Samenvatting: In dialoog met kinderen

IN DIALOOG MET KINDEREN
1. IN DIALOOG MET KINDEREN MET HUN DIVERSE BEHOEFTEN

1.1 WAT IS EEN DIALOOG

= een bewuste manier van communiceren die gericht is op leren, verbinden en begrijpen

Als leerkracht ben je voortdurend in communicatie met kinderen. Elk gedrag is
communicatie → je kan niet “niet communiceren”.

Belangrijk:

 Communicatie beïnvloedt anderen → moet zorgzaam en verbindend zijn
 In een dialoog is er:
o Uitwisseling van inhoud (ideeën, ervaringen)
o Aandacht voor de relatie (respectvolle context)

Verschil met discussie/debat:

 Discussie → overtuigen van jouw mening
 Dialoog → samen nadenken en begrijpen

In een dialoog:

 Erken je verschillen
 Toon je respect
 Probeer je je in de ander te verplaatsen
 Onderzoek je samen verschillende standpunten

Doel: wederzijds begrip en groei, niet winnen

,1.2 IN DIALOOG TREDEN OM DE BASISBEHOEFTEN TE STIMULEREN

Via dialoog wil je:

 Een positieve relatie opbouwen
 Kinderen helpen groeien en ontwikkelen

Belangrijk inzicht: elk kind heeft andere basisbehoeften → communicatie moet je dus
aanpassen aan het kind

De drie psychologische basisbehoeften:

 Verbondenheid → ik hoor erbij
 Competentie → ik kan het
 Autonomie → ik wil het zelf

Belangrijk:

 Een goede ontwikkeling kan enkel als alle drie vervuld zijn
 Dit moet zowel op school als thuis gebeuren
 Als thuis minder aanwezig → moet school/leerkracht extra inzetten

1.3 DE RELATIE TUSSEN EEN DIALOOG, DE BASISBEHOEFTEN EN MOTIVATIE


MOTIVATIE BIJ KINDEREN
 Elk kind heeft intrinsieke motivatie (wil om te leren)
 Als een kind niet gemotiveerd is:
o Zit daar altijd een reden achter
o Het is geen “luiheid”

Als leerkracht:

 Probeer te begrijpen wat motivatie blokkeert
 Speel in op interesses


INTRINSIEKE VS. EXTRINSIEKE MOTIVATIE
 Intrinsiek: iets doen omdat je het zelf interessant vindt
o Beste motivatie voor leren
 Extrinsiek: iets doen voor beloning (bv. sticker)

Intrinsieke motivatie zorgt voor:

 Diep leren
 Meer betrokkenheid




ROL VAN DE DRIE BASISBEHOEFTEN IN MOTIVATIE
1. Autonomie: keuze krijgen

,  Meer keuze = meer motivatie
 Bv: onderwerp kiezen bij schrijven
 Te veel controle → motivatie daalt

2. Competentie → succes ervaren

 Kinderen willen doen waar ze goed in zijn
 Zorg voor:
o Haalbare uitdagingen (zone van naaste ontwikkeling)
 → verhoogt motivatie

3. Verbondenheid → relatie

 Positieve band met leerkracht = meer motivatie
 Kind leert beter als het zich:
o Veilig voelt
o Gewaardeerd voelt

 Een goede dialoog helpt om deze drie behoeften te vervullen


BELANG VAN DE LEERKRACHT
 Enkel lesinhoud aanpassen is niet genoeg
 Je moet ook inzetten op:
o Relatie opbouwen
o Vertrouwen
o Waardering

 Een constructieve, motiverende dialoog is essentieel

, 2. FUNDAMENTEN VOOR EN POSITIEVE DIALOOG EN RELATIE

2.1 BELANG VAN EEN POSITIEVE RELATIE

Een goede dialoog is de basis voor een positieve relatie tussen leerkracht en leerling.

5 essentiële elementen van een goede dialoog (Rogers & Gordon):

 Gelijkwaardigheid
o Leerkracht-leerling relatie heeft vaak machtsverschil
o Leerkracht moet dit verkleinen door echt te luisteren
 Leerling voelt zich serieus genomen
 Authenticiteit (echtheid)
o Je bent jezelf, geen façade
 Wat je denkt, voelt en doet klopt met elkaar
 Acceptatie
o Leerling aanvaarden zoals hij/zij is
 Zorgt voor veiligheid en warmte
 Empathie
o Je verplaatsen in de ander
 Zonder oordeel
 Ontvankelijkheid
o Openstaan voor elkaar en bereid zijn tot dialoog


WANNEER IS EEN RELATIE POSITIEF?
Een positieve relatie herken je wanneer de leerling:

 Zich veilig voelt
 Durft tonen dat hij een probleem heeft
 Dingen relativeert (fouten van leerkracht minder persoonlijk neemt)
 Loyaal gedrag vertoont (relatie wil behouden)

Slechte relatie = sneller escalaties en gevoeligheid voor kleine dingen


COMPONENTEN DIE EEN RELATIE BEÏNVLOEDEN
Individuele kenmerken:

 Persoonlijkheid, overtuigingen, verwachtingen
 Bij zowel leerkracht als leerling

Interactie

 Kwaliteit van omgaan met elkaar
 Bv:
o Ruimte voor spontaniteit
o Echte interesse
o Humor, zorg, uitdaging




Externe invloeden