Schadevergoedingsrecht
Hoorcollege 1: Inleiding
Historisch uitgangspunt: “The loss lies where it falls.”
verwachtingen van een moderne verzorgingsstaat
Doelstelling
of en onder welke voorwaarden kan een benadeelde die schade lijdt ten
gevolge van activiteiten van andere personen aanspraak maken op
herstel van de geleden schade?
Voorbeeld: Shell-zaak
“de schade blijft liggen waar ze valt.” Dit gaat niet helemaal meer op!
Vandaag is het eerder: pech moet weg. We leven in een moderne
verzorgingsstaat waar andere verwachtingen gelden. Als iemand schade lijdt,
dan proberen we die schade te vergoeden en niet te laten liggen. We zien nu dat
men mannieren heeft gevonden om de schade vergoed te krijgen.
asbest in stalen speelzand. In belgie: gereageerd, en al het speelzand
terugroepen en een oproep doen naar de bevolking om niet langer het speelzand
te gebruiken. Bedenkingen van schadevergoedingsrecht?:
o productaansprakelijkheid: de producent (degene die het op de markt
heeft gebracht)
o andere producenten!
o Probleem: welke producent heeft het aan mij verkocht?
o Stel dat je kan aantonen dat je schade hebt geleden, en de schade
vergoed wil krijgen: welke producent wil je dagvaarden?
o Wat is het probleem bij asbest?: dat is stof die bestaat uit vezels,
die gunstig werden gezien vroeger in de bouwsector. (vloeren
isoleren, daken, golfplaten,…). Maar als je iets gaat uitbreken waar
die asbestvezels gaan zitten, en je ademt die dan in, dan kan je
binnen 30-40j bepaalde kankers ontwikkelen!
o Heel ongerust dat in dat speelzand asbest zit. Kinderen hebben die
asbestvezels ingeademd, die zouden binnen X aantal jaren kanker
kunnen krijgen.
Je gaat naar de rechtbank, en vragen aan de producent: ik wil
een schadevergoeding.
Wat is je schade? Je bent nog niet ziek… je bent
blootgesteld aan asbest maar je gaat pas binnen
zoveel jaar ziek worden. Dit is een probleem!
Hetzelfde met de pfast problematiek: mensen zijn nu nog niet ziek. Je moet
schade lijden vooraleer je een aansprakelijkheidsvordering gaat instellen.
Eventueel zeggen: “ik heb heel veel angst dat ik die ziekte ga leiden.”
Voorbeeld brand in Crans Montana:
, - strafrechtelijk en burgerrechtelijke aansprakelijkheid
- grondslagen voor de vordering
o Gebrekkige zaak
o Één uitgang
o Plafond bestond uit isomo
- de bouwheer blijft 10 jaar aansprakelijkheid: moeilijk
- eerder de eigenaar van de zaak!
Als je een publieke ruimte uitbaat, dan ben je verplicht je te verzekeren tegen
brand en ontploffing. Je bent dan ook objectief aansprakelijk. Als er zich dan een
brand of een ontploffing voordoet, ben je objectief aansprakelijk.
Klimaatzaken, ook ondernemingen en banken aanspreken: Shellzaak
o Verwijt dit bedrijf dat zij te weinig hebben gedaan, verantwoordelijk zijn
voor zoveel procent van de CO2 uitstoot, te weinig doen om dit te
verminderen en bijdragen aan de klimaatproblematiek!
o Zaak is hangende voor de Hoge raad.
Overzicht van de vergoedingsregelingen
Aansprakelijkheid en aansprakelijkheidsverzekering
Gemeen buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht (Art. 1382-1386bis
oud BW / Boek 6)
• BW 1804: enige uitzondering op uitgangspunt
• strenge voorwaarden: fout – schade – oorzakelijk verband
• integrale schadevergoeding
• toepassingsgebied: algemeen
Objectieve of foutloze aansprakelijkheid
• Eind 19de eeuw: industrialisering en opkomst moderne
technologie
• aansprakelijkheid zonder bewijs van fout
• toepassingsgebied: fragmentarisch, verschillend voor elk regime
• voorbeeld van wettelijke oorsprong: productenaansprakelijkheid
• voorbeeld van jurisprudentiële oorsprong (verankerd in art. 3.101
BW): bovenmatige burenhinder
• bijzondere vorm: risico-aansprakelijkheid
student struikelt over een rugzak die in het middenpad ligt. Die valt serieus.
Beenwonde,… naar de dokter en dan naar spoedongevallen. Arbeidsongeschikt,
kan niet gaan werken. Bij opname in het ziekenhuis wordt hij besmet met de
ziekenhuisbacterie. Die man gaat schade hebben, de vraag is: “hoe gaat hij zijn
schade vergoed krijgen?”.
Waar denk je aan?
o Art. 1382 OBW.
o Maar dit is fout.
o We gaan zien dat art. 1382 niet de enige manier is om schade vergoed te
krijgen!
, o We moeten beginnen vanuit .5 BW: welke mogelijkheden biedt dit?
o Student kan proberen aan te tonen dat het onzorgvuldig is om die
boekentas te laten slingeren = persoonlijke aansprakelijkheid voor
eigen fout / daad
o Kwalitatieve aansprakelijkheid = aansprakelijkheid die je kan
oplopen omv van mijn hoedanigheid.
Wie?: AANSTELLER:
KU Leuven, in de zin van werkgever, aansteller van
professor.
ONDERWIJZER:
Het zou kunnen dat de prof een persoonlijke fout kan
verweten worden: een goede organisatie van de aula.
Maar studenten zijn geen kinderen meer.
ONDERWIJSINSTELLING
Van onderwijzer naar onderwijsinstelling! De
kwalitiatieve aanspr rust niet meer op de professor/
onderwijzer maar naar de ONDERWIJSINSTELLING!
Als er een fout gebeurt, een aansprakelijkheidsgeval
waarvoor een student aansprakelijk is, of een
objectieve fout heeft gedaan: kijken naar de
ONDERWIJSINSTELLING!
Hoe kleiner de kinderen, hoe groter de
toezichtsverplichting. Maar studenten: de professor
heeft een kleine toezichtsverplichting, dus
aansprakelijkheid van de professor zal klein zijn.
OUDERS: enkel tav minderjarige kinderen. Maar studenten
zijn niet meer minderjarig.
Art. 1384 OBW: je bent ook aansprakelijk voor personen waarvoor je instaat, en
voor zaken waarvoor je isntaat. Voor de personen ging het HvC ervan uit dat de
opsomming limitatief was. De onderwijzers, ouders,… waren de enige. Je kon dat
niet uitbereiden naar een andere categorie van personen zoals grootouders,
onthaalmoeders, leiders in jeugdbeweging,..
Maar voor de zaken volgenden dan: de dieren, en de gebouwen die instorten (art.
1385 en 1386). Maar daar zei HvC: zijn alleen voorbeelden. Art. 1386 is
gescharpt, dat kan opgaan voor de aansprakelijkheid van zaken. Je kan gebouw
als een gebrekkige zaak beschouwen!
Gebrekkige zaak hier in deze casus?
o Is er iets mis met de rugzak?
o Er is niets mis met de rugzak, dat is geen gebrekkige zaak. Dat is
normaal/
o De rugzak ligt in de weg, ruimte/ lockers ontbreken hier. De aula as such
als een gebrekkige zaak beschouwen, de aula is niet veilig genoeg om alle
studenten te ontvangen.
, Gemeen buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht was lange tijd de enige
uitzondering van het uitgangspunt van “The loss lies where it falls.” Strenge
voorwaarden zijn er.
o Fout
o Schade
o Oorzakelijk verband
Beetje hulp via de kwalitatieve aansprakelijkheid, maar er zijn nog altijd zware
hordes om te nemen. Je krijgt via het gemeen buitencontractueel
aansprakelijkheidsrecht een integrale schadevergoeding: maar dat is niet voor
alle vergoedingsystemen het geval! Uw toepassingsgebied is algemeen. Voor elk
type schadegeval kan je proberen een beroep te doen op het gemeen
buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht. Dit heeft heel lang stand gehouden.
Dit heeft geleend tot toepassing van nieuwe schadegevallen! Vb. klimaatzaken:
die steunen op het gemeen buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht (art.
1382).
Een tussenhorde: om die zware bewijsvoering (fout, schade, OV) tegemoet te
komen heeft men aan het einde van de 19de eeuw deze aansprakelijkheid
ingevoerd. Men slaagde er vaak niet in om een fout te bewijzen, heel veel
arbeidsongevallen vroeger, de WG moest bewijzen dat de WN een fout had
begaan. Men heeft een aantal vormen van OBJECTIEVE/ FOUTLOZE
AANSPRAKELIJKHEID ingevoerd
= aansprakelijkheid waar je niet langer de fout moet bewijzen.
= schadeverwekker aansprakelijk stellen zonder fout te bewijzen.
Dat toepassingsgebied is heel fragmentarisch. Dit is altijd verschillend voor elk
regime.
Sommigen zijn ingevoerd bij wet, andere bij rechtspraak.
Voorbeeld bij wet: productaansprakelijkheid.
o Ik heb een product, dat product is onveilig, ik loop schade op ten gevolge
van dat product
o Ik kan naar de producent stappen
o Ik moet niet bewijzen dat producent een fout heeft begaan
o Alleen aantonen dat product gebrekkig was
Voorbeeld Rechtspraak:
o De bovenmatige burenhinder: ook een vorm van foutloze objectieve
aansprakelijkheid.
o 2 buren die elk eigenaar zijn, die zich gaan gedragen op een manier die
niet persé foutief moet zijn, maar die gaat zich zodanig gedragen dat het
evenwicht tussen de 2 rechten verstoord wordt! Waardoor één van de twee
bovenmatige hinder heeft.
o Je kan een compensatie vragen, het evenwicht moet worden hersteld.
o Dit is in de rechtspraak uitgevonden voor bv. Haaien, of luide muziek
maken,.. maar uitgegroeid tot een performante figuur bij industriele
activiteiten. Een hele mooie toepassing ervan is in het kader van 3M.
Er moet een band met schade en activiteit zijn.
Aansprakelijkheidsverzekering
Hoorcollege 1: Inleiding
Historisch uitgangspunt: “The loss lies where it falls.”
verwachtingen van een moderne verzorgingsstaat
Doelstelling
of en onder welke voorwaarden kan een benadeelde die schade lijdt ten
gevolge van activiteiten van andere personen aanspraak maken op
herstel van de geleden schade?
Voorbeeld: Shell-zaak
“de schade blijft liggen waar ze valt.” Dit gaat niet helemaal meer op!
Vandaag is het eerder: pech moet weg. We leven in een moderne
verzorgingsstaat waar andere verwachtingen gelden. Als iemand schade lijdt,
dan proberen we die schade te vergoeden en niet te laten liggen. We zien nu dat
men mannieren heeft gevonden om de schade vergoed te krijgen.
asbest in stalen speelzand. In belgie: gereageerd, en al het speelzand
terugroepen en een oproep doen naar de bevolking om niet langer het speelzand
te gebruiken. Bedenkingen van schadevergoedingsrecht?:
o productaansprakelijkheid: de producent (degene die het op de markt
heeft gebracht)
o andere producenten!
o Probleem: welke producent heeft het aan mij verkocht?
o Stel dat je kan aantonen dat je schade hebt geleden, en de schade
vergoed wil krijgen: welke producent wil je dagvaarden?
o Wat is het probleem bij asbest?: dat is stof die bestaat uit vezels,
die gunstig werden gezien vroeger in de bouwsector. (vloeren
isoleren, daken, golfplaten,…). Maar als je iets gaat uitbreken waar
die asbestvezels gaan zitten, en je ademt die dan in, dan kan je
binnen 30-40j bepaalde kankers ontwikkelen!
o Heel ongerust dat in dat speelzand asbest zit. Kinderen hebben die
asbestvezels ingeademd, die zouden binnen X aantal jaren kanker
kunnen krijgen.
Je gaat naar de rechtbank, en vragen aan de producent: ik wil
een schadevergoeding.
Wat is je schade? Je bent nog niet ziek… je bent
blootgesteld aan asbest maar je gaat pas binnen
zoveel jaar ziek worden. Dit is een probleem!
Hetzelfde met de pfast problematiek: mensen zijn nu nog niet ziek. Je moet
schade lijden vooraleer je een aansprakelijkheidsvordering gaat instellen.
Eventueel zeggen: “ik heb heel veel angst dat ik die ziekte ga leiden.”
Voorbeeld brand in Crans Montana:
, - strafrechtelijk en burgerrechtelijke aansprakelijkheid
- grondslagen voor de vordering
o Gebrekkige zaak
o Één uitgang
o Plafond bestond uit isomo
- de bouwheer blijft 10 jaar aansprakelijkheid: moeilijk
- eerder de eigenaar van de zaak!
Als je een publieke ruimte uitbaat, dan ben je verplicht je te verzekeren tegen
brand en ontploffing. Je bent dan ook objectief aansprakelijk. Als er zich dan een
brand of een ontploffing voordoet, ben je objectief aansprakelijk.
Klimaatzaken, ook ondernemingen en banken aanspreken: Shellzaak
o Verwijt dit bedrijf dat zij te weinig hebben gedaan, verantwoordelijk zijn
voor zoveel procent van de CO2 uitstoot, te weinig doen om dit te
verminderen en bijdragen aan de klimaatproblematiek!
o Zaak is hangende voor de Hoge raad.
Overzicht van de vergoedingsregelingen
Aansprakelijkheid en aansprakelijkheidsverzekering
Gemeen buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht (Art. 1382-1386bis
oud BW / Boek 6)
• BW 1804: enige uitzondering op uitgangspunt
• strenge voorwaarden: fout – schade – oorzakelijk verband
• integrale schadevergoeding
• toepassingsgebied: algemeen
Objectieve of foutloze aansprakelijkheid
• Eind 19de eeuw: industrialisering en opkomst moderne
technologie
• aansprakelijkheid zonder bewijs van fout
• toepassingsgebied: fragmentarisch, verschillend voor elk regime
• voorbeeld van wettelijke oorsprong: productenaansprakelijkheid
• voorbeeld van jurisprudentiële oorsprong (verankerd in art. 3.101
BW): bovenmatige burenhinder
• bijzondere vorm: risico-aansprakelijkheid
student struikelt over een rugzak die in het middenpad ligt. Die valt serieus.
Beenwonde,… naar de dokter en dan naar spoedongevallen. Arbeidsongeschikt,
kan niet gaan werken. Bij opname in het ziekenhuis wordt hij besmet met de
ziekenhuisbacterie. Die man gaat schade hebben, de vraag is: “hoe gaat hij zijn
schade vergoed krijgen?”.
Waar denk je aan?
o Art. 1382 OBW.
o Maar dit is fout.
o We gaan zien dat art. 1382 niet de enige manier is om schade vergoed te
krijgen!
, o We moeten beginnen vanuit .5 BW: welke mogelijkheden biedt dit?
o Student kan proberen aan te tonen dat het onzorgvuldig is om die
boekentas te laten slingeren = persoonlijke aansprakelijkheid voor
eigen fout / daad
o Kwalitatieve aansprakelijkheid = aansprakelijkheid die je kan
oplopen omv van mijn hoedanigheid.
Wie?: AANSTELLER:
KU Leuven, in de zin van werkgever, aansteller van
professor.
ONDERWIJZER:
Het zou kunnen dat de prof een persoonlijke fout kan
verweten worden: een goede organisatie van de aula.
Maar studenten zijn geen kinderen meer.
ONDERWIJSINSTELLING
Van onderwijzer naar onderwijsinstelling! De
kwalitiatieve aanspr rust niet meer op de professor/
onderwijzer maar naar de ONDERWIJSINSTELLING!
Als er een fout gebeurt, een aansprakelijkheidsgeval
waarvoor een student aansprakelijk is, of een
objectieve fout heeft gedaan: kijken naar de
ONDERWIJSINSTELLING!
Hoe kleiner de kinderen, hoe groter de
toezichtsverplichting. Maar studenten: de professor
heeft een kleine toezichtsverplichting, dus
aansprakelijkheid van de professor zal klein zijn.
OUDERS: enkel tav minderjarige kinderen. Maar studenten
zijn niet meer minderjarig.
Art. 1384 OBW: je bent ook aansprakelijk voor personen waarvoor je instaat, en
voor zaken waarvoor je isntaat. Voor de personen ging het HvC ervan uit dat de
opsomming limitatief was. De onderwijzers, ouders,… waren de enige. Je kon dat
niet uitbereiden naar een andere categorie van personen zoals grootouders,
onthaalmoeders, leiders in jeugdbeweging,..
Maar voor de zaken volgenden dan: de dieren, en de gebouwen die instorten (art.
1385 en 1386). Maar daar zei HvC: zijn alleen voorbeelden. Art. 1386 is
gescharpt, dat kan opgaan voor de aansprakelijkheid van zaken. Je kan gebouw
als een gebrekkige zaak beschouwen!
Gebrekkige zaak hier in deze casus?
o Is er iets mis met de rugzak?
o Er is niets mis met de rugzak, dat is geen gebrekkige zaak. Dat is
normaal/
o De rugzak ligt in de weg, ruimte/ lockers ontbreken hier. De aula as such
als een gebrekkige zaak beschouwen, de aula is niet veilig genoeg om alle
studenten te ontvangen.
, Gemeen buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht was lange tijd de enige
uitzondering van het uitgangspunt van “The loss lies where it falls.” Strenge
voorwaarden zijn er.
o Fout
o Schade
o Oorzakelijk verband
Beetje hulp via de kwalitatieve aansprakelijkheid, maar er zijn nog altijd zware
hordes om te nemen. Je krijgt via het gemeen buitencontractueel
aansprakelijkheidsrecht een integrale schadevergoeding: maar dat is niet voor
alle vergoedingsystemen het geval! Uw toepassingsgebied is algemeen. Voor elk
type schadegeval kan je proberen een beroep te doen op het gemeen
buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht. Dit heeft heel lang stand gehouden.
Dit heeft geleend tot toepassing van nieuwe schadegevallen! Vb. klimaatzaken:
die steunen op het gemeen buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht (art.
1382).
Een tussenhorde: om die zware bewijsvoering (fout, schade, OV) tegemoet te
komen heeft men aan het einde van de 19de eeuw deze aansprakelijkheid
ingevoerd. Men slaagde er vaak niet in om een fout te bewijzen, heel veel
arbeidsongevallen vroeger, de WG moest bewijzen dat de WN een fout had
begaan. Men heeft een aantal vormen van OBJECTIEVE/ FOUTLOZE
AANSPRAKELIJKHEID ingevoerd
= aansprakelijkheid waar je niet langer de fout moet bewijzen.
= schadeverwekker aansprakelijk stellen zonder fout te bewijzen.
Dat toepassingsgebied is heel fragmentarisch. Dit is altijd verschillend voor elk
regime.
Sommigen zijn ingevoerd bij wet, andere bij rechtspraak.
Voorbeeld bij wet: productaansprakelijkheid.
o Ik heb een product, dat product is onveilig, ik loop schade op ten gevolge
van dat product
o Ik kan naar de producent stappen
o Ik moet niet bewijzen dat producent een fout heeft begaan
o Alleen aantonen dat product gebrekkig was
Voorbeeld Rechtspraak:
o De bovenmatige burenhinder: ook een vorm van foutloze objectieve
aansprakelijkheid.
o 2 buren die elk eigenaar zijn, die zich gaan gedragen op een manier die
niet persé foutief moet zijn, maar die gaat zich zodanig gedragen dat het
evenwicht tussen de 2 rechten verstoord wordt! Waardoor één van de twee
bovenmatige hinder heeft.
o Je kan een compensatie vragen, het evenwicht moet worden hersteld.
o Dit is in de rechtspraak uitgevonden voor bv. Haaien, of luide muziek
maken,.. maar uitgegroeid tot een performante figuur bij industriele
activiteiten. Een hele mooie toepassing ervan is in het kader van 3M.
Er moet een band met schade en activiteit zijn.
Aansprakelijkheidsverzekering
