulation)
positieve ‘mood states’ proberen bewaren of maximaliseren door gebruik te maken van
media(inhouden)
belangrijke kenmerken van media(inhouden) zijn daarom:
‘excitatory potential’ =
‘hedonic valence’ = emotionele waarde gekoppeld aan stimulus
‘absorbing potential’ = hoe hard meegenomen in inhouden
‘semantic affinity of the media content’ = inhoudelijke overeenkomst in media en persoonlijke
situatie
vb. onderzoeken naar tv kijken
content zoeken die aanleunt bij mood / emotie op dat moment
vb: verveeld -> wil sensatie (exciting tv programma’s)
=> media kiezen om emoties te reguleren
stress: relaxerende videos
blij: dit willen aanhouden (mood management theorie)
triestig: neigen naar positieve dingen om hier vanaf te komen
verveeld: actie, anti-sociale media, geweld, vaak trigger voor media gebruik
-> kan leiden tot cyberpesten (willen sensatie)
niet altijd negatieve moods willen downreguleren, juist wel aanhouden
downward comparison: je beter voelen door te zien dat andere het nog slechter hebben
hedonische = plezier, fun, entertainment
-> mood management focussen om hedonic memes
eudaimonic = zingeving, betekenisvolle ervaringen
-> eudaimonic memes ontroerende en inspirerende verhalen
informatie gerelateerde behoeften:
verschillende motieven en behoeften, wel of niet graag nieuws volgen
sociale behoeften:
gespreksstof, vriendenkring / band ontwikkelen met personages (para-sociale relaties),
samen tv kijken (interesse of gezelligheid)
vb. Die with me: is een app als je batterij bijna leeg is in contact komen met elkaar
behoefte aan identiteit en zelfexpressie:
uitdrukken, bevestiging van je identiteit, selectief in wat we tonen
verwijzen naar sociale klasse -> impact op heel levensdomein (huis, reizen, hobby, eten,..)
,opmerkingen
- U & G focust vooral op actief selecteren van inhouden om behoeften te vervullen
(doel kan obtained ‘behaald’ zijn of niet)
- mensen zullen actief dingen vermijden om cognitieve redenen (cognitieve
dissonantie) of emotionele redenen
- soms onvrijwillige blootstelling / vermijding
vb. vaak politieke inhouden vermijden, nieuws over corona niet meer opzoeken
3. psychologische / sociale factoren impact behoeften en (mogelijkheden tot) invulling
ervan
- behoefte aan autonomie: groter bij adolescenten dan bij kinderen
- behoefte aan gezelschap: groter bij mensen die alleen wonen
- behoefte aan identiteits/waarden bevestiging: mannen en vrouwen, (niet) allochtonen,
jongeren / ouderen, lager- en hoger opgeleiden
- beperking van mogelijkheden om eigen behoeften in te vullen door sociale context
vb. moeten meekijken met gezin: structurele factoren die mediablootstelling bepalen
mogelijkheden om niet te kunnen vervullen: cognitieve (lezen) en fysieke (gsm) beperkingen
mediagebruik en mediarepertorium
mediagebruik:
- soms in enge zin gebruikt: het gebruik van vb 1 soort medium of medium inhoud
- soms media repertoire: een geheel van media(inhouden) waarvan een individu
regelmatig gebruik maakt
- wij mediagebruik in brede zin
gestructureerd: overzicht van verschillende soorten media en inhouden
vb. lokaal / regionaal / publiek / commercieel
Leeftijd en mediagebruik
evolutie verklaren: leeftijd, leefomgeving/fase, interesses, opkomst van platformen
leeftijd is:
een sterk gestructureerde factor van mediagebruik
indicator voor ontwikkelingen die een persoon doorloopt (cognitief, psychologisch, sociaal,..)
ontwikkelingen binnen specifieke historische / maatschappelijke context
-> context zorgt ervoor dat generaties verschillen (hebben een collectieve identiteit)
elke generatie kenmerken op mediagebruik (media context waarin opgegroeid)
vb. stranger things: geeft nostalgisch gevoel aan mensen die toen zijn opgegroeid
conclusie:
mediagebruik kan vanuit ontwikkelingsperspectief verklaard worden door
individueel: behoeften + capaciteiten (cognitieve, social, seksuele ontwikkelingen)
maatschappelijk: mogelijkheden en toegankelijkheid van medium
, Leeftijd en mediagebruik: jongeren
kinderen (tot 12 jaar)
- sterk bestudeerde groep (samen met adolescenten)
- veronderstellen kwetsbare groep (voor negatieve media-effecten)
- cognitieve ontwikkeling (heel belangrijk in deze periode) heeft grote invloed op
mediagebruik
adolescentie:
turbulente levensperiode gekenmerkt door diverse veranderingen
(cognitieve / sociale en fysieke veranderingen)
- identiteitsvorming
- streven naar onafhankelijkheid van ouders
- toename belang ‘peer’ groep
- imaginary audience (gevoel dat ze in de gaten worden gehouden)
- experimenteren
- verhoogde interesse voor seksualiteit
- sterke emoties
- abstractievermogen (hypothese formuleren, nadenken over abstracte dingen)
Cognitieve ontwikkeling
sterke impact op mediagebruik
vaak vermelde wetenschapper: Piaget (zwitser)
4 fasen in ontwikkeling jongeren (ontwikkelingspsychologie):
- sensori-motorische fase (0-2 jaar)
- pre-operationele fase (2-7 jaar)
- concreet-operationele fase (7-11 jaar)
- formeel operationele fase (vanaf 12 jaar)
sensori-motorische fase (0-2 jaar)
nadruk op ontwikkeling van motorische vaardigheden (zitten, kruipen, grijpen, staan)
-> controle over lichaam en hoe is dit in hersenen
aanleren idee van objectpermanentie (rond 8 maanden)
-> objectpermanentie: doorhebben als iets niet te zien is het er wel nog is
pre-operationele fase (2-7 jaar)
perceptuele gebondenheid:
- jonge kinderen: veel aandacht voor hoe iets eruit ziet of klinkt (concreet)
- oudere kinderen (vanaf 7 jaar = concreet operationele fase): capaciteit om verder te
'kijken' oog voor betekenis, relatie, concepten (abstractievermogen groeit)
- vb. experiment oude vrouw en kat
boze oma en lieve oma die kat aaien of vasthouden
- vb. classificeren op basis van kleur en vorm vs conceptuele eigenschappen
jonge kinderen kijken naar uiterlijk, ouderen naar handelingen
Algemene inleiding op het publieksdeel
basisuitgangspunten:
1. mediagebruik is deels selectief (bewust kiezen)
structurele visie omgevingsfactoren:
- gezin
- algoritmes (gelijkaardige inhouden tonen)
- keuzes maken als publiek (massamedia) -> actief kiezen
- selectieve perceptie (dingen opmerken die anderen niet zien)
‘selective exposure’ benaderingen
centraal: persoon maak selectieve keuzes en selectief blootstellen
- uses en gratifications (overkoepelend)
uitgangspunt: mensen ervaren afhankelijk van wie ze zijn noden, deze kunnen bevredigd
worden door verschillende activiteiten waaronder mediagebruik
vb. adolescent veel sociale behoefte: mediagebruik in functie gekozen (sociale media)
2. media gebruikt om behoeften te bevredigen
bepaalde verwachtingen van de uitkomsten
vaak zal men dezelfde noden bevredigen door media: entertainment, identiteit bevestigen,
emotionele noden,...
- affectgebaseerde theorieën
emotie = “…biologically endowed processes that permit extremely quick appraisals of
situations and equally rapid preparedness to act…”.
ook biologische gevolgen om acties te stellen (vb. bang), gebonden aan omgeving
waar omgeving cognitief gevolgen aan komen bepaalde acties als gevolg hebben
kunnen reguleren, reactie gelinkt aan kortstondige dingen
gevoel = bewust ervaren van emoties
mood = langdurend, niet gerelateerd aan specifieke situatie (niet weten waaraan het ligt)
affect = overkoepelende term
,benadering bij studie emotie:
dimensies (SAM): vb. opwinding, richting, dominantie
concrete emoties: ‘basisemoties’ blijdschap, angst, kwaadheid, afkeer, verdriet
SAM (self assessment manikin) en PANAS (positive and negative affect scale)
originele uitgangspunten
individuen zullen negatieve ‘mood states’ proberen minimaliseren (downregulation)
positieve ‘mood states’ proberen bewaren of maximaliseren door gebruik te maken van
media(inhouden)
belangrijke kenmerken van media(inhouden) zijn daarom:
‘excitatory potential’ =
‘hedonic valence’ = emotionele waarde gekoppeld aan stimulus
‘absorbing potential’ = hoe hard meegenomen in inhouden
‘semantic affinity of the media content’ = inhoudelijke overeenkomst in media en persoonlijke
situatie
vb. onderzoeken naar tv kijken
content zoeken die aanleunt bij mood / emotie op dat moment
vb: verveeld -> wil sensatie (exciting tv programma’s)
=> media kiezen om emoties te reguleren
stress: relaxerende videos
blij: dit willen aanhouden (mood management theorie)
triestig: neigen naar positieve dingen om hier vanaf te komen
verveeld: actie, anti-sociale media, geweld, vaak trigger voor media gebruik
-> kan leiden tot cyberpesten (willen sensatie)
niet altijd negatieve moods willen downreguleren, juist wel aanhouden
downward comparison: je beter voelen door te zien dat andere het nog slechter hebben
hedonische = plezier, fun, entertainment
-> mood management focussen om hedonic memes
eudaimonic = zingeving, betekenisvolle ervaringen
-> eudaimonic memes ontroerende en inspirerende verhalen
informatie gerelateerde behoeften:
verschillende motieven en behoeften, wel of niet graag nieuws volgen
sociale behoeften:
gespreksstof, vriendenkring / band ontwikkelen met personages (para-sociale relaties),
samen tv kijken (interesse of gezelligheid)
vb. Die with me: is een app als je batterij bijna leeg is in contact komen met elkaar
behoefte aan identiteit en zelfexpressie:
uitdrukken, bevestiging van je identiteit, selectief in wat we tonen
verwijzen naar sociale klasse -> impact op heel levensdomein (huis, reizen, hobby, eten,..)
,opmerkingen
- U & G focust vooral op actief selecteren van inhouden om behoeften te vervullen
(doel kan obtained ‘behaald’ zijn of niet)
- mensen zullen actief dingen vermijden om cognitieve redenen (cognitieve
dissonantie) of emotionele redenen
- soms onvrijwillige blootstelling / vermijding
vb. vaak politieke inhouden vermijden, nieuws over corona niet meer opzoeken
3. psychologische / sociale factoren impact behoeften en (mogelijkheden tot) invulling
ervan
- behoefte aan autonomie: groter bij adolescenten dan bij kinderen
- behoefte aan gezelschap: groter bij mensen die alleen wonen
- behoefte aan identiteits/waarden bevestiging: mannen en vrouwen, (niet) allochtonen,
jongeren / ouderen, lager- en hoger opgeleiden
- beperking van mogelijkheden om eigen behoeften in te vullen door sociale context
vb. moeten meekijken met gezin: structurele factoren die mediablootstelling bepalen
mogelijkheden om niet te kunnen vervullen: cognitieve (lezen) en fysieke (gsm) beperkingen
mediagebruik en mediarepertorium
mediagebruik:
- soms in enge zin gebruikt: het gebruik van vb 1 soort medium of medium inhoud
- soms media repertoire: een geheel van media(inhouden) waarvan een individu
regelmatig gebruik maakt
- wij mediagebruik in brede zin
gestructureerd: overzicht van verschillende soorten media en inhouden
vb. lokaal / regionaal / publiek / commercieel
Leeftijd en mediagebruik
evolutie verklaren: leeftijd, leefomgeving/fase, interesses, opkomst van platformen
leeftijd is:
een sterk gestructureerde factor van mediagebruik
indicator voor ontwikkelingen die een persoon doorloopt (cognitief, psychologisch, sociaal,..)
ontwikkelingen binnen specifieke historische / maatschappelijke context
-> context zorgt ervoor dat generaties verschillen (hebben een collectieve identiteit)
elke generatie kenmerken op mediagebruik (media context waarin opgegroeid)
vb. stranger things: geeft nostalgisch gevoel aan mensen die toen zijn opgegroeid
conclusie:
mediagebruik kan vanuit ontwikkelingsperspectief verklaard worden door
individueel: behoeften + capaciteiten (cognitieve, social, seksuele ontwikkelingen)
maatschappelijk: mogelijkheden en toegankelijkheid van medium
, Leeftijd en mediagebruik: jongeren
kinderen (tot 12 jaar)
- sterk bestudeerde groep (samen met adolescenten)
- veronderstellen kwetsbare groep (voor negatieve media-effecten)
- cognitieve ontwikkeling (heel belangrijk in deze periode) heeft grote invloed op
mediagebruik
adolescentie:
turbulente levensperiode gekenmerkt door diverse veranderingen
(cognitieve / sociale en fysieke veranderingen)
- identiteitsvorming
- streven naar onafhankelijkheid van ouders
- toename belang ‘peer’ groep
- imaginary audience (gevoel dat ze in de gaten worden gehouden)
- experimenteren
- verhoogde interesse voor seksualiteit
- sterke emoties
- abstractievermogen (hypothese formuleren, nadenken over abstracte dingen)
Cognitieve ontwikkeling
sterke impact op mediagebruik
vaak vermelde wetenschapper: Piaget (zwitser)
4 fasen in ontwikkeling jongeren (ontwikkelingspsychologie):
- sensori-motorische fase (0-2 jaar)
- pre-operationele fase (2-7 jaar)
- concreet-operationele fase (7-11 jaar)
- formeel operationele fase (vanaf 12 jaar)
sensori-motorische fase (0-2 jaar)
nadruk op ontwikkeling van motorische vaardigheden (zitten, kruipen, grijpen, staan)
-> controle over lichaam en hoe is dit in hersenen
aanleren idee van objectpermanentie (rond 8 maanden)
-> objectpermanentie: doorhebben als iets niet te zien is het er wel nog is
pre-operationele fase (2-7 jaar)
perceptuele gebondenheid:
- jonge kinderen: veel aandacht voor hoe iets eruit ziet of klinkt (concreet)
- oudere kinderen (vanaf 7 jaar = concreet operationele fase): capaciteit om verder te
'kijken' oog voor betekenis, relatie, concepten (abstractievermogen groeit)
- vb. experiment oude vrouw en kat
boze oma en lieve oma die kat aaien of vasthouden
- vb. classificeren op basis van kleur en vorm vs conceptuele eigenschappen
jonge kinderen kijken naar uiterlijk, ouderen naar handelingen
