PEDIATRIE – ELS COOREMAN
DEEL 1: ALGEMEEN EN WETGEVEND KADER
BASIS VAN DE ZORGVERLENING: VAN AFSPRAKEN TOT WETGEVING
→ Basis van goede zorg: “De rechten van het kind” en “het handvest Kind in ziekenhuis”
→ Bekwaamheid minderjarigen:
o Leeftijd
o Maturiteit
o Informed consent
HANDVEST KIND EN ZIEKENHUIS / KIND EN ZORG
Charter van het gehospitaliseerde kind = EACH-charter (European Association for children in Hospital):
→ Vat de rechten van het kind in het ziekenhuis samen
→ Opgesteld in 1988 in Leiden (tijdens Europese conferentie) van de organisaties “kind en ziekenhuis”
→ Hebben 10 punten van “Handvest kind en ziekenhuis” opgesteld
o Zijn gerelateerd aan kinderrechten (opgesteld in VN op 20/11/1989)
→ “Handvest kind en zorg” opgesteld in 2014
o Is een verbreding van het oorspronkelijke “handvest kind en ziekenhuis”
o Doel: een kindvriendelijke zorg waarborgen
o Kind en gezin staan centraal
→ 2 kunnen opnoemen en alles kunnen toepassen:
1
, WETGEVING
Koninklijk besluit van 23 oktober 1964 → erkenningsnormen → kenletter:
→ M: kraaminrichting
→ NIC: Dienst voor intensieve neonatologie
→ E: dienst voor kindergeneeskunde
→ K: dienst voor neuro-psychiatrie voor kinderen
→ N*: dienst voor niet-intensieve neonatale zorg
Nog andere erkenningsnormen:
→ Netwerk pediatrie:
o Kinderen < 15 jaar
→ Pediatrische liaison:
o Voor jonge ptn die lijden aan een zware chronische pathologie, die optreedt voor 18 jaar
o Intern en extern luik
2
, ▪ Interne luik: ondersteunt het ziekenhuisteam vd jonge pt bij diens behandeling en stelt
daarbij de eigen pediatrische pluridisciplinaire deskundigheid ter beschikking
▪ Externe luik: omvat activiteiten om, in het verlengde van de behandeling in het ziekenhuid, de
continuïteit van de ziekenhuisbehandeling verder te zetten dmv een pluridisciplinair team,
dat de verbinding verzekert met de ziekenhuisteams waar de pt hoofdzakelijk van afhangt
o Behandeling = curatief, palliatief of terminaal gericht
PROFIEL VAN DE KINDERVERPLEEGKUNDIGE EN TEWERKSTELLING
Kinderen reageren anders dan volwassenen op hun ziek zijn:
→ Lichamelijk uit zich dit door oa:
o Andere symptomen dan volwassenen bij dezelfde aandoeningen
o Andere gezondheidsproblemen
o Kleinere fysiologische marges
o Andere anatomische verhoudingen
o Grotere kwetsbaarheid in groei en ontwikkeling
→ Psychosociaal en emotioneel uiten de verschillen zich oa in:
o Angsten
o Fantasieën
o Verstoring van de ouder-kind relatie
o Verstoring van (of negatief) zelfbeeld
o Verstoring van het toekomstbeeld
Andere zaken die een invloed hebben op de ontwikkeling van een kind:
→ Verlaten van de sociale omgeving
o Stimuli voor de ontwikkeling vallen weg
→ Schoolachterstand
OPNAME VAN EEN KIND IN HET ZIEKENHUIS
In de opname en zorg van een kind moet rekening gehouden worden met:
→ Afmetingen variabel met leeftijd
→ Wisselend ontwikkelingsniveau
→ Spectrum van ziektebeelden is anders
→ Respons op ziekte en trauma is verschillend, zowel fysisch als psychisch
→ Aanwezigheid van de ouders
Verschuiving van de zorg: ziekenhuis → thuis
→ Noodzakelijk dat verschillende zorgorganisaties en hulverleners met elkaar samenwerken en afspraken maken
→ Combo van afstemming en samenwerking tussen intra- en extramurale zorgverleners
o = transmurale zorg
→ Vroeger doel → kind genezen van zijn ziekte
o Nu: niet meer voldoende
▪ Het streven is dat het kind met een aandoening tijdens de behandeling kind kan blijven en dat
zijn leven niet alleen beheerst wordt door ziek zijn en ziekenhuisbezoek
▪ Kind vaak het beste af in eigen omgeving
• Dit probeert men te bereiken via:
o Polikliniek
o Dagbehandeling
o Behandeling thuis laten doorgaan
OUDERS OP DE KINDERAFDELING
Opname van een kind = vaak onverwacht:
3
, → Dus vaak onvoorbereid
→ Kind heeft nood aan veiligheid en vertrouwdheid → ouders spelen hierin een grote rol!
→ Onbekendheid en onveiligheid roepen angst op
o Angst kan ook zinvol zijn:
▪ Vormt een aanleiding tot voorbereiding op wat komen gaat en tot activiteiten gericht op
zelfbehoud = anticiperende angst
→ Aanwezigheid van ouders = van groot belang voor kinderen
Verschillende factoren zijn van invloed op de wijze waarop ouders reageren op de opname van hun kind en hoe zij
gedurende het zorgproces omgaan met de situatie:
→ De voorgeschiedenis (ongeval, duur ziek zijn, …)
→ De opnamesituatie (gepland of acuut, info, …)
→ Relatie ouders-kind
→ Culturele achtergrond
Ouders kunnen zich overweldigd voelen als gevolg van de opname:
→ Vaak uit zich dit in reacties als: woede, agressie, verdriet, etc.
→ Soms ook gevoelens van onvermogen → komt tot uiting in vermijdings- en vluchtgedrag
→ Sommige ouders zijn ook niet instaat om info te onthouden
→ De relatie tussen de ouders onderling kan ook veranderen
Vpk richten zich bij de ouders op → toegenomen stress en het tekortschieten van copingsmogelijkheden
→ Reduceren van stress:
o Vermindering van het gevoel van machteloosheid en inadequaat zijn als ouders
o Het vinden van hun rol als ouder van een ernstig ziek kind
o Participatie is het meest effectief → maar mag nooit opgedrongen worden!
Meest voorkomende behoeften van ouders zijn:
→ Altijd aanwezig kunnen zijn bij kun kind (wanneer ze dit willen)
→ Regelmatig duidelijke en eerlijke info krijgen
→ Weten dat hun kind een optimale zorg krijgt
→ Ondersteuning en hulp bij het ventileren van angst
Voor het vaststellen van de vpk interventies kan de vpk zich baseren op het proces van rolherziening:
→ Fase 1: treuren
o Ouders moeten hun weg vinden in het feit dat anderen het leven van hun kind mee in handen gaan
nemen
o Ouders moeten verantwoordelijkheden delen
▪ Gebrek aan kennis en inzicht in de mate van ziek-zijn van hun kind
o Eerste contact dat ouders maken met afdeling = van groot belang
▪ Beïnvloedt verdere ervaringen
▪ Bestaat uit:
• Kennismaken met de betrokken vpk en artsen
• Eerste info
• Eerste weerzien van hun kind
▪ Best zo snel mogelijk
▪ Begeleid de ouders hierin
• Geef alle info kort, duidelijk en in begrijpbare taal
→ Fase 2: contact
o Wordt bemoeilijkt door angst en onzekerheid bij ouders
o Vpk kunnen het belang van lichamelijk contact met het kind benadrukken
o Vanaf het moment dat ouders ontspannen zijn in het aanraken van hun kind, kunnen ze het contact
uitbreiden door te participeren in de zorg
→ Fase 3: imiteren van de zorg
o Ouders kijken hoe andere ouders en vpk zich gedragen en imiteren dat
4
DEEL 1: ALGEMEEN EN WETGEVEND KADER
BASIS VAN DE ZORGVERLENING: VAN AFSPRAKEN TOT WETGEVING
→ Basis van goede zorg: “De rechten van het kind” en “het handvest Kind in ziekenhuis”
→ Bekwaamheid minderjarigen:
o Leeftijd
o Maturiteit
o Informed consent
HANDVEST KIND EN ZIEKENHUIS / KIND EN ZORG
Charter van het gehospitaliseerde kind = EACH-charter (European Association for children in Hospital):
→ Vat de rechten van het kind in het ziekenhuis samen
→ Opgesteld in 1988 in Leiden (tijdens Europese conferentie) van de organisaties “kind en ziekenhuis”
→ Hebben 10 punten van “Handvest kind en ziekenhuis” opgesteld
o Zijn gerelateerd aan kinderrechten (opgesteld in VN op 20/11/1989)
→ “Handvest kind en zorg” opgesteld in 2014
o Is een verbreding van het oorspronkelijke “handvest kind en ziekenhuis”
o Doel: een kindvriendelijke zorg waarborgen
o Kind en gezin staan centraal
→ 2 kunnen opnoemen en alles kunnen toepassen:
1
, WETGEVING
Koninklijk besluit van 23 oktober 1964 → erkenningsnormen → kenletter:
→ M: kraaminrichting
→ NIC: Dienst voor intensieve neonatologie
→ E: dienst voor kindergeneeskunde
→ K: dienst voor neuro-psychiatrie voor kinderen
→ N*: dienst voor niet-intensieve neonatale zorg
Nog andere erkenningsnormen:
→ Netwerk pediatrie:
o Kinderen < 15 jaar
→ Pediatrische liaison:
o Voor jonge ptn die lijden aan een zware chronische pathologie, die optreedt voor 18 jaar
o Intern en extern luik
2
, ▪ Interne luik: ondersteunt het ziekenhuisteam vd jonge pt bij diens behandeling en stelt
daarbij de eigen pediatrische pluridisciplinaire deskundigheid ter beschikking
▪ Externe luik: omvat activiteiten om, in het verlengde van de behandeling in het ziekenhuid, de
continuïteit van de ziekenhuisbehandeling verder te zetten dmv een pluridisciplinair team,
dat de verbinding verzekert met de ziekenhuisteams waar de pt hoofdzakelijk van afhangt
o Behandeling = curatief, palliatief of terminaal gericht
PROFIEL VAN DE KINDERVERPLEEGKUNDIGE EN TEWERKSTELLING
Kinderen reageren anders dan volwassenen op hun ziek zijn:
→ Lichamelijk uit zich dit door oa:
o Andere symptomen dan volwassenen bij dezelfde aandoeningen
o Andere gezondheidsproblemen
o Kleinere fysiologische marges
o Andere anatomische verhoudingen
o Grotere kwetsbaarheid in groei en ontwikkeling
→ Psychosociaal en emotioneel uiten de verschillen zich oa in:
o Angsten
o Fantasieën
o Verstoring van de ouder-kind relatie
o Verstoring van (of negatief) zelfbeeld
o Verstoring van het toekomstbeeld
Andere zaken die een invloed hebben op de ontwikkeling van een kind:
→ Verlaten van de sociale omgeving
o Stimuli voor de ontwikkeling vallen weg
→ Schoolachterstand
OPNAME VAN EEN KIND IN HET ZIEKENHUIS
In de opname en zorg van een kind moet rekening gehouden worden met:
→ Afmetingen variabel met leeftijd
→ Wisselend ontwikkelingsniveau
→ Spectrum van ziektebeelden is anders
→ Respons op ziekte en trauma is verschillend, zowel fysisch als psychisch
→ Aanwezigheid van de ouders
Verschuiving van de zorg: ziekenhuis → thuis
→ Noodzakelijk dat verschillende zorgorganisaties en hulverleners met elkaar samenwerken en afspraken maken
→ Combo van afstemming en samenwerking tussen intra- en extramurale zorgverleners
o = transmurale zorg
→ Vroeger doel → kind genezen van zijn ziekte
o Nu: niet meer voldoende
▪ Het streven is dat het kind met een aandoening tijdens de behandeling kind kan blijven en dat
zijn leven niet alleen beheerst wordt door ziek zijn en ziekenhuisbezoek
▪ Kind vaak het beste af in eigen omgeving
• Dit probeert men te bereiken via:
o Polikliniek
o Dagbehandeling
o Behandeling thuis laten doorgaan
OUDERS OP DE KINDERAFDELING
Opname van een kind = vaak onverwacht:
3
, → Dus vaak onvoorbereid
→ Kind heeft nood aan veiligheid en vertrouwdheid → ouders spelen hierin een grote rol!
→ Onbekendheid en onveiligheid roepen angst op
o Angst kan ook zinvol zijn:
▪ Vormt een aanleiding tot voorbereiding op wat komen gaat en tot activiteiten gericht op
zelfbehoud = anticiperende angst
→ Aanwezigheid van ouders = van groot belang voor kinderen
Verschillende factoren zijn van invloed op de wijze waarop ouders reageren op de opname van hun kind en hoe zij
gedurende het zorgproces omgaan met de situatie:
→ De voorgeschiedenis (ongeval, duur ziek zijn, …)
→ De opnamesituatie (gepland of acuut, info, …)
→ Relatie ouders-kind
→ Culturele achtergrond
Ouders kunnen zich overweldigd voelen als gevolg van de opname:
→ Vaak uit zich dit in reacties als: woede, agressie, verdriet, etc.
→ Soms ook gevoelens van onvermogen → komt tot uiting in vermijdings- en vluchtgedrag
→ Sommige ouders zijn ook niet instaat om info te onthouden
→ De relatie tussen de ouders onderling kan ook veranderen
Vpk richten zich bij de ouders op → toegenomen stress en het tekortschieten van copingsmogelijkheden
→ Reduceren van stress:
o Vermindering van het gevoel van machteloosheid en inadequaat zijn als ouders
o Het vinden van hun rol als ouder van een ernstig ziek kind
o Participatie is het meest effectief → maar mag nooit opgedrongen worden!
Meest voorkomende behoeften van ouders zijn:
→ Altijd aanwezig kunnen zijn bij kun kind (wanneer ze dit willen)
→ Regelmatig duidelijke en eerlijke info krijgen
→ Weten dat hun kind een optimale zorg krijgt
→ Ondersteuning en hulp bij het ventileren van angst
Voor het vaststellen van de vpk interventies kan de vpk zich baseren op het proces van rolherziening:
→ Fase 1: treuren
o Ouders moeten hun weg vinden in het feit dat anderen het leven van hun kind mee in handen gaan
nemen
o Ouders moeten verantwoordelijkheden delen
▪ Gebrek aan kennis en inzicht in de mate van ziek-zijn van hun kind
o Eerste contact dat ouders maken met afdeling = van groot belang
▪ Beïnvloedt verdere ervaringen
▪ Bestaat uit:
• Kennismaken met de betrokken vpk en artsen
• Eerste info
• Eerste weerzien van hun kind
▪ Best zo snel mogelijk
▪ Begeleid de ouders hierin
• Geef alle info kort, duidelijk en in begrijpbare taal
→ Fase 2: contact
o Wordt bemoeilijkt door angst en onzekerheid bij ouders
o Vpk kunnen het belang van lichamelijk contact met het kind benadrukken
o Vanaf het moment dat ouders ontspannen zijn in het aanraken van hun kind, kunnen ze het contact
uitbreiden door te participeren in de zorg
→ Fase 3: imiteren van de zorg
o Ouders kijken hoe andere ouders en vpk zich gedragen en imiteren dat
4
