samenvatting werkvelden en beleid| Hogeschool Gent | 2025/26

WERKVELDEN EN BELEID
JEUGDHULP

1 ONTSTAAN INTEGRALE JEUGDHULP

 Vanuit kritieken op de organisatie van de welzijns-en gezondheidszorg:
o Aanbodgestuurde zorg
o Client moest zich voegen naar het aanbod dat er was
 Loketten-syndroom
o Voor elk specifiek probleem, een ander loket

Gericht op meer:

 Cliëntgericht werken
 Samenwerking en integratie

Vroegere jeugdlandschap:

Versnipperd sectoraal aanbod met 2 toegangspoorten:

1. BJB = bijzondere jeugdbijstand
2. VAPH = Vlaams Agentschap voor personen met een
handicap

AWW = Algemeen Welzijnswerk
CGG = Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg
CIG = Centra voor Integrale Gezinszorg
CLB = Centra Leerlingen Begeleiding
K&G = Kind & Gezin



2 WAT?

Organisatie van de jeugdhulp
= hulp aan kinderen en jongeren 0-18 j/25j, hun ouders, gezin of ruimere context.
= Decreet Integrale Jeugdhulp (2013)

3 WIE?

Kinderen, jongeren en hun context: problematische leefsituaties

6 sectoren:

1. Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB’s)
2. Centra voor Geestelijke gezondheidszorg (CGG)
3. Centra voor Algemeen welzijnswerk (CAW)
4. Kind en Gezin (K&G)
5. Bijzondere Jeugdzorg (Jongerenwelzijn)
6. Vlaams Agentschap voor personen met een handicap (VAPH)

(Centra Integrale Gezinszorg)


Werkveld & beleid Pagina 1 van 57

,4 WAAROM? DOELSTELLINGEN?

EXAMEN!!
Vermaatschappelijking
= enerzijds breder aanbod, anderzijds versterken van de krachten
van de jongere en zijn omgeving.

 Vermijden van instroom in HV
 stimuleren van emancipatie en participatie
 De hulpverlening vertrekt van de eigen kracht van
jongeren en hun omgeving
 Er van uit gaan dat mensen niet altijd hulp nodig
hebben

Tijdig toegang tot de jeugdhulp
= Vlotte toegang tot de jeugdhulp op maat van de hulpvraag. ( via de brede instap )

 Tijdige toegang
 Wie een hulpvraag heeft, vindt vlot de weg naar jeugdhulp
 De intersectorale toegangspoort zorgt ervoor dat wie ingrijpende hulp nodig heeft, die ook krijgt

Hulp continuïteit
= bedoeling dat het hulptraject naadloos of ten minste met zo weinig mogelijk onderbrekingen kan worden
doorlopen.

 Continuïteit
 Goed verwijzen zorgt sneller voor gepaste hul
 Cliëntoverleg en bemiddeling vermijden breuken in de hulp.

Gepast omgaan met verontrusting
= de ambitie van de jeugdhulp is om elke hulpverlener gepast te leren omgaan met verontrustende situaties.

 Gedeelde zorg over sectoren heen
 Belangrijk om competenties van hulpverleners op dat vlak te versterken
 kindermishandeling
 Omgaan met verontrusting
 Hulpverleners die verontrust zijn over de integriteit van een minderjarige
o kunnen terecht bij een voorziening die het mandaat heeft om op te treden:
 een ondersteuningscentrum jeugdzorg of vertrouwenscentrum kindermishandeling

Aanbieden van crisisjeugdhulp
= gepaste hulp in crisissituaties

 Crisisjeugdhulp
 Voor wie dringend hulp nodig heeft, is er crisishulp, 7 dagen op 7, 24 uur op 24.

Participatie
= cliëntparticipatie op niveau van individuele casus, op niveau van organisatie of voorziening, op niveau van
het beleid.

 Kinderen, jongeren en hun gezinnen spreken mee over hun hulpverlening
 En over het beleid.


Werkveld & beleid Pagina 2 van 57

,5 WAAR?

 In Vlaanderen
 Vlaamse Overheid
o Minister Welzijn, Volksgezondheid & Gezin, Wouter Beke,
(nu Hilde Crevits)
o Minister van Onderwijs, Ben Weyts

6 ORGANISATIESTRUCTUUR




6.1 DRIE GROTE LIJNEN

Lijn 1: Van RTJ naar NRTJ via de ITP
 van rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp naar niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp via intersectorale
toegangspoort

Lijn 2: Verontrusting – Maatschappelijke Noodzaak- gedwongen hulpverlening

Lijn 3: Ondersteuning van hulpverleners en cliënt : bemiddeling – cliëntoverleg en Crisisjeugdhulp

6.2 RECHTSTREEKS TOEGANKELIJKE JEUGDHULP (RTJ)

= Hulpverlening waarbij de cliënt “op eigen initiatief” terecht kan
 zonder verwijzing en zonder voorafgaande toelating door de ITP

 “de hulpverlening voor de poort”
o De brede instap
o De probleemgebonden hulp
o Multidisciplinaire teams (MDT’s)
 = diensten die binnen de RTJ als multidisciplinair team al tal van onderzoeken doen
 diagnosestelling opbouwen om te kijken wat de meest passende hulp is voor een
kind, jongere of gezin.



Werkveld & beleid Pagina 3 van 57

, 6.2.1 BREDE INSTAP
= Cliënt kan er terecht met alle hulpvragen, los van enige probleemkenmerken

 bestaat uit die modules of hulpvormen waar de cliënt terecht kan met alle hulpvragen
o los van enige probleemkenmerken
 Daar kan men eigenlijk nooit zeggen dat men de cliënt niet kan helpen
o omdat men ook steeds aan vraagverheldering moet doen en indien zij de hulp niet kunnen
bieden, gericht moeten doorverwijzen / CLB, JAC, preventieve zorg K&G, …

Voorbeelden: Onthaal voor ouders
JAC
 CLB
 CAW Preventie zorg
 Kind en gezin
inloopteams
KIND EN GEZIN

 Preventieve zorg: opvolging van gezinnen van baby van 0-3j
o vb. aan huis komen
 Inloopteams: gaan aan de slag met kwetsbare gezinnen, laagdrempelig
o vb. koffieklets, hoe speel ik met mijn kinderen

CAW
JAC: waar je als jongere met heel veel vragen terecht kan


6.2.2 PROBLEEMGEBONDEN HULP
 Er is een specifiek probleem maar nog niet zo ingrijpend dat we eerst de toegangspoort moeten passeren.

 Voor probleemgebonden hulpvragen
 specifiek aanbod dat zich richt op een bepaalde problematiek of doelgroep




6.3 NIET-RECHTSTREEKS TOEGANKELIJKE JEUGDHULP

= voor hulpvragen met een ingrijpende ondersteuningsnood

 Meer ingrijpende hulp
o Langdurige residentiële opname, verblijf in een voorziening van jeugdhulp




Werkveld & beleid Pagina 4 van 57