Ethisch ondernemen
DEEL 1: zingeving en levensbeschouwing
1. Irvin Yalomen de vier grote vragen van ons (4 givens)
1) Vrijheid (en verantwoordelijkheid): de keuzes die we maken en de
verantwoordelijkheid die we opnemen
Sartre “de mens is gedoemd om vrij te zijn” > auteurschap over ons leven
> moeten keuzes maken en zijn verantwoordelijk voor onszelf en de wereld
Vrijheid kan veel dingen betekenen (iedereen heeft andere lading)
Uitdaging: hoe maken we betekenisvolle keuzes? Welke verantwoordelijkheid
nemen we op? Wat betekent het voor om echte vrij te zijn?
2) Angst (voor dood en het verlies): hoe we omgaan met het oncontroleerbare van
het leven > we hebben heel wat dingen in de wereld niet in de hand en vaak
onszelf ook niet (onvermijdelijk)
Onderscheid maken wat in de hand en dingen die we niet kunnen veranderen
Uitdaging: Hoe ga je ermee om en hoe geef je het een plek?
3) Isolatie en connectie: hoe wij ons verbinden met de andere en de wereld
De mens is fundamenteel eenzaam (we zitten opgesloten in ons brein) > er is
altijd een afstand tussen anderen (je kan niet voelen wat de andere voelt)
Daarom hebben we de uitdaging om connecties te maken, maar diegene zal
nooit hetzelfde zijn als jou en hetzelfde voelen
Verbinding is vervullend maar ook beangstigend > we kunne vertrouwen, maar
niet weten
Uitdaging: Hoe kunnen wij ons op een betekenisvolle manier verbinden met
onszelf, de andere en de wereld? Hoe creëren we intimiteit? Hoe worden we
deel van een gemeenschap?
4) Zinsloosheid en zingeving: de zin en onzin van ons leven
Yalom “leven is zinloos” > er is geen antwoord op het leven > we hebben niet
gekozen wie we zijn, waar we geboren zijn
Hoe geef je zin aan je leven? > typeert de mens
Uitdaging: Hoe geven we zin aan ons leven? Hoe ontvangen we zin? Hoe gaan
we om met ervaringen van zinloosheid?
De 4 condities zijn deel van ons menszijn en iedereen moet ermee omgaan en ermee
bezig te zijn (je moet ze niet wegduwen) > het leven doet ook pijn en dat mag en moet
je niet ontwijken > De ultieme bezorgdheden van ons bestaan (vragen waarmee
iedereen geconfronteerd wordt en worstelt)
, H1: Overdaad en Aandacht
1. Overdaad: Leven en leren in een overprikkelende wereld
Opdracht 5 minuten niets doen > overprikkelde wereld (overdaad)
Experiment 15 min in ruimte met rode knop die schok geeft (link dia 6)
2. Een wereld van overdaad
De wereld vandaag maakt het mogelijk om je niet te vervelen en overprikkeld te
zijn door de nieuwe technologieën
Hooked (boek) > manier waarop digitale producten gewoontes kweken en je er
constant mee bezig bent (binnentrekken)
Beloningen zijn laagdrempelig, geven je korte vreugde maar niet meer dan dat
Je gaat als maar meer aandacht geven omdat je gestimuleerd wordt en die
vreugde wilt
Voortdurende opnieuw aandacht geven door de toegang tot de prikkels
Sociaal dilemma > documentaire rond de negatieve e ecten van sociale media
3.De vermoeide samenleving
Boek “de vermoeide samenleving”
Hyperaandacht = aandacht wordt versplinterd over verschillende dingen
tegelijkertijd > zit ingebakken in onze maatschappij
Maatschappij van multitaskers > je kan geen 2 dezelfde prikkels met elkaar
combineren
We hebben onszelf wijsgemaakt dat multitasking goed is maar wij zijn wilde
dieren die constant op zijn hoede is (hyperaandacht)
De mens wordt getypeerd door diep te kunnen focussen op een ding en niet
de hyperaandacht (Byung-Chul Han)
Elke behoefte moet onmiddellijk bevredigd worden (dia 16) > acties worden
reacties, … (maakt ons passiever) > gaan minder handelen maar reageren
Ultra bewerkt voedsel (metafoor) zie dia 19 > overgewerkte informatie voor het brein
, Casus Netflix: beweren dat we met andere dingen bezig zijn terwijl we kijken
E ecten van overdaad:
- Snel afgeleid
- Gemakzucht: vermijden van inspanning
- Neiging naar het oppervlakkige: diepgang vraagt tijd dus oppervlakkig is direct
- Opvullen van de leegte en de verveling
Ontwikkeling heeft nood aan contemplatie
4.Contemplatie
= de kunst van de onverdeelde aandacht
Diepe aandacht (met 1 iets tegelijkertijd bezig zijn)
Bv. Studeren, sporten, creatief bezig zijn, …
Doel: je te focussen op wat werkelijk toe doet
Han > we zijn onszelf aan het uitputten als je alles opvult
Waarom creëren we zo veel afleiding?
5.Aandacht en contemplatie als zijnskwaliteit
Zijnskwalitiet = iets dat je zelf ontwikkeld
Diepe verveling = voelen wat er u vanbinnen onrustig maakt (kan je niet voelen
als je constant wordt afgeleid)
3 aspecten:
1) Diepe verveling als lastige maar nuttige prikkel die ons in beweging brengt:
voelen van diepere honger en drive
Diepe verveling verteld mij dat ik iets moet doen (actie)
2) Ruimte laten voor leegte en onderbreking: contemplatie is de ruimte waarin
de ruis van obsessieve productiviteit verstilt en nieuwe gedachten geboren
kunnen worden —> Verschil tussen “niet doen” en “niets te doen hebben”
Als je alles opvult kan je niet denken, je hebt leegte en stilte nodig (anders
geen diepere gedachten)
3) Ruimte maken voor het nieuwe en het ‘andere’: zonder contemplatie
produceren we alleen maar meer van hetzelfde
Controlerende, als het lastig is kan je je afleiden, maar je moet leren omgaan
met het lastige
DEEL 1: zingeving en levensbeschouwing
1. Irvin Yalomen de vier grote vragen van ons (4 givens)
1) Vrijheid (en verantwoordelijkheid): de keuzes die we maken en de
verantwoordelijkheid die we opnemen
Sartre “de mens is gedoemd om vrij te zijn” > auteurschap over ons leven
> moeten keuzes maken en zijn verantwoordelijk voor onszelf en de wereld
Vrijheid kan veel dingen betekenen (iedereen heeft andere lading)
Uitdaging: hoe maken we betekenisvolle keuzes? Welke verantwoordelijkheid
nemen we op? Wat betekent het voor om echte vrij te zijn?
2) Angst (voor dood en het verlies): hoe we omgaan met het oncontroleerbare van
het leven > we hebben heel wat dingen in de wereld niet in de hand en vaak
onszelf ook niet (onvermijdelijk)
Onderscheid maken wat in de hand en dingen die we niet kunnen veranderen
Uitdaging: Hoe ga je ermee om en hoe geef je het een plek?
3) Isolatie en connectie: hoe wij ons verbinden met de andere en de wereld
De mens is fundamenteel eenzaam (we zitten opgesloten in ons brein) > er is
altijd een afstand tussen anderen (je kan niet voelen wat de andere voelt)
Daarom hebben we de uitdaging om connecties te maken, maar diegene zal
nooit hetzelfde zijn als jou en hetzelfde voelen
Verbinding is vervullend maar ook beangstigend > we kunne vertrouwen, maar
niet weten
Uitdaging: Hoe kunnen wij ons op een betekenisvolle manier verbinden met
onszelf, de andere en de wereld? Hoe creëren we intimiteit? Hoe worden we
deel van een gemeenschap?
4) Zinsloosheid en zingeving: de zin en onzin van ons leven
Yalom “leven is zinloos” > er is geen antwoord op het leven > we hebben niet
gekozen wie we zijn, waar we geboren zijn
Hoe geef je zin aan je leven? > typeert de mens
Uitdaging: Hoe geven we zin aan ons leven? Hoe ontvangen we zin? Hoe gaan
we om met ervaringen van zinloosheid?
De 4 condities zijn deel van ons menszijn en iedereen moet ermee omgaan en ermee
bezig te zijn (je moet ze niet wegduwen) > het leven doet ook pijn en dat mag en moet
je niet ontwijken > De ultieme bezorgdheden van ons bestaan (vragen waarmee
iedereen geconfronteerd wordt en worstelt)
, H1: Overdaad en Aandacht
1. Overdaad: Leven en leren in een overprikkelende wereld
Opdracht 5 minuten niets doen > overprikkelde wereld (overdaad)
Experiment 15 min in ruimte met rode knop die schok geeft (link dia 6)
2. Een wereld van overdaad
De wereld vandaag maakt het mogelijk om je niet te vervelen en overprikkeld te
zijn door de nieuwe technologieën
Hooked (boek) > manier waarop digitale producten gewoontes kweken en je er
constant mee bezig bent (binnentrekken)
Beloningen zijn laagdrempelig, geven je korte vreugde maar niet meer dan dat
Je gaat als maar meer aandacht geven omdat je gestimuleerd wordt en die
vreugde wilt
Voortdurende opnieuw aandacht geven door de toegang tot de prikkels
Sociaal dilemma > documentaire rond de negatieve e ecten van sociale media
3.De vermoeide samenleving
Boek “de vermoeide samenleving”
Hyperaandacht = aandacht wordt versplinterd over verschillende dingen
tegelijkertijd > zit ingebakken in onze maatschappij
Maatschappij van multitaskers > je kan geen 2 dezelfde prikkels met elkaar
combineren
We hebben onszelf wijsgemaakt dat multitasking goed is maar wij zijn wilde
dieren die constant op zijn hoede is (hyperaandacht)
De mens wordt getypeerd door diep te kunnen focussen op een ding en niet
de hyperaandacht (Byung-Chul Han)
Elke behoefte moet onmiddellijk bevredigd worden (dia 16) > acties worden
reacties, … (maakt ons passiever) > gaan minder handelen maar reageren
Ultra bewerkt voedsel (metafoor) zie dia 19 > overgewerkte informatie voor het brein
, Casus Netflix: beweren dat we met andere dingen bezig zijn terwijl we kijken
E ecten van overdaad:
- Snel afgeleid
- Gemakzucht: vermijden van inspanning
- Neiging naar het oppervlakkige: diepgang vraagt tijd dus oppervlakkig is direct
- Opvullen van de leegte en de verveling
Ontwikkeling heeft nood aan contemplatie
4.Contemplatie
= de kunst van de onverdeelde aandacht
Diepe aandacht (met 1 iets tegelijkertijd bezig zijn)
Bv. Studeren, sporten, creatief bezig zijn, …
Doel: je te focussen op wat werkelijk toe doet
Han > we zijn onszelf aan het uitputten als je alles opvult
Waarom creëren we zo veel afleiding?
5.Aandacht en contemplatie als zijnskwaliteit
Zijnskwalitiet = iets dat je zelf ontwikkeld
Diepe verveling = voelen wat er u vanbinnen onrustig maakt (kan je niet voelen
als je constant wordt afgeleid)
3 aspecten:
1) Diepe verveling als lastige maar nuttige prikkel die ons in beweging brengt:
voelen van diepere honger en drive
Diepe verveling verteld mij dat ik iets moet doen (actie)
2) Ruimte laten voor leegte en onderbreking: contemplatie is de ruimte waarin
de ruis van obsessieve productiviteit verstilt en nieuwe gedachten geboren
kunnen worden —> Verschil tussen “niet doen” en “niets te doen hebben”
Als je alles opvult kan je niet denken, je hebt leegte en stilte nodig (anders
geen diepere gedachten)
3) Ruimte maken voor het nieuwe en het ‘andere’: zonder contemplatie
produceren we alleen maar meer van hetzelfde
Controlerende, als het lastig is kan je je afleiden, maar je moet leren omgaan
met het lastige
