Keuzeonderwijs 1
Aanvulling endocrinologie
2025-2026
,Inhoudstafel
Inhoudstafel 2
Examen 3
1 | Sport en endocrinologie 4
1.1 | Waarom sporten 4
1.2 | Fysiologische hormonale veranderingen 6
1.3 | Functionele hypothalame amenorroe 7
1.4 | RED-S (Relative Energy Deficiency in Sport) 8
1.5 | Doping 9
1.6 | Diabetes type 1 en sport 9
2 | Secundaire amenorrhea 10
2.1 | Primaire amenorrhea 10
2.2 | Definitie secundaire amenorrhea 10
2.3 | Oorzaken 10
2.4 | Diagnose 12
3 | Pomp en sensortechnologie 14
3.1 | CGS vs vingerprik 14
3.2 | Sensors 14
4 | Ondervoeding 18
4.1 | Intro 18
4.2 | Body composition 18
4.3 | Nutritional needs 19
4.4 | Evaluation of nutritional intake 19
4.5 | Nutritional screening and diagnosis of malnutrition 21
4.6 | Treatment 21
4.7 | Prevalence en importance 23
4.8 | Take home 24
5 | Endocrine hypertensie 25
5.1 | Oorzaak hypertensie 25
5.2 | Screening 25
5.3 | Primair hyperaldosteronisme 26
Definitie primair hyperaldosteronisme: 26
5.4 | Feochromocytoom 29
5.4 | Casussen 31
5.5 | Take home 32
6 | Bijniernodule 33
6.1 | Bijniermassa 33
6.2 | Casussen 35
6.3 | Take home 37
7 | Medicatie geïnduceerde obesitas 38
7.1 | Intro 38
7.3 | Neuro-psychiatric medication 40
7.4 | Prevention and therapy of weight gain due to neuro-psychiatric medication 45
7.5 | Lipodystrophy in HIV and antiretroviral therapy 45
7.6 | Conclusion 47
Keuzeonderwijs 1 - Aanvulling endocrinologie 2
,Examen
● Les diabetes en sport: geen info
● Les amenorrhea: had nog geen vragen gemaakt, maar ging algemeen houden
● Les insulinepompen: vragen over voor en nadelen, geen details kennen van al die technologie
● Les malnutritie: gaat niet naaien, zeker dia/info ivm diagnose kennen
○ Take home aanwezig
● Les endocriene hypertensie: ging het niet te moeilijk maken, in de polls vraagt ze naar ‘waarom
screenen voor secundaire hypertensie?’ en ‘waavoor screenen (feo/cushing/acromegaly/prim
hyperaldo)?’
○ Take home aanwezig → ook duidelijk overlopen dus dit is de essentie
● Les bijniernodule: ging het niet te moeilijk maken
○ Take home aanwezig → ook duidelijk overlopen dus dit is de essentie
● Les medicatie geïnduceerde obesitas: ging geen details vragen (maar ziet er vieze vrouw uit)
○ Take home aanwezig
Keuzeonderwijs 1 - Aanvulling endocrinologie 3
, 1 | Sport en endocrinologie
Inhoudsopgave
● Waarom sporten
● Fysiologische hormonale veranderingen
● Functionele hypothalame amenorroe
● RED-S (Relative Energy Deficiency in Sport)
● Doping
● Diabetes type 1 en sport
1.1 | Waarom sporten
Determinanten van een actieve levensstijl (zie meer op afbeelding)
● Individueel
○ Psychologisch
■ Intrapersoonlijk: cognitieve, geloof, motivatie, etc.
○ Biologisch (bv meer snelle (witte) of meer trage (rode) spiervezels)
■ Genetica
■ Evolutie
● Interpersoonlijk
○ Sociale ondersteuning
■ Familie (bv. Ouders die veel sporten)
■ Vrienden
■ Werk/school (bv. Mogelijkheid om te sporten op het werk)
○ Cultuur
■ Sommige culturen stimuleren of ontraden sport
● NL: je moet met de fiets naar school
● USA: je gaat met de auto/bus naar school
● Omgeving (woon je in een bos of in een stad?)
○ Sociaal
○ Infrastructuur
○ Natuur
● Regionale/nationale richtlijnen
● Algemeen
⇒ Meer en meer vlamingen sporten, maar nog steeds te weinig
→ Vooral hogeropgeleiden jongeren en volwassenen bewegen niet genoeg (ivm computerwerk, etc.)
Keuzeonderwijs 1 - Aanvulling endocrinologie 4
Aanvulling endocrinologie
2025-2026
,Inhoudstafel
Inhoudstafel 2
Examen 3
1 | Sport en endocrinologie 4
1.1 | Waarom sporten 4
1.2 | Fysiologische hormonale veranderingen 6
1.3 | Functionele hypothalame amenorroe 7
1.4 | RED-S (Relative Energy Deficiency in Sport) 8
1.5 | Doping 9
1.6 | Diabetes type 1 en sport 9
2 | Secundaire amenorrhea 10
2.1 | Primaire amenorrhea 10
2.2 | Definitie secundaire amenorrhea 10
2.3 | Oorzaken 10
2.4 | Diagnose 12
3 | Pomp en sensortechnologie 14
3.1 | CGS vs vingerprik 14
3.2 | Sensors 14
4 | Ondervoeding 18
4.1 | Intro 18
4.2 | Body composition 18
4.3 | Nutritional needs 19
4.4 | Evaluation of nutritional intake 19
4.5 | Nutritional screening and diagnosis of malnutrition 21
4.6 | Treatment 21
4.7 | Prevalence en importance 23
4.8 | Take home 24
5 | Endocrine hypertensie 25
5.1 | Oorzaak hypertensie 25
5.2 | Screening 25
5.3 | Primair hyperaldosteronisme 26
Definitie primair hyperaldosteronisme: 26
5.4 | Feochromocytoom 29
5.4 | Casussen 31
5.5 | Take home 32
6 | Bijniernodule 33
6.1 | Bijniermassa 33
6.2 | Casussen 35
6.3 | Take home 37
7 | Medicatie geïnduceerde obesitas 38
7.1 | Intro 38
7.3 | Neuro-psychiatric medication 40
7.4 | Prevention and therapy of weight gain due to neuro-psychiatric medication 45
7.5 | Lipodystrophy in HIV and antiretroviral therapy 45
7.6 | Conclusion 47
Keuzeonderwijs 1 - Aanvulling endocrinologie 2
,Examen
● Les diabetes en sport: geen info
● Les amenorrhea: had nog geen vragen gemaakt, maar ging algemeen houden
● Les insulinepompen: vragen over voor en nadelen, geen details kennen van al die technologie
● Les malnutritie: gaat niet naaien, zeker dia/info ivm diagnose kennen
○ Take home aanwezig
● Les endocriene hypertensie: ging het niet te moeilijk maken, in de polls vraagt ze naar ‘waarom
screenen voor secundaire hypertensie?’ en ‘waavoor screenen (feo/cushing/acromegaly/prim
hyperaldo)?’
○ Take home aanwezig → ook duidelijk overlopen dus dit is de essentie
● Les bijniernodule: ging het niet te moeilijk maken
○ Take home aanwezig → ook duidelijk overlopen dus dit is de essentie
● Les medicatie geïnduceerde obesitas: ging geen details vragen (maar ziet er vieze vrouw uit)
○ Take home aanwezig
Keuzeonderwijs 1 - Aanvulling endocrinologie 3
, 1 | Sport en endocrinologie
Inhoudsopgave
● Waarom sporten
● Fysiologische hormonale veranderingen
● Functionele hypothalame amenorroe
● RED-S (Relative Energy Deficiency in Sport)
● Doping
● Diabetes type 1 en sport
1.1 | Waarom sporten
Determinanten van een actieve levensstijl (zie meer op afbeelding)
● Individueel
○ Psychologisch
■ Intrapersoonlijk: cognitieve, geloof, motivatie, etc.
○ Biologisch (bv meer snelle (witte) of meer trage (rode) spiervezels)
■ Genetica
■ Evolutie
● Interpersoonlijk
○ Sociale ondersteuning
■ Familie (bv. Ouders die veel sporten)
■ Vrienden
■ Werk/school (bv. Mogelijkheid om te sporten op het werk)
○ Cultuur
■ Sommige culturen stimuleren of ontraden sport
● NL: je moet met de fiets naar school
● USA: je gaat met de auto/bus naar school
● Omgeving (woon je in een bos of in een stad?)
○ Sociaal
○ Infrastructuur
○ Natuur
● Regionale/nationale richtlijnen
● Algemeen
⇒ Meer en meer vlamingen sporten, maar nog steeds te weinig
→ Vooral hogeropgeleiden jongeren en volwassenen bewegen niet genoeg (ivm computerwerk, etc.)
Keuzeonderwijs 1 - Aanvulling endocrinologie 4