TEAMCOACHING & INTERVISIE
DEEL 1: TRADITIONELE EN OPLOSSINGSGERICHTE
INTERVISIE
1 WAT IS INTERVISIE?
= mensen komen samen en bespreken een casus, worden geïnspireerd door anderen en
krijgen nieuwe denkpistes. Hierdoor hebben ze een duidelijke aanpak
= leren van, met en door elkaar
Intervisie, supervisie, coaching en counseling – worden vaak door elkaar gebruikt
o = verschillende vormen van begeleidingskunde delen met als doel:
Mensen te leren reflecteren
o Reflecteren = je eigen handelen, gedachten en gevoelens analyseren en
aftoetsen aan waarvoor je wilt staan, wie je wil zijn en wat men van jou in
een context verwacht
1.1 HOE ZIET EEN INTERVISIEBIJEENKOMST ERUIT
= een bijeenkomst waarbij mensen in een veilig klimaat reflecteren over
werkgerelateerde situaties, via de uitwisseling van ervaringen, cases of video-opnames
Dankzij een deelname aan intervisiebijeenkomsten
o kan de groei van professionals gestimuleerd worden
deelnemers krijgen door deelname aan intervisies zicht op:
o hun eigen sterktes en kwaliteiten
o andere invalshoeken
o het feit dat ze er niet alleen voor staan
o zicht op een andere werkcontext, op hoe anderen successen
de focus ligt op de ontwikkeling van de deelnemers
er worden soms ‘te creatieve’ technieken gebruikt
o dit sluit niet aan bij ieders behoeften
een goede intervisor biedt structuur en houdt de leiding van het gesprek in
handen
o verschilt van groep tot groep
≠ zelfhulp/therapie, intervisor is geen therapeut of alwetende professional!!
Veilig klimaat, creëer je door:
niet gemakkelijk
rekening te houden met ieders handleiding
structuur te bieden en het gesprek te leiden
verschillende partijen:
casusinbrenger
o iemand die te casus ter bespreking aanreikt
o meestal gaat dit over een probleemsituatie – mogelijk dat het een succes is
o soms mag je de groep beschouwen als casusinbrenger
de groep vult spontaal het verhaal aan
intervisor
Teamcoaching & Intervisie Pagina 1 van 31
, o bewaker van tijd, structuur en resultaat
o aanwezigheid gekenmerkt door afwezigheid = interventies zoveel mogelijk
beperken
o = een procesbegeleider, neemt positie van ‘not knowing’
Weet niet wat het is om in de ander zijn positie te staan
Is geen expert van de inhoud en weet dus niet alle antwoorden op
de vragen
o Is sterk in het samenvatten en formuleren van besluiten
groep
o basis voor succesvolle intervisie groep:
duidelijke afspraken
goede samenstelling van de groep
o goede samenstelling = met elkaar in zee gaan, verwachtingen op elkaar
afstemmen,..
Opbouw van een bijeenkomst:
1. Verbindende oefening
a. Bv Check-in (=nadeel: kan heel lang duren)
b. Zo breng je mensen voor een stuk in oplossingsgerichte mindset
i. Er komen vaak mensen te laat, als je dan al begonnen bent is dat
jammer
2. Intervisie
a. Eerste casusbespreking/succesanalyse
3. Pauze
a. Nooit 2 casussen na elkaar
4. Intervisie
a. Tweede casusbespreking/succesanalyse
5. Afronding
1.1.1 WE LEREN UIT SUCCESSEN EN UIT TEGENSLAGEN
een intervisie kan zowel vertrekken vanuit succesverhaal als vanuit
probleemsituatie
o je leert of wordt sterker uit problemen
de kunst bestaat erin om je resources te zien
o dit doe je door nadien te reflecteren over de situatie
je kan vragen stellen zodat de resources zichtbaar worden
o die ze in deze situatie gehanteerd hebben
o resources = krachtbronnen, sterktes of andere dingen die mensen gedaan
hebben om het succes te realiseren of om gewoon in de situatie te blijven
staan
Tegenslag of faalervaring EN succeservaring
1. wat heb je gedaan om hiermee om te gaan? Welke krachten/sterktes heb je
gebruikt? F
2. wat heb je toen gedaan? Welke krachten/sterktes heb je gebruikt? S
1.1.2 EEN INTERVISOR IS GEEN INHOUDELIJK EXPERT
Als intervisor deel uitmaakt van het team, mogelijke problemen:
Teamcoaching & Intervisie Pagina 2 van 31
,Rolverwarring
Intervisor wil actief deelnemen en tegelijk proces bewaken = niet eenvoudig
“ik begrijp…” achterwege laten
o Omdat hij niet weet hoe het is om in positie van ander te staan
Inhoudelijke expert
Het team verwacht van een intervisor dat hij het gesprek komt begeleiden
o & tegelijk de rol van inhoudelijk expert op zich neemt
2 TRADITIONELE VS OPLOSSINGSGERICHTE INTERVISIE
2.1 TRADITIONELE INTERVISIE
Wordt wel eens gewerkt met een thematische intervisie
o = per intervisie wordt een thema afgesproken dat tijdens de intervisie
wordt besproken
Meest gekende methode: incidentenmethode
= een methode waarbij, in een aantal fases, een gebeurtenis wordt besproken, die één
van de deelnemers heeft meegemaakt. (p23-24!)
1. Inventarisatie en keuze incident
2. Toelichting vraag en incident
3. Informatieronde
4. Diagnose van de situatie
5. Oplossingen
6. Keuze van de inbrenger
2.1.1 HET PROBLEEM ANDERS BEKEKEN
Men duikt in de analyse van de casus
Men gaat opzoek naar oorzaken van het probleem, formuleert bepaalde
hypothesen
o Probeert van daaruit tot een oplossing te komen
Soms wordt gediscussieerd over wat in de besproken situatie de juiste aanpak is
Traditionele intervisie Oplossingsgerichte intervisie
Mensen gaan met een slechter gevoel Mensen gaan met een beter gevoel naar
naar buiten dan dat ze binnenkwamen buiten dan dat ze binnenkwamen
2.2 OPLOSSINGSGERICHTE INTERVISIE
Andere manier van kijken naar problemen
We denken in mogelijkheden, creëren ruimte voor wat er is & focussen op
gewenste situatie
Wordt GEEN gebruik gemaakt van thematische intervisie
o We weten niet wat in de volgende intervisie belangrijk is voor de
groep/deelnemers
Resultaatgericht
o De meest eenvoudige manier hanteren om vooruitgang te boeken
o We doen wat werkt en coachen om kleine stappen te zetten
Teamcoaching & Intervisie Pagina 3 van 31
, 2.2.1 HET PROBLEEM ANDERS BEKEKEN
Hier duikt men minder in de zoektocht naar de OORZAAK van het probleem
o Dit is niet altijd nuttig
Weinig tot geen discussies laten ontstaan
o Dit leidt vaak tot het verengen van het arsenaal aan keuzemogelijkheden
om met de situatie om te gaan
Dé oplossing bestaat vaak niet, we weten niet wat werkt voor de casusinbrenger
Een ‘waarheid’ kan beschouwd worden als een hypothese, voorlopige waarheid
o Hypothetisch = we gaan ervan uit dat het een idee is, moet nog bewezen
worden
o Voorlopig = ieders kijk is voortdurend in ontwikkeling
Een waarheid delen moet uitnodigen tot gesprek, niet tot discussie
o Niemand heeft recht om de waarheid te claimen
2.2.2 PROCEDURE VAN PROBLEEMINVENTARISATIE
Neeleman schrijft dat procedure van probleeminventarisatie in oplossingsgerichte
intervisie bestaat uit volgende fasen:
1. Appreciating
a. Wat gaat goed, wat is al geprobeerd, wat hielp?
2. Envisioning
a. Doelformulering en voorbeelden van hoe het kan worden
3. Dialoging
a. Vragen naar momenten waarom probleem zich niet voordoet
(uitzonderingen)
b. Schaalvragen, helpen mensen:
i. genuanceerder na te denken
ii. perspectief verschuiven naar mogelijkheden en oplossingen
4. Innovating
a. Wat is nodig om een stap vooruit te komen op de schaal?
5. Evaluatie
a. Feedback geven en afspraken maken voor de volgende keer
2.2.3 DIALOGIC ORIENTATION QUADRANT
Oplossingsgericht denken: een stevige training
Nuttig voor intervisor om te trainen in oplossingsgerichte gedachtegoed
Hulpmiddel: dialogic orientation quadrant
1. We beginnen in het midden
Het midden = jouw client of het team waarmee je werkt graag zien en ermee
joinen (maken van contact), vanuit echtheid
Bij de moeilijkste cliënten moet je het meest inzetten op het maken van
contact
Als het contact niet goed zit:
o Zal je het team niet meekrijgen
o Kan je niet verder met de coaching
2. Tijdslijn (= horizontaal)
Teamcoaching & Intervisie Pagina 4 van 31
DEEL 1: TRADITIONELE EN OPLOSSINGSGERICHTE
INTERVISIE
1 WAT IS INTERVISIE?
= mensen komen samen en bespreken een casus, worden geïnspireerd door anderen en
krijgen nieuwe denkpistes. Hierdoor hebben ze een duidelijke aanpak
= leren van, met en door elkaar
Intervisie, supervisie, coaching en counseling – worden vaak door elkaar gebruikt
o = verschillende vormen van begeleidingskunde delen met als doel:
Mensen te leren reflecteren
o Reflecteren = je eigen handelen, gedachten en gevoelens analyseren en
aftoetsen aan waarvoor je wilt staan, wie je wil zijn en wat men van jou in
een context verwacht
1.1 HOE ZIET EEN INTERVISIEBIJEENKOMST ERUIT
= een bijeenkomst waarbij mensen in een veilig klimaat reflecteren over
werkgerelateerde situaties, via de uitwisseling van ervaringen, cases of video-opnames
Dankzij een deelname aan intervisiebijeenkomsten
o kan de groei van professionals gestimuleerd worden
deelnemers krijgen door deelname aan intervisies zicht op:
o hun eigen sterktes en kwaliteiten
o andere invalshoeken
o het feit dat ze er niet alleen voor staan
o zicht op een andere werkcontext, op hoe anderen successen
de focus ligt op de ontwikkeling van de deelnemers
er worden soms ‘te creatieve’ technieken gebruikt
o dit sluit niet aan bij ieders behoeften
een goede intervisor biedt structuur en houdt de leiding van het gesprek in
handen
o verschilt van groep tot groep
≠ zelfhulp/therapie, intervisor is geen therapeut of alwetende professional!!
Veilig klimaat, creëer je door:
niet gemakkelijk
rekening te houden met ieders handleiding
structuur te bieden en het gesprek te leiden
verschillende partijen:
casusinbrenger
o iemand die te casus ter bespreking aanreikt
o meestal gaat dit over een probleemsituatie – mogelijk dat het een succes is
o soms mag je de groep beschouwen als casusinbrenger
de groep vult spontaal het verhaal aan
intervisor
Teamcoaching & Intervisie Pagina 1 van 31
, o bewaker van tijd, structuur en resultaat
o aanwezigheid gekenmerkt door afwezigheid = interventies zoveel mogelijk
beperken
o = een procesbegeleider, neemt positie van ‘not knowing’
Weet niet wat het is om in de ander zijn positie te staan
Is geen expert van de inhoud en weet dus niet alle antwoorden op
de vragen
o Is sterk in het samenvatten en formuleren van besluiten
groep
o basis voor succesvolle intervisie groep:
duidelijke afspraken
goede samenstelling van de groep
o goede samenstelling = met elkaar in zee gaan, verwachtingen op elkaar
afstemmen,..
Opbouw van een bijeenkomst:
1. Verbindende oefening
a. Bv Check-in (=nadeel: kan heel lang duren)
b. Zo breng je mensen voor een stuk in oplossingsgerichte mindset
i. Er komen vaak mensen te laat, als je dan al begonnen bent is dat
jammer
2. Intervisie
a. Eerste casusbespreking/succesanalyse
3. Pauze
a. Nooit 2 casussen na elkaar
4. Intervisie
a. Tweede casusbespreking/succesanalyse
5. Afronding
1.1.1 WE LEREN UIT SUCCESSEN EN UIT TEGENSLAGEN
een intervisie kan zowel vertrekken vanuit succesverhaal als vanuit
probleemsituatie
o je leert of wordt sterker uit problemen
de kunst bestaat erin om je resources te zien
o dit doe je door nadien te reflecteren over de situatie
je kan vragen stellen zodat de resources zichtbaar worden
o die ze in deze situatie gehanteerd hebben
o resources = krachtbronnen, sterktes of andere dingen die mensen gedaan
hebben om het succes te realiseren of om gewoon in de situatie te blijven
staan
Tegenslag of faalervaring EN succeservaring
1. wat heb je gedaan om hiermee om te gaan? Welke krachten/sterktes heb je
gebruikt? F
2. wat heb je toen gedaan? Welke krachten/sterktes heb je gebruikt? S
1.1.2 EEN INTERVISOR IS GEEN INHOUDELIJK EXPERT
Als intervisor deel uitmaakt van het team, mogelijke problemen:
Teamcoaching & Intervisie Pagina 2 van 31
,Rolverwarring
Intervisor wil actief deelnemen en tegelijk proces bewaken = niet eenvoudig
“ik begrijp…” achterwege laten
o Omdat hij niet weet hoe het is om in positie van ander te staan
Inhoudelijke expert
Het team verwacht van een intervisor dat hij het gesprek komt begeleiden
o & tegelijk de rol van inhoudelijk expert op zich neemt
2 TRADITIONELE VS OPLOSSINGSGERICHTE INTERVISIE
2.1 TRADITIONELE INTERVISIE
Wordt wel eens gewerkt met een thematische intervisie
o = per intervisie wordt een thema afgesproken dat tijdens de intervisie
wordt besproken
Meest gekende methode: incidentenmethode
= een methode waarbij, in een aantal fases, een gebeurtenis wordt besproken, die één
van de deelnemers heeft meegemaakt. (p23-24!)
1. Inventarisatie en keuze incident
2. Toelichting vraag en incident
3. Informatieronde
4. Diagnose van de situatie
5. Oplossingen
6. Keuze van de inbrenger
2.1.1 HET PROBLEEM ANDERS BEKEKEN
Men duikt in de analyse van de casus
Men gaat opzoek naar oorzaken van het probleem, formuleert bepaalde
hypothesen
o Probeert van daaruit tot een oplossing te komen
Soms wordt gediscussieerd over wat in de besproken situatie de juiste aanpak is
Traditionele intervisie Oplossingsgerichte intervisie
Mensen gaan met een slechter gevoel Mensen gaan met een beter gevoel naar
naar buiten dan dat ze binnenkwamen buiten dan dat ze binnenkwamen
2.2 OPLOSSINGSGERICHTE INTERVISIE
Andere manier van kijken naar problemen
We denken in mogelijkheden, creëren ruimte voor wat er is & focussen op
gewenste situatie
Wordt GEEN gebruik gemaakt van thematische intervisie
o We weten niet wat in de volgende intervisie belangrijk is voor de
groep/deelnemers
Resultaatgericht
o De meest eenvoudige manier hanteren om vooruitgang te boeken
o We doen wat werkt en coachen om kleine stappen te zetten
Teamcoaching & Intervisie Pagina 3 van 31
, 2.2.1 HET PROBLEEM ANDERS BEKEKEN
Hier duikt men minder in de zoektocht naar de OORZAAK van het probleem
o Dit is niet altijd nuttig
Weinig tot geen discussies laten ontstaan
o Dit leidt vaak tot het verengen van het arsenaal aan keuzemogelijkheden
om met de situatie om te gaan
Dé oplossing bestaat vaak niet, we weten niet wat werkt voor de casusinbrenger
Een ‘waarheid’ kan beschouwd worden als een hypothese, voorlopige waarheid
o Hypothetisch = we gaan ervan uit dat het een idee is, moet nog bewezen
worden
o Voorlopig = ieders kijk is voortdurend in ontwikkeling
Een waarheid delen moet uitnodigen tot gesprek, niet tot discussie
o Niemand heeft recht om de waarheid te claimen
2.2.2 PROCEDURE VAN PROBLEEMINVENTARISATIE
Neeleman schrijft dat procedure van probleeminventarisatie in oplossingsgerichte
intervisie bestaat uit volgende fasen:
1. Appreciating
a. Wat gaat goed, wat is al geprobeerd, wat hielp?
2. Envisioning
a. Doelformulering en voorbeelden van hoe het kan worden
3. Dialoging
a. Vragen naar momenten waarom probleem zich niet voordoet
(uitzonderingen)
b. Schaalvragen, helpen mensen:
i. genuanceerder na te denken
ii. perspectief verschuiven naar mogelijkheden en oplossingen
4. Innovating
a. Wat is nodig om een stap vooruit te komen op de schaal?
5. Evaluatie
a. Feedback geven en afspraken maken voor de volgende keer
2.2.3 DIALOGIC ORIENTATION QUADRANT
Oplossingsgericht denken: een stevige training
Nuttig voor intervisor om te trainen in oplossingsgerichte gedachtegoed
Hulpmiddel: dialogic orientation quadrant
1. We beginnen in het midden
Het midden = jouw client of het team waarmee je werkt graag zien en ermee
joinen (maken van contact), vanuit echtheid
Bij de moeilijkste cliënten moet je het meest inzetten op het maken van
contact
Als het contact niet goed zit:
o Zal je het team niet meekrijgen
o Kan je niet verder met de coaching
2. Tijdslijn (= horizontaal)
Teamcoaching & Intervisie Pagina 4 van 31