DEEL 1: INLEIDING ________________________________________________ 1
DEEL 2: WETTELIJK ERFRECHT _______________________________________ 1
Hoofdstuk 1: Inleiding ______________________________________________________ 1
Hoofdstuk 2: Wettelijke erfgenamen __________________________________________ 2
1. Wettelijk erfrecht (bloed)verwanten _____________________________________________ 2
Basisprincipes ________________________________________________________________________ 2
Vier erfrechtelijke situaties (art. 4.10 bw) __________________________________________________ 5
1. Afstammelingen __________________________________________________________________ 5
2. Nauwe verwanten in de zijlijn en de opgaande lijn art. 4.26 BW ___________________________ 5
3. Ascendenten ____________________________________________________________________ 7
4. Gewone zijverwanten _____________________________________________________________ 7
Plaatsvervulling: art. 4.13-4.15 BW _______________________________________________________ 8
Kloving ____________________________________________________________________________ 11
1. De (grote/gewone) kloving (art. 4.28-4.30 BW) ________________________________________ 11
2. De kleine kloving (art. 4.27, derde lid BW) ____________________________________________ 14
Recht van wettelijke terugkeer (art. 4.24 bw) _____________________________________________ 15
Erfaanspraken & adoptie ______________________________________________________________ 17
1. Volle adoptie (art. 356-1 oud BW) __________________________________________________ 17
2. Gewone adoptie (art. 4.12 BW) ____________________________________________________ 18
a. Erfaanspraken van de gewoon geadopteerde en zijn afstammelingen ___________________ 18
b. erfaanspraken in de Nalatenschap van de geadopteerde ______________________________ 20
AANDACHTSPUNTEN BIJ ELKE ERFRECHTELIJKE SITUATIE ____________________________________ 25
2. Wettelijk erfrecht langstlevende echtgenoot _____________________________________ 25
Voorwaarden om erfgenaam te zijn _____________________________________________________ 26
Wat erft de LLE? _____________________________________________________________________ 26
Drie hypothesen (art. 4.17 bw) _______________________________________________________ 26
De langstlevende echtgenoot krijgt ook VG op sommige geschonken goederen ________________ 29
Omzetting van het vruchtgebruik van de LLE ______________________________________________ 30
Modaliteiten _____________________________________________________________________ 30
Initiatiefrecht _____________________________________________________________________ 31
Berekening van de waarde van het VG (art. 4.64 bw) _____________________________________ 33
3. Wettelijk erfrecht langstlevende wettelijke samenwonende _________________________ 33
Voorwaarden om erfgenaam te zijn _____________________________________________________ 33
Wat erft de Langstlevende wettelijk samenwonende? (art. 4.23 BW) __________________________ 34
Hoofdstuk 3: Erfloze nalatenschap___________________________________________ 34
DEEL 3: TESTAMENTEN ___________________________________________ 35
Hoofdstuk 1: Inleiding _____________________________________________________ 35
Hoofdstuk 2: Kenmerken en definitie van het testament _________________________ 35
Hoofdstuk 3: Grondvereisten _______________________________________________ 36
1. Toestemming ______________________________________________________________ 36
Gezondheid van geest (art. 4.136 BW) ___________________________________________________ 36
Wilsgebreken _______________________________________________________________________ 37
2. Bekwaamheid _____________________________________________________________ 37
, Testament maken____________________________________________________________________ 37
Legateren/legaat ontvangen ___________________________________________________________ 38
1. Onbekwaamheid van de pupil om een testament te maken in het voordeel van zijn voogd of om
aan zijn voogd te schenken (art. 4.140 BW en art. 419 oud BW) ____________________________ 38
2. Artsen en zorgverstrekkers (art. 4.142 BW) ___________________________________________ 39
3. Tussenpersonen (art. 4.144 BW) ____________________________________________________ 41
4. De bewindvoerder en eenieder die een gerechtelijk mandaat uitoefent (art. 4.141 BW) _______ 41
5. Artikel 8 Notariswet ______________________________________________________________ 42
6. Artikel 10, vijfde lid Notariswet _____________________________________________________ 43
3. Voorwerp _________________________________________________________________ 43
4. Oorzaak __________________________________________________________________ 43
Hoofdstuk 4: Testamentvormen ____________________________________________ 44
1. Eigenhandig testament (art. 4.181 BW) _________________________________________ 44
2. Notarieel testament (art. 4.183 BW) ____________________________________________ 45
3. Internationaal testament (art. 4.184-4.185 BW j° Wet 2/2/1983) _____________________ 46
4. HERKWALIFICATIE VAN ONGELDIG notarieel TESTAMENT ALS GELDIG INTERNATIONAAL
testament __________________________________________________________________ 47
5. Voor- en nadelen ___________________________________________________________ 47
6. Fysische onbekwaamheden ___________________________________________________ 49
Hoofdstuk 5: Publiciteit van het testament ____________________________________ 50
Hoofdstuk 6: Erfkeuze (Art. 4.34 e.v. BW) _____________________________________ 50
Hoofdstuk 7: Inhoud ______________________________________________________ 51
1. De verschillende soorten legaten ______________________________________________ 51
ONDERSCHEID: algemeen legaat, legaat onder algemene titel, bijzonder legaat (art. 4.192 BW) _____ 51
gevolgen van het onderscheid __________________________________________________________ 52
1) Saisine (bezitsrecht) (art. 4.3 j° 4.194 BW) ____________________________________________ 52
IMPLICATIES ROND AFGIFTE VAN LEGAAT (art. 4.194-4.196-4.202 BW): ____________________ 52
2) Aanwas ________________________________________________________________________ 54
3) Bijdrage in de lasten en de schulden van de nalatenschap (art. 4.199 j° 4.206 BW): ___________ 54
4) Vruchten ______________________________________________________________________ 55
5) Heling (art. 4.48 BW) _____________________________________________________________ 56
2. Verdere inhoud van het testament _____________________________________________ 56
3. Herroeping van testamenten__________________________________________________ 64
4. Interpretatie ______________________________________________________________ 66
5. Nietigheid van het testament of legaat__________________________________________ 67
6. Gerechtelijke ontbinding of herroeping __________________________________________ 67
7. Verval van het legaat________________________________________________________ 68
DEEL 4: SCHENKINGEN EN CONTRACTUELE ERFSTELLINGEN ______________ 68
Hoofdstuk 1: Inleiding _____________________________________________________ 68
Hoofdstuk 2: Begrip ______________________________________________________ 69
Hoofdstuk 3: Constitutieve bestanddelen _____________________________________ 69
1. Materieel element __________________________________________________________ 69
2. Intentioneel element (de animus donandi) _______________________________________ 69
, 3. Bewijs dat RH een gift is _____________________________________________________ 70
Hoofdstuk 4: Grondvereisten _______________________________________________ 70
1. Specifieke grondvereisten voor schenkingen ______________________________________ 70
2. Toestemming ______________________________________________________________ 70
3. Bekwaamheid _____________________________________________________________ 71
A. Bekwaamheid tot beschikken ________________________________________________________ 71
B. Bekwaamheid tot ontvangen ________________________________________________________ 73
C. Bijzondere onbekwaamheden om te schenken en om schenkingen te ontvangen ______________ 74
4. Voorwerp _________________________________________________________________ 74
5. Oorzaak __________________________________________________________________ 75
Hoofdstuk 5: Vorm- en geldigheidsvereisten __________________________________ 75
1. Notariële schenking _________________________________________________________ 75
2. Drie alternatieve schenkingsvormen ____________________________________________ 77
De gift van hand tot hand _____________________________________________________________ 78
De onrechtstreekse schenking __________________________________________________________ 82
Vermomde schenking ________________________________________________________________ 84
Hoofdstuk 6: Inhoud van de schenkingsakte ___________________________________ 85
Hoofdstuk 7: Schenkingen van tegenwoordige goederen tussen echtgenoten ________ 88
Hoofdstuk 8: Schenkingen aan rechtspersonen ________________________________ 89
Hoofdstuk 9: Gerechtelijke ontbinding of herroeping van een schenking ____________ 89
Hoofdstuk 10: Contractuele erfstellingen _____________________________________ 90
DEEL 5: FISCALE ASPECTEN: ERFBELASTING EN SCHENKBELASTING ________ 91
Hoofdstuk 1: Inleiding _____________________________________________________ 91
Hoofdstuk 2: Erfbelasting __________________________________________________ 91
1. Gewestelijke belasting _______________________________________________________ 91
2. Tarieven __________________________________________________________________ 92
1° De bloedverwanten in de rechte lijn en de partners (art. 1.1.0.0.2, lid 6, 4°-5° VCF) _____________ 92
2° broers en zussen en 3° anderen ______________________________________________________ 93
Waarop wordt het progressief tarief toegepast? ___________________________________________ 93
3. Bijzondere regels ___________________________________________________________ 93
Hoofdstuk 3: Schenkbelasting ______________________________________________ 94
1. Gewestelijke belasting _______________________________________________________ 95
2. Schenking van onroerende goederen in vcf _______________________________________ 95
Tarieven ___________________________________________________________________________ 96
Bijzondere regels vlabel _______________________________________________________________ 96
3. Schenking van roerende goederen in vcf _________________________________________ 97
4. Conclusie _________________________________________________________________ 97
5. Bijzondere regels ___________________________________________________________ 97
DEEL 6: HUWELIJKSVERMOGENSRECHT ______________________________ 98
,Hoofdstuk 1: Wettelijk stelsel ______________________________________________ 98
1. Activa ____________________________________________________________________ 99
2. Passiva ___________________________________________________________________ 99
tussen echtgenoten __________________________________________________________________ 99
tegenover derden ___________________________________________________________________ 100
3. Bestuur__________________________________________________________________ 100
Hoofdstuk 2: Zuivere scheiding van goederen_________________________________ 101
1. Activa ___________________________________________________________________ 101
2. Passiva __________________________________________________________________ 102
3. Bestuur__________________________________________________________________ 102
Hoofdstuk 3: Vergelijking: voor- en nadelen wettelijk stelsel en scheiding van goederen
______________________________________________________________________ 103
1. Wettelijk stelsel ___________________________________________________________ 103
2. Zuivere scheiding van goederen ______________________________________________ 104
3. Verdere vergelijkingen ______________________________________________________ 105
4. Wat speelt verder een rol bij de keuze van het stelsel van scheiding van goederen? ______ 106
Hoofdstuk 4: Verdere mogelijkheden _______________________________________ 107
1. Als keuze voor wettelijk stelsel _______________________________________________ 107
Bedingen om (ook) in huwelijksovereenkomst te zetten ___________________________________ 107
Bedingen tot uitbreiding van de gemeenschap ___________________________________________ 108
1. De inbreng van onroerend(e) goed(eren) ____________________________________________ 108
2. De inbreng van meubelen en huisraad ______________________________________________ 110
3. De inbreng van tegenwoordige roerende goederen en schulden _________________________ 110
4. De inbreng van een handelszaak (of een landbouw- of ambachtelijke onderneming buiten
vennootschapsverband) ___________________________________________________________ 111
5. De inbreng van een toekomstig goed dat men tijdens het huwelijk zal verkrijgen door schenking of
door overlijden___________________________________________________________________ 111
6. Bijzonder alternatief: de anticipatieve inbreng (art. 2.3.53, § 2 BW) ______________________ 111
Bedingen tot BEPERKING van DE gemeenschap ___________________________________________ 111
Bedingen die afwijken van de regels van gelijke verdeling __________________________________ 112
Inleiding ________________________________________________________________________ 113
1. Vooruitmaking (ook: ‘voorafname’) art. 2.3.55 BW ____________________________________ 113
2. Verblijving van het gehele gemeenschappelijk vermogen (art. 2.3.56 BW) _________________ 114
3. Ongelijke verdeling _____________________________________________________________ 115
4. Keuzemogelijkheid ______________________________________________________________ 115
5. Toewijzing bij voorrang tegen vergoeding bij ontbinding van het stelsel door echtscheiding of
scheiding van tafel en bed __________________________________________________________ 116
‘Valkeniersovereenkomst’/’Valkeniers-beding’ ___________________________________________ 117
Contractuele erfstelling ______________________________________________________________ 118
2. Als keuze voor scheiding van goederen _________________________________________ 120
Toevoeging van een verrekenbeding ___________________________________________________ 121
Huwelijksvoordelen in SVG (?) _________________________________________________________ 121
Verplichte vermeldingen _____________________________________________________________ 122
Hoofdstuk 5: Stelsel van gemeenschap van aanwinsten en roerend goed __________ 123
Hoofdstuk 6: Stelsel van algehele gemeenschap_______________________________ 123
, Hoofdstuk 7: Opmaken van een huwelijksovereenkomst _______________________ 124
1. BEKWAAMHEID ___________________________________________________________ 124
2. Verdere Aandachtspunten ___________________________________________________ 125
3. OVERZICHT VAN DE PROCEDURE _____________________________________________ 126
Hoofdstuk 8: Wijziging huwelijksvermogensregeling tijdens het huwelijk __________ 126
1. OVERZICHT VAN DE PROCEDURE _____________________________________________ 127
2. Kleine wijziging ___________________________________________________________ 127
3. Grote wijziging ____________________________________________________________ 127
DEEL 7: INBRENG EN INKORTING, VERDELING VAN DE NALATENSCHAP ___ 128
Hoofdstuk 1: Inbreng ____________________________________________________ 128
1. Te verdelen boedel_________________________________________________________ 128
2. In te brengen gift, of vrijgesteld van inbreng? – Terminologie _______________________ 128
3. De (vordering tot) inbreng van giften __________________________________________ 129
4. Titularissen van de inbrengvordering __________________________________________ 129
5. Kwalificatie als in te brengen gift – vermoedens__________________________________ 129
Legaten ___________________________________________________________________________ 130
Schenkingen _______________________________________________________________________ 130
1. Erfgenamen in de rechte nederdalende lijn die een gift hebben ontvangen (art. 4.83, § 1 BW) _ 130
2. Andere erfgenamen dan de erfgenamen in de rechte nederdalende lijn die een gift hebben
ontvangen (art. 4.83, § 3 BW) _______________________________________________________ 130
OPM: giften aan LLE/LLWS ____________________________________________________________ 130
OPM: levensverzekeringen ___________________________________________________________ 130
6. Voorwerp van de inbrengvordering____________________________________________ 131
7. Hoe gebeurt de inbreng? ____________________________________________________ 132
In beginsel in waarde ________________________________________________________________ 132
Waardebepaling __________________________________________________________________ 132
Modaliteiten van de inbreng ________________________________________________________ 133
Uitzondering: inbreng in natura _______________________________________________________ 134
Erfovereenkomsten over de inbreng (infra) ______________________________________________ 134
Wat als de gift als voorschot de globale reserve overschrijdt? (infra) __________________________ 135
Dwingend karakter van de wetsbepalingen ______________________________________________ 135
8. Inbreng van schulden_______________________________________________________ 135
9. Voorbeelden _____________________________________________________________ 136
Hoofdstuk 2: De reserve en de vordering tot Inkorting _________________________ 139
1. Wat is de reserve? _________________________________________________________ 139
2. Wie zijn de reservataire erfgenamen?__________________________________________ 140
3. Verschillende stappen bij de uitoefening van de reservataire aanspraken ______________ 142
1) Samenstelling rekenboedel _________________________________________________________ 142
De volgorde van de verschillende in aanmerking te nemen posten bij de berekening van de
rekenboedel _____________________________________________________________________ 142
Bestaande goederen ______________________________________________________________ 145
Schulden van de nalatenschap ______________________________________________________ 146
Schenkingen _____________________________________________________________________ 146
Speciaal geval: huwelijksvoordelen __________________________________________________ 147
Waardering van giften _____________________________________________________________ 150
, 2) Aanrekening op het beschikbaar deel _________________________________________________ 150
Kwalificatie ______________________________________________________________________ 150
Omvorming _____________________________________________________________________ 151
Volgorde van de aanrekening (art. 4.154 bw) __________________________________________ 152
Datum van de schenking ___________________________________________________________ 153
Wat als gift als voorschot de globale reserve overschrijdt? ________________________________ 154
3) Vordering tot inkorting ____________________________________________________________ 155
Kenmerken ______________________________________________________________________ 155
Wijze van de inkorting (4.150 bw) ___________________________________________________ 156
Termijn uitoefening vordering tot inkorting (art. 4.157 bw) _______________________________ 157
4. Voorbeelden _____________________________________________________________ 158
Te doorlopen stappen bij afwikkeling nalatenschap _______________________________________ 160
Voorbeeld deficitaire nalatenschap_____________________________________________________ 161
Voorbeeld: overschrijding globale reserve _______________________________________________ 164
5. Mogelijkheden tot het ontnemen van de reserve aan de langstlevende echtgenoot ______ 167
Hoofdstuk 3: Verdeling ___________________________________________________ 171
1. Principes_________________________________________________________________ 171
2. De verschillende soorten verdeling en de bepalingen inzake de bekwaamheid van erfgenamen
bij een verdeling ____________________________________________________________ 171
3. Verkoop onverdeelde goederen (art. 4.76-4.77 BW)_______________________________ 172
4. Betwistingen van de verdeling (art. 4.104-4.105 BW)______________________________ 172
5. Heling (art. 4.48 BW) _______________________________________________________ 173
DEEL 8: ERFOVEREENKOMSTEN ___________________________________ 174
Hoofdstuk 1: Omvang van het verbod van bedingen betreffende toekomstige
nalatenschappen (art. 4.242 en 4.243 BW) ___________________________________ 174
1. Voor 1/9/2018 ____________________________________________________________ 174
2. Sinds 1/9/2018____________________________________________________________ 175
3. Verhouding tussen beide ____________________________________________________ 175
Hoofdstuk 2: Toepassingsgebied ___________________________________________ 176
1. Betreffende (een bestanddeel van) een toekomstige nalatenschap van een derde _______ 176
2. Betreffende eventuele rechten in de toekomstige nalatenschap van een derde, zijnde
attributen van de hoedanigheid van erfgenaam of legataris __________________________ 176
3. Betreffende (een bestanddeel van) de eigen toekomstige nalatenschap, onder bezwarende
titel_______________________________________________________________________ 177
4. Betreffende (een bestanddeel van) de eigen toekomstige nalatenschap, onder kosteloze titel
__________________________________________________________________________ 178
Hoofdstuk 3: Niet-toegelaten erfovereenkomsten: sanctionering_________________ 179
Hoofdstuk 4: Wettelijk toegelaten erfovereenkomsten _________________________ 180
1. bekwaamheid OM EEN TOEGELATEN ERFOVEREENKOMST TE SLUITEN (art. 4.244 BW)___ 180
2. vormvereisten (art. 4.249 t.e.m. 4.252 BW) _____________________________________ 181
3. publiciteit (ART. 4.253 BW) __________________________________________________ 182
4. de globale erfovereenkomst (art. 4.254 t.e.m. 4.259 BW) __________________________ 182
5. punctuele uitzonderingen op het verbod________________________________________ 184
, Erfovereenkomsten inzake de inbreng __________________________________________________ 184
Erfovereenkomsten inzake de inkorting _________________________________________________ 185
Andere punctuele uitzonderingen op het verbod _________________________________________ 186
6. Gevolgen van de toegelaten erfovereenkomsten (art. 4.246 t.e.m. 4.248 BW) __________ 188
, FAMILIALE VERMOGENSPLANNING
DEEL 1: INLEIDING
Vermogensrecht (goederenrecht + verbintenissenrecht)
• Wat je kunt doen, veranderen aan je vermogen
• Vermogensrechten + overgang
Familiaal vermogensrecht
• Erfrecht
• Relatievermogensrecht
• Giften
Autonomie vs. solidariteit
Familiale vermogensplanning, estate planning, successieplanning:
• De organisatie en overdracht van vermogen in zijn geheel, zowel tijdens het leven als bij
overlijden
Civiel + fiscaal recht: fiscaal recht beperkt
DEEL 2: WETTELIJK ERFRECHT
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
Definitie: wie bekomt nalatenschap wanneer geen aanduiding door erflater => wetgever bepaalt wat
met nalatenschap gebeurt
OPM: overledene = erflater = de cuius hereditate agitur (= over wiens nalatenschap het gaat) =
decuius = DC
Set ‘toebedelingsregels’ voor de nalatenschap = erfenis: wat zit in het vermogen vd erflater
• Activa: patrimoniale rechten en vorderingen
• Passiva: schulden
Wettelijk erfrecht geldt in de mate dat er niet (geldig) van is afgeweken
• Afwijking mogelijk door erflater bv. testament: je kan er geheel of gedeeltelijk van afwijken
• Geen (geldige) wilsbeschikking
• Niet over volledige vermogen beschikt
Wettelijk erfrecht = erfrecht ab intestato = intestaat erfrecht = versterferfrecht = wettelijke devolutie
• ‘zonder (geldig) testament’
• overgang van rechten en plichten (‘devolutie’) door het sterven
1
,><‘conventionele devolutie’: wél geldig beschikt over (deel van) vermogen, nalatenschap
• testamentaire devolutie (via testament) + contractuele devolutie (zien we later)
Wetgever beslist wie en welk aandeel van nalatenschap (= beslist wie wat erft)
• zegt: vermoede wil van de gemiddelde erflater
o Wat zou de gemiddelde persoon in testament willen schrijven als hij testament zou
hebben gemaakt?
• eigenlijk: door de wetgever normatief gecorrigeerde vermoede wil van de gemiddelde
erflater
o Wat vinden wij als maatschappij aanvaardbaar dat een gemiddeld persoon in
testament zou willen schrijven?
o Bv. ‘buitenhuwelijks’ kind: gelijkgeschakeld met een in het huwelijk geboren kind
▪ Erflater zou dit wellicht niet doen in testament
Om te kunnen erven van iemand anders art. 4.4 e.v. BW
• Reeds bestaan & nog bestaan
o Al bestaan, dus persoon zijn: hetzij NP, RP (GEEN feitelijke vereniging)
o Nog bestaan: dus nog niet overleden
o Kind reeds verwerkt maar nog niet geboren: beschouwd als bestaande persoon
indien levend en levensvatbaar gebeuren => zul dus kunnen erven
• Niet erfonwaardig zijn
o Art. 4.6 e.v. BW
o Bv. erflater vermoord: onwaardig om te erven
▪ Ook poging om te doden maakt je onwaardig om te erven
HOOFDSTUK 2: WETTELIJKE ERFGENAMEN
1. WETTELIJK ERFRECHT (BLOED)VERWANTEN
BASISPRINCIPES
Art. 4.10, § 1 BW: “De nalatenschappen komen toe aan de kinderen en afstammelingen van de
erflater, aan zijn noch uit de echt noch van tafel en bed gescheiden echtgenoot, aan zijn verwanten in
de opgaande lijn, aan zijn verwanten in de zijlijn, en aan zijn wettelijk samenwonende binnen de
grenzen van de rechten die hem zijn toegekend, overeenkomstig de regels die hierna worden
bepaald.”
• (Bloed)verwanten van de erflater: juridische band, hoeven niet genetisch verwant te zijn
o Men bedoelt bloedverwanten
o Juridische band is bepalend: genetisch niet noodzakelijk verwantschap
▪ Bv. vaderschapsregel: man vd moeder is automatisch de vader => ook al
genetisch niet noodzakelijk verwantschap
• Langstlevende echtgenoot (‘LLE’): zal van u erven
• Wettelijk samenwonende = wettelijke samenwoner = wettelijk samenwonende partner
(‘LLWS/LLWSP’)
2
, o Moet niet noodzakelijk een partner zijn
o Erven tegen tarief gelijk aan tarief in rechte lijn en tarief tussen echtgenoten
Lijnen en graden (art. 4.11 BW)
• Bloedverwanten stammen van elkaar af
• DC is de overledene: heeft zoon en kleinzoon (erfgenamen in rechte neerdalende lijn)
• Vader en grootvader: erfgenamen in rechte opgaande lijn
• Erfgenamen in zijlijn: stammen niet van elkaar af, maar van gemeenschappelijke voorouder
o Broer van DC: in zijlijn => stammen af van zelfde vader en moeder
(gemeenschappelijke stamouder)
• Graden duiden aantal generaties aan: dichtste graad gaat voor op verdere graad
o In principe geërfd tot 4de graad
Eenheid van nalatenschap’
• Principe: één set toebedelingsregels voor de gehele nalatenschap
• Uitzondering: wettelijke terugkeer = ‘anomaal’ erfrecht
o Heeft betrekking op welbepaald goed dat bv. is geschonken door ascendent en
terugkeert onder bepaalde vwen bij overlijden begiftigde naar ascendent
Er zijn vier ‘erfrechtelijke situaties’ (vroeger: ‘orden’): art. 4.10, § 2 j° 4.11 BW
• = Welke groep erfgenamen tot de nalatenschap komt
• 1. Afstammelingen = verwanten in de rechte neerdalende lijn = ‘descendenten’
o Kinderen, kleinkinderen
• 2. Nauwe zijverwanten = verwanten in de zijlijn = ‘collateralen’
+ juridische ouders: nauwe verwanten in de rechte opgaande lijn
o Broers, zussen, halfbroers of zussen, nichten, neven, nonkels en tantes
• 3. Verwanten in de rechte opgaande lijn = ‘ascendenten’
o (groot)ouders
• 4. Gewone zijverwanten = verwanten in de zijlijn = ‘collateralen’
Volgorde tussen de erfrechtelijke situaties
3
DEEL 2: WETTELIJK ERFRECHT _______________________________________ 1
Hoofdstuk 1: Inleiding ______________________________________________________ 1
Hoofdstuk 2: Wettelijke erfgenamen __________________________________________ 2
1. Wettelijk erfrecht (bloed)verwanten _____________________________________________ 2
Basisprincipes ________________________________________________________________________ 2
Vier erfrechtelijke situaties (art. 4.10 bw) __________________________________________________ 5
1. Afstammelingen __________________________________________________________________ 5
2. Nauwe verwanten in de zijlijn en de opgaande lijn art. 4.26 BW ___________________________ 5
3. Ascendenten ____________________________________________________________________ 7
4. Gewone zijverwanten _____________________________________________________________ 7
Plaatsvervulling: art. 4.13-4.15 BW _______________________________________________________ 8
Kloving ____________________________________________________________________________ 11
1. De (grote/gewone) kloving (art. 4.28-4.30 BW) ________________________________________ 11
2. De kleine kloving (art. 4.27, derde lid BW) ____________________________________________ 14
Recht van wettelijke terugkeer (art. 4.24 bw) _____________________________________________ 15
Erfaanspraken & adoptie ______________________________________________________________ 17
1. Volle adoptie (art. 356-1 oud BW) __________________________________________________ 17
2. Gewone adoptie (art. 4.12 BW) ____________________________________________________ 18
a. Erfaanspraken van de gewoon geadopteerde en zijn afstammelingen ___________________ 18
b. erfaanspraken in de Nalatenschap van de geadopteerde ______________________________ 20
AANDACHTSPUNTEN BIJ ELKE ERFRECHTELIJKE SITUATIE ____________________________________ 25
2. Wettelijk erfrecht langstlevende echtgenoot _____________________________________ 25
Voorwaarden om erfgenaam te zijn _____________________________________________________ 26
Wat erft de LLE? _____________________________________________________________________ 26
Drie hypothesen (art. 4.17 bw) _______________________________________________________ 26
De langstlevende echtgenoot krijgt ook VG op sommige geschonken goederen ________________ 29
Omzetting van het vruchtgebruik van de LLE ______________________________________________ 30
Modaliteiten _____________________________________________________________________ 30
Initiatiefrecht _____________________________________________________________________ 31
Berekening van de waarde van het VG (art. 4.64 bw) _____________________________________ 33
3. Wettelijk erfrecht langstlevende wettelijke samenwonende _________________________ 33
Voorwaarden om erfgenaam te zijn _____________________________________________________ 33
Wat erft de Langstlevende wettelijk samenwonende? (art. 4.23 BW) __________________________ 34
Hoofdstuk 3: Erfloze nalatenschap___________________________________________ 34
DEEL 3: TESTAMENTEN ___________________________________________ 35
Hoofdstuk 1: Inleiding _____________________________________________________ 35
Hoofdstuk 2: Kenmerken en definitie van het testament _________________________ 35
Hoofdstuk 3: Grondvereisten _______________________________________________ 36
1. Toestemming ______________________________________________________________ 36
Gezondheid van geest (art. 4.136 BW) ___________________________________________________ 36
Wilsgebreken _______________________________________________________________________ 37
2. Bekwaamheid _____________________________________________________________ 37
, Testament maken____________________________________________________________________ 37
Legateren/legaat ontvangen ___________________________________________________________ 38
1. Onbekwaamheid van de pupil om een testament te maken in het voordeel van zijn voogd of om
aan zijn voogd te schenken (art. 4.140 BW en art. 419 oud BW) ____________________________ 38
2. Artsen en zorgverstrekkers (art. 4.142 BW) ___________________________________________ 39
3. Tussenpersonen (art. 4.144 BW) ____________________________________________________ 41
4. De bewindvoerder en eenieder die een gerechtelijk mandaat uitoefent (art. 4.141 BW) _______ 41
5. Artikel 8 Notariswet ______________________________________________________________ 42
6. Artikel 10, vijfde lid Notariswet _____________________________________________________ 43
3. Voorwerp _________________________________________________________________ 43
4. Oorzaak __________________________________________________________________ 43
Hoofdstuk 4: Testamentvormen ____________________________________________ 44
1. Eigenhandig testament (art. 4.181 BW) _________________________________________ 44
2. Notarieel testament (art. 4.183 BW) ____________________________________________ 45
3. Internationaal testament (art. 4.184-4.185 BW j° Wet 2/2/1983) _____________________ 46
4. HERKWALIFICATIE VAN ONGELDIG notarieel TESTAMENT ALS GELDIG INTERNATIONAAL
testament __________________________________________________________________ 47
5. Voor- en nadelen ___________________________________________________________ 47
6. Fysische onbekwaamheden ___________________________________________________ 49
Hoofdstuk 5: Publiciteit van het testament ____________________________________ 50
Hoofdstuk 6: Erfkeuze (Art. 4.34 e.v. BW) _____________________________________ 50
Hoofdstuk 7: Inhoud ______________________________________________________ 51
1. De verschillende soorten legaten ______________________________________________ 51
ONDERSCHEID: algemeen legaat, legaat onder algemene titel, bijzonder legaat (art. 4.192 BW) _____ 51
gevolgen van het onderscheid __________________________________________________________ 52
1) Saisine (bezitsrecht) (art. 4.3 j° 4.194 BW) ____________________________________________ 52
IMPLICATIES ROND AFGIFTE VAN LEGAAT (art. 4.194-4.196-4.202 BW): ____________________ 52
2) Aanwas ________________________________________________________________________ 54
3) Bijdrage in de lasten en de schulden van de nalatenschap (art. 4.199 j° 4.206 BW): ___________ 54
4) Vruchten ______________________________________________________________________ 55
5) Heling (art. 4.48 BW) _____________________________________________________________ 56
2. Verdere inhoud van het testament _____________________________________________ 56
3. Herroeping van testamenten__________________________________________________ 64
4. Interpretatie ______________________________________________________________ 66
5. Nietigheid van het testament of legaat__________________________________________ 67
6. Gerechtelijke ontbinding of herroeping __________________________________________ 67
7. Verval van het legaat________________________________________________________ 68
DEEL 4: SCHENKINGEN EN CONTRACTUELE ERFSTELLINGEN ______________ 68
Hoofdstuk 1: Inleiding _____________________________________________________ 68
Hoofdstuk 2: Begrip ______________________________________________________ 69
Hoofdstuk 3: Constitutieve bestanddelen _____________________________________ 69
1. Materieel element __________________________________________________________ 69
2. Intentioneel element (de animus donandi) _______________________________________ 69
, 3. Bewijs dat RH een gift is _____________________________________________________ 70
Hoofdstuk 4: Grondvereisten _______________________________________________ 70
1. Specifieke grondvereisten voor schenkingen ______________________________________ 70
2. Toestemming ______________________________________________________________ 70
3. Bekwaamheid _____________________________________________________________ 71
A. Bekwaamheid tot beschikken ________________________________________________________ 71
B. Bekwaamheid tot ontvangen ________________________________________________________ 73
C. Bijzondere onbekwaamheden om te schenken en om schenkingen te ontvangen ______________ 74
4. Voorwerp _________________________________________________________________ 74
5. Oorzaak __________________________________________________________________ 75
Hoofdstuk 5: Vorm- en geldigheidsvereisten __________________________________ 75
1. Notariële schenking _________________________________________________________ 75
2. Drie alternatieve schenkingsvormen ____________________________________________ 77
De gift van hand tot hand _____________________________________________________________ 78
De onrechtstreekse schenking __________________________________________________________ 82
Vermomde schenking ________________________________________________________________ 84
Hoofdstuk 6: Inhoud van de schenkingsakte ___________________________________ 85
Hoofdstuk 7: Schenkingen van tegenwoordige goederen tussen echtgenoten ________ 88
Hoofdstuk 8: Schenkingen aan rechtspersonen ________________________________ 89
Hoofdstuk 9: Gerechtelijke ontbinding of herroeping van een schenking ____________ 89
Hoofdstuk 10: Contractuele erfstellingen _____________________________________ 90
DEEL 5: FISCALE ASPECTEN: ERFBELASTING EN SCHENKBELASTING ________ 91
Hoofdstuk 1: Inleiding _____________________________________________________ 91
Hoofdstuk 2: Erfbelasting __________________________________________________ 91
1. Gewestelijke belasting _______________________________________________________ 91
2. Tarieven __________________________________________________________________ 92
1° De bloedverwanten in de rechte lijn en de partners (art. 1.1.0.0.2, lid 6, 4°-5° VCF) _____________ 92
2° broers en zussen en 3° anderen ______________________________________________________ 93
Waarop wordt het progressief tarief toegepast? ___________________________________________ 93
3. Bijzondere regels ___________________________________________________________ 93
Hoofdstuk 3: Schenkbelasting ______________________________________________ 94
1. Gewestelijke belasting _______________________________________________________ 95
2. Schenking van onroerende goederen in vcf _______________________________________ 95
Tarieven ___________________________________________________________________________ 96
Bijzondere regels vlabel _______________________________________________________________ 96
3. Schenking van roerende goederen in vcf _________________________________________ 97
4. Conclusie _________________________________________________________________ 97
5. Bijzondere regels ___________________________________________________________ 97
DEEL 6: HUWELIJKSVERMOGENSRECHT ______________________________ 98
,Hoofdstuk 1: Wettelijk stelsel ______________________________________________ 98
1. Activa ____________________________________________________________________ 99
2. Passiva ___________________________________________________________________ 99
tussen echtgenoten __________________________________________________________________ 99
tegenover derden ___________________________________________________________________ 100
3. Bestuur__________________________________________________________________ 100
Hoofdstuk 2: Zuivere scheiding van goederen_________________________________ 101
1. Activa ___________________________________________________________________ 101
2. Passiva __________________________________________________________________ 102
3. Bestuur__________________________________________________________________ 102
Hoofdstuk 3: Vergelijking: voor- en nadelen wettelijk stelsel en scheiding van goederen
______________________________________________________________________ 103
1. Wettelijk stelsel ___________________________________________________________ 103
2. Zuivere scheiding van goederen ______________________________________________ 104
3. Verdere vergelijkingen ______________________________________________________ 105
4. Wat speelt verder een rol bij de keuze van het stelsel van scheiding van goederen? ______ 106
Hoofdstuk 4: Verdere mogelijkheden _______________________________________ 107
1. Als keuze voor wettelijk stelsel _______________________________________________ 107
Bedingen om (ook) in huwelijksovereenkomst te zetten ___________________________________ 107
Bedingen tot uitbreiding van de gemeenschap ___________________________________________ 108
1. De inbreng van onroerend(e) goed(eren) ____________________________________________ 108
2. De inbreng van meubelen en huisraad ______________________________________________ 110
3. De inbreng van tegenwoordige roerende goederen en schulden _________________________ 110
4. De inbreng van een handelszaak (of een landbouw- of ambachtelijke onderneming buiten
vennootschapsverband) ___________________________________________________________ 111
5. De inbreng van een toekomstig goed dat men tijdens het huwelijk zal verkrijgen door schenking of
door overlijden___________________________________________________________________ 111
6. Bijzonder alternatief: de anticipatieve inbreng (art. 2.3.53, § 2 BW) ______________________ 111
Bedingen tot BEPERKING van DE gemeenschap ___________________________________________ 111
Bedingen die afwijken van de regels van gelijke verdeling __________________________________ 112
Inleiding ________________________________________________________________________ 113
1. Vooruitmaking (ook: ‘voorafname’) art. 2.3.55 BW ____________________________________ 113
2. Verblijving van het gehele gemeenschappelijk vermogen (art. 2.3.56 BW) _________________ 114
3. Ongelijke verdeling _____________________________________________________________ 115
4. Keuzemogelijkheid ______________________________________________________________ 115
5. Toewijzing bij voorrang tegen vergoeding bij ontbinding van het stelsel door echtscheiding of
scheiding van tafel en bed __________________________________________________________ 116
‘Valkeniersovereenkomst’/’Valkeniers-beding’ ___________________________________________ 117
Contractuele erfstelling ______________________________________________________________ 118
2. Als keuze voor scheiding van goederen _________________________________________ 120
Toevoeging van een verrekenbeding ___________________________________________________ 121
Huwelijksvoordelen in SVG (?) _________________________________________________________ 121
Verplichte vermeldingen _____________________________________________________________ 122
Hoofdstuk 5: Stelsel van gemeenschap van aanwinsten en roerend goed __________ 123
Hoofdstuk 6: Stelsel van algehele gemeenschap_______________________________ 123
, Hoofdstuk 7: Opmaken van een huwelijksovereenkomst _______________________ 124
1. BEKWAAMHEID ___________________________________________________________ 124
2. Verdere Aandachtspunten ___________________________________________________ 125
3. OVERZICHT VAN DE PROCEDURE _____________________________________________ 126
Hoofdstuk 8: Wijziging huwelijksvermogensregeling tijdens het huwelijk __________ 126
1. OVERZICHT VAN DE PROCEDURE _____________________________________________ 127
2. Kleine wijziging ___________________________________________________________ 127
3. Grote wijziging ____________________________________________________________ 127
DEEL 7: INBRENG EN INKORTING, VERDELING VAN DE NALATENSCHAP ___ 128
Hoofdstuk 1: Inbreng ____________________________________________________ 128
1. Te verdelen boedel_________________________________________________________ 128
2. In te brengen gift, of vrijgesteld van inbreng? – Terminologie _______________________ 128
3. De (vordering tot) inbreng van giften __________________________________________ 129
4. Titularissen van de inbrengvordering __________________________________________ 129
5. Kwalificatie als in te brengen gift – vermoedens__________________________________ 129
Legaten ___________________________________________________________________________ 130
Schenkingen _______________________________________________________________________ 130
1. Erfgenamen in de rechte nederdalende lijn die een gift hebben ontvangen (art. 4.83, § 1 BW) _ 130
2. Andere erfgenamen dan de erfgenamen in de rechte nederdalende lijn die een gift hebben
ontvangen (art. 4.83, § 3 BW) _______________________________________________________ 130
OPM: giften aan LLE/LLWS ____________________________________________________________ 130
OPM: levensverzekeringen ___________________________________________________________ 130
6. Voorwerp van de inbrengvordering____________________________________________ 131
7. Hoe gebeurt de inbreng? ____________________________________________________ 132
In beginsel in waarde ________________________________________________________________ 132
Waardebepaling __________________________________________________________________ 132
Modaliteiten van de inbreng ________________________________________________________ 133
Uitzondering: inbreng in natura _______________________________________________________ 134
Erfovereenkomsten over de inbreng (infra) ______________________________________________ 134
Wat als de gift als voorschot de globale reserve overschrijdt? (infra) __________________________ 135
Dwingend karakter van de wetsbepalingen ______________________________________________ 135
8. Inbreng van schulden_______________________________________________________ 135
9. Voorbeelden _____________________________________________________________ 136
Hoofdstuk 2: De reserve en de vordering tot Inkorting _________________________ 139
1. Wat is de reserve? _________________________________________________________ 139
2. Wie zijn de reservataire erfgenamen?__________________________________________ 140
3. Verschillende stappen bij de uitoefening van de reservataire aanspraken ______________ 142
1) Samenstelling rekenboedel _________________________________________________________ 142
De volgorde van de verschillende in aanmerking te nemen posten bij de berekening van de
rekenboedel _____________________________________________________________________ 142
Bestaande goederen ______________________________________________________________ 145
Schulden van de nalatenschap ______________________________________________________ 146
Schenkingen _____________________________________________________________________ 146
Speciaal geval: huwelijksvoordelen __________________________________________________ 147
Waardering van giften _____________________________________________________________ 150
, 2) Aanrekening op het beschikbaar deel _________________________________________________ 150
Kwalificatie ______________________________________________________________________ 150
Omvorming _____________________________________________________________________ 151
Volgorde van de aanrekening (art. 4.154 bw) __________________________________________ 152
Datum van de schenking ___________________________________________________________ 153
Wat als gift als voorschot de globale reserve overschrijdt? ________________________________ 154
3) Vordering tot inkorting ____________________________________________________________ 155
Kenmerken ______________________________________________________________________ 155
Wijze van de inkorting (4.150 bw) ___________________________________________________ 156
Termijn uitoefening vordering tot inkorting (art. 4.157 bw) _______________________________ 157
4. Voorbeelden _____________________________________________________________ 158
Te doorlopen stappen bij afwikkeling nalatenschap _______________________________________ 160
Voorbeeld deficitaire nalatenschap_____________________________________________________ 161
Voorbeeld: overschrijding globale reserve _______________________________________________ 164
5. Mogelijkheden tot het ontnemen van de reserve aan de langstlevende echtgenoot ______ 167
Hoofdstuk 3: Verdeling ___________________________________________________ 171
1. Principes_________________________________________________________________ 171
2. De verschillende soorten verdeling en de bepalingen inzake de bekwaamheid van erfgenamen
bij een verdeling ____________________________________________________________ 171
3. Verkoop onverdeelde goederen (art. 4.76-4.77 BW)_______________________________ 172
4. Betwistingen van de verdeling (art. 4.104-4.105 BW)______________________________ 172
5. Heling (art. 4.48 BW) _______________________________________________________ 173
DEEL 8: ERFOVEREENKOMSTEN ___________________________________ 174
Hoofdstuk 1: Omvang van het verbod van bedingen betreffende toekomstige
nalatenschappen (art. 4.242 en 4.243 BW) ___________________________________ 174
1. Voor 1/9/2018 ____________________________________________________________ 174
2. Sinds 1/9/2018____________________________________________________________ 175
3. Verhouding tussen beide ____________________________________________________ 175
Hoofdstuk 2: Toepassingsgebied ___________________________________________ 176
1. Betreffende (een bestanddeel van) een toekomstige nalatenschap van een derde _______ 176
2. Betreffende eventuele rechten in de toekomstige nalatenschap van een derde, zijnde
attributen van de hoedanigheid van erfgenaam of legataris __________________________ 176
3. Betreffende (een bestanddeel van) de eigen toekomstige nalatenschap, onder bezwarende
titel_______________________________________________________________________ 177
4. Betreffende (een bestanddeel van) de eigen toekomstige nalatenschap, onder kosteloze titel
__________________________________________________________________________ 178
Hoofdstuk 3: Niet-toegelaten erfovereenkomsten: sanctionering_________________ 179
Hoofdstuk 4: Wettelijk toegelaten erfovereenkomsten _________________________ 180
1. bekwaamheid OM EEN TOEGELATEN ERFOVEREENKOMST TE SLUITEN (art. 4.244 BW)___ 180
2. vormvereisten (art. 4.249 t.e.m. 4.252 BW) _____________________________________ 181
3. publiciteit (ART. 4.253 BW) __________________________________________________ 182
4. de globale erfovereenkomst (art. 4.254 t.e.m. 4.259 BW) __________________________ 182
5. punctuele uitzonderingen op het verbod________________________________________ 184
, Erfovereenkomsten inzake de inbreng __________________________________________________ 184
Erfovereenkomsten inzake de inkorting _________________________________________________ 185
Andere punctuele uitzonderingen op het verbod _________________________________________ 186
6. Gevolgen van de toegelaten erfovereenkomsten (art. 4.246 t.e.m. 4.248 BW) __________ 188
, FAMILIALE VERMOGENSPLANNING
DEEL 1: INLEIDING
Vermogensrecht (goederenrecht + verbintenissenrecht)
• Wat je kunt doen, veranderen aan je vermogen
• Vermogensrechten + overgang
Familiaal vermogensrecht
• Erfrecht
• Relatievermogensrecht
• Giften
Autonomie vs. solidariteit
Familiale vermogensplanning, estate planning, successieplanning:
• De organisatie en overdracht van vermogen in zijn geheel, zowel tijdens het leven als bij
overlijden
Civiel + fiscaal recht: fiscaal recht beperkt
DEEL 2: WETTELIJK ERFRECHT
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
Definitie: wie bekomt nalatenschap wanneer geen aanduiding door erflater => wetgever bepaalt wat
met nalatenschap gebeurt
OPM: overledene = erflater = de cuius hereditate agitur (= over wiens nalatenschap het gaat) =
decuius = DC
Set ‘toebedelingsregels’ voor de nalatenschap = erfenis: wat zit in het vermogen vd erflater
• Activa: patrimoniale rechten en vorderingen
• Passiva: schulden
Wettelijk erfrecht geldt in de mate dat er niet (geldig) van is afgeweken
• Afwijking mogelijk door erflater bv. testament: je kan er geheel of gedeeltelijk van afwijken
• Geen (geldige) wilsbeschikking
• Niet over volledige vermogen beschikt
Wettelijk erfrecht = erfrecht ab intestato = intestaat erfrecht = versterferfrecht = wettelijke devolutie
• ‘zonder (geldig) testament’
• overgang van rechten en plichten (‘devolutie’) door het sterven
1
,><‘conventionele devolutie’: wél geldig beschikt over (deel van) vermogen, nalatenschap
• testamentaire devolutie (via testament) + contractuele devolutie (zien we later)
Wetgever beslist wie en welk aandeel van nalatenschap (= beslist wie wat erft)
• zegt: vermoede wil van de gemiddelde erflater
o Wat zou de gemiddelde persoon in testament willen schrijven als hij testament zou
hebben gemaakt?
• eigenlijk: door de wetgever normatief gecorrigeerde vermoede wil van de gemiddelde
erflater
o Wat vinden wij als maatschappij aanvaardbaar dat een gemiddeld persoon in
testament zou willen schrijven?
o Bv. ‘buitenhuwelijks’ kind: gelijkgeschakeld met een in het huwelijk geboren kind
▪ Erflater zou dit wellicht niet doen in testament
Om te kunnen erven van iemand anders art. 4.4 e.v. BW
• Reeds bestaan & nog bestaan
o Al bestaan, dus persoon zijn: hetzij NP, RP (GEEN feitelijke vereniging)
o Nog bestaan: dus nog niet overleden
o Kind reeds verwerkt maar nog niet geboren: beschouwd als bestaande persoon
indien levend en levensvatbaar gebeuren => zul dus kunnen erven
• Niet erfonwaardig zijn
o Art. 4.6 e.v. BW
o Bv. erflater vermoord: onwaardig om te erven
▪ Ook poging om te doden maakt je onwaardig om te erven
HOOFDSTUK 2: WETTELIJKE ERFGENAMEN
1. WETTELIJK ERFRECHT (BLOED)VERWANTEN
BASISPRINCIPES
Art. 4.10, § 1 BW: “De nalatenschappen komen toe aan de kinderen en afstammelingen van de
erflater, aan zijn noch uit de echt noch van tafel en bed gescheiden echtgenoot, aan zijn verwanten in
de opgaande lijn, aan zijn verwanten in de zijlijn, en aan zijn wettelijk samenwonende binnen de
grenzen van de rechten die hem zijn toegekend, overeenkomstig de regels die hierna worden
bepaald.”
• (Bloed)verwanten van de erflater: juridische band, hoeven niet genetisch verwant te zijn
o Men bedoelt bloedverwanten
o Juridische band is bepalend: genetisch niet noodzakelijk verwantschap
▪ Bv. vaderschapsregel: man vd moeder is automatisch de vader => ook al
genetisch niet noodzakelijk verwantschap
• Langstlevende echtgenoot (‘LLE’): zal van u erven
• Wettelijk samenwonende = wettelijke samenwoner = wettelijk samenwonende partner
(‘LLWS/LLWSP’)
2
, o Moet niet noodzakelijk een partner zijn
o Erven tegen tarief gelijk aan tarief in rechte lijn en tarief tussen echtgenoten
Lijnen en graden (art. 4.11 BW)
• Bloedverwanten stammen van elkaar af
• DC is de overledene: heeft zoon en kleinzoon (erfgenamen in rechte neerdalende lijn)
• Vader en grootvader: erfgenamen in rechte opgaande lijn
• Erfgenamen in zijlijn: stammen niet van elkaar af, maar van gemeenschappelijke voorouder
o Broer van DC: in zijlijn => stammen af van zelfde vader en moeder
(gemeenschappelijke stamouder)
• Graden duiden aantal generaties aan: dichtste graad gaat voor op verdere graad
o In principe geërfd tot 4de graad
Eenheid van nalatenschap’
• Principe: één set toebedelingsregels voor de gehele nalatenschap
• Uitzondering: wettelijke terugkeer = ‘anomaal’ erfrecht
o Heeft betrekking op welbepaald goed dat bv. is geschonken door ascendent en
terugkeert onder bepaalde vwen bij overlijden begiftigde naar ascendent
Er zijn vier ‘erfrechtelijke situaties’ (vroeger: ‘orden’): art. 4.10, § 2 j° 4.11 BW
• = Welke groep erfgenamen tot de nalatenschap komt
• 1. Afstammelingen = verwanten in de rechte neerdalende lijn = ‘descendenten’
o Kinderen, kleinkinderen
• 2. Nauwe zijverwanten = verwanten in de zijlijn = ‘collateralen’
+ juridische ouders: nauwe verwanten in de rechte opgaande lijn
o Broers, zussen, halfbroers of zussen, nichten, neven, nonkels en tantes
• 3. Verwanten in de rechte opgaande lijn = ‘ascendenten’
o (groot)ouders
• 4. Gewone zijverwanten = verwanten in de zijlijn = ‘collateralen’
Volgorde tussen de erfrechtelijke situaties
3
