Samenvatting – Constructie
Technieken
0.Inleiding
0.1. Duurzaam technisch beheer van een woning
Van woning in bezit verantwoordelijk om ze ‘in orde’ te houden. “in order” = vertaald in wettelijke
verplichtingen.
0.2. De woningpas
Alle beschikbare attesten en relevante informatie over woning (bv keuring, gegevens uit EPC of EPB-
aangifte…) zijn in woningpas beschikbaar.
Woningpas = initiatief van Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (departement Omgeving, Wonen-
Vlaanderen en Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij) uit 2018
Doel eigenaar minder papierwerk + meer duidelijkheid over kwaliteit en zuinigheid woning (=
tijdwinst)
Momenteel in woningpas (indien van toepassing):
Data en attesten:
o Bouwjaar, renovatiejaar, oppervlakte en volume woning
o Overzicht verleende stedenbouwkundige en digitale bouwvergunnignen
o EPC (downloadbaar + vergelijkbaar met gemiddelden van vergelijkbare woningen in
gemeente provincie en gewest)
o Informatie over EPB
o Gegevens over meters voor elek en/of gas, reëel energieverbruik en vergelijking met
gemiddelde jaarverbruik in gemeente
o Isolatiescore per onderdeel (bv beglazing, muren, dak) met bijhorende advies
o Details van installaties (verwarming, sanitair warm water, koeling, ventilatie en
aangemelde zonnepanelen)
o Watervoorziening, aanwezigheid drinkwateraansluiting, keuring
binnenwaterinstallaties en privéwaterkeuring, aanwezigheid waterlopen en grachten
en gevolgen hiervan
o Info over noodzaak om aan te sluiten op riolering of een individuele sanering (IBA)
o Keuringsattesten van privéwaterafvoer en waterinstallatie (uitgevoerd vanaf 1 jan
2022)
o Overzicht uitgevoerde renovatiewerken ingevoerd door eigenaar en/of waarvoor
sinds 2012 premie van je netbeheerder hebt ontvangen.
o Info over mogelijke bodemverontreiniging, gezondheidscheck van bodem en
bodemattest
o Info over asbestattest
o Info over groenblauwpeil van je perceel
o Info over woningkwaliteit (wanneer woningcontroleur technisch verslag of
conformiteitsattest heeft opgemaakt of via woningkwaliteitswijzer)
o Mobiscore (milieu-impact van verplaatsingen vanaf je woonst)
Visuele informatie over omgeving van woning
, o Info over ruimtelijke ordening/planning
o Overstromingsgevoeligheid van omgeving waar woning of perceel ligt
o Info over erfgoedwaarde van woning en omgeving ervan
o Overzicht van al je percelen zonder bebouwing (bv bouwgronden tot bosgronden,
landbouwgronden, recreatiegronden…)
Adviezen
o Duurzaam verwarmen
o Renovatiestappenplan met kostprijsindicatie voor woningen verkocht vanaf 2019
Tools:
o Zonnekaart
o Test-uw-EPC-tool
o Woningkwaliteitswijzer
o Checktool voor je bodem: hoe gezond is je bodem?
Stappenplan bij verkopen, (ver)bouwen of verhuren van woning
o Met overzicht van attesten die verplicht of nuttig zijn
o Links naar procedures om attesten aan te vragen
In toekomst steeds meer attesten en info, zoals keuringen en periodiek onderhoud van centrale
verwarmingsinstallatie.
0.3. Attesten
0.3.1. Nieuwbouw en verbouwing: EPB en EPC bouw
Weg naar energiezuinig bouwen, verbouwen en wonen verloopt langs certificaten.
gelet op klimaatproblemen en voortschrijdende intentie om minder energie te verbruiken:
overheid legt maatregelen op
Bouwen of verbouwen met bouwaanvraag EPB = verplicht (=Energieprestatie en Binnenklimaat)
Nieuwe woningen moeten goed geïsoleerd, luchtdicht en goed geventileerd zijn, maar ook
energiezuinig en zelfs verwarmbaar op duurzame manier.
streefdoel: BEN-woning (bijna energie-neutraal) (= voldoen aan EPB-eisen)
Persoon die bouwt of verbouwt = aangifteplichtige (erkende EPB-verslaggever zal bij ontwerp
meedenken om aan alle verplichtingen te voldoen en bijkomende adviezen geven = adhv
startverklaring)
Nieuwbouw werken die EPB van gebouw bepalen worden zo snel mogelijk afgewerkt + daarbij
best nodige aandacht besteden aan behalen EPB-eisen.
EPB-aangifte = definitief rapport dat beschrijft hoe bouwproject reëel is uitgevoerd ovv EPB.
EPB-aangifte = ingediend als bewijs van volgen alle voorschriften. (bij ontbreken van bepaalde
maatregelen waardoor EPB-eisen niet gehaald worden, krijgt aangifteplichtige admini geldboete)
(boete = groter dan investering nodig om aan EPB-eisen te voldoen)
EPB-aangifte = resultaat van berekening die verslaggever opmaakt met softwarepakket van overheid.
dat rapport maakt verslaggever waarheidsgetrouw op (bv: bepaalde werken nog niet uitgevoerd of
installaties niet geplaatst? Dan niet inrekenen in rapport)
bij verbouwing beschrijft EPB-aangifte enkel nieuwe/vernieuwde delen
Verslaggever dient aangifte digitaal in bij VEKA (Vlaams Energie- en Klimaatagentschap) na
aangifte certificaat: EPC Bouw.
,BELANGRIJK:
Uiterlijk 5j na verlenen bouwvergunning moet EPB-aangifte ingediend worden.
taak verslaggever: voor nieuwbouw of gelijkwaardige werken: uiterlijk 12 mndn na ingebruikname
rapporteren (DUS: enkel al uitgevoerde maatregelen)
eventuele verbeteringen na indienen EPB-aangifte = toegelaten, maar worden niet meer
gevaloriseerd via indienen van nieuwe EPB-aangifte of nieuw EPB Bouw.
0.3.2. EPC bij verkoop en verhuur van woningen
EPC = verplicht bij verkopen/verhuren woning!
EPC = verplicht document dat toont hoe energiezuinig gebouw is. Het informeert mogelijke kopers
of huurders. (obv dit certificaat kan potentiële koper/huurder energieprestaties van woningen
vergelijken)
Te vinden op EPC:
Info over hoe goed gebouw geïsoleerd
Info over hoe zuinig verwarmingsinstallatie is
Aanbevelingen om gebouw energiezuiniger te maken
Type EPC = afhankelijk van type gebouw
EPC = meer dan 10j al verplicht bij verkoop/verhuur van woningen, appa’s, studio’s… EPC
opgesteld door erkend energiedeskundige type A.
Algemeen: EPC is verplicht bij:
Zuivere verkoop van geheel van woning, appartement, studio en van een klein niet-
residentieel gebouw of autonoom functionerend gebouwdeel in volle eigendom.
EPC moet al aanwezig zijn vanaf moment dat ruimte te koop wordt aangeboden tem
datum verlijden notariële akte (dus vervallen tijdens die periode = nieuwe opmaken)r
Woning- en handelshuur
Verhuur van woning, appa’s, studio’s, klein niet-residentieel gebouw of gebouwdeel voor
contracten vanaf 2 maanden.
EPC moet al aanwezig zijn vanaf moment dat ruimte te huur wordt aangeboden tem
datum ondertekening huurok. (dus vervallen tijdens die periode = nieuwe opmaken)
Energiedeskundige berekent energiescore obv oa verwarmingsinstallatie en gebruikte
isolatiematerialen in dak, muren, vloer, ramen en deuren volgens inspectieprotocol opgesteld door
VEKA.
na onderzoek maakt hij obv zijn bevindingen via software van VEKA certificaat op
Bijkomend kan er bij zitten:
advies bij kosteneffectieve maatregelen die energieprestaties van woning kunnen verbeteren.
(sinds 2023 renovatieplicht voor label E en F, naar minstens D brengen binnen 6 jaar vanaf
ondertekening authentieke akte (in 2023 was dit 5j, nu sinds 2026 6j)
renovatieplicht moet meegedeeld worden aan potentiële kopers (verbaal, online, ook in
compromis en authentieke akte)
EPC = 10j geldig (ook bij verkoop of nieuwe verhuring)
, Als in woning intussen maatregelen zijn doorgevoerd waardoor gebouw energiezuiniger is geworden,
kan eigenaar nieuwe EPC laten opmaken (zorgt voor hogere martkwaarde)
Woning werd na 2006 gebouwd zodat reeds een EPC voor nieuwbouw beschikbaar is, moet geen EPC
voor verkoop en verhuur opgemaakt worden zolang EPC nieuwbouw geldig is.
0.3.3. EPC van gemeenschappelijke delen versus EPC van een
appartement
Sinds 2022 EPC verplicht voor gemeenschappelijke delen van appartementsgebouw.
wordt opgemaakt door energiedeskundige type A
voor nieuwbouwappartementen gaat verplichting 10j na verkrijgen van stedenbouwkundige
vergunning in.
EPC gemeenschappelijke delen gaat over: dak, buitenmuren, vloer, vensters/deuren en verlichting
van gemeenschappelijke (cirulatie)ruimtes zoals inkomhal, gang of gedeelde (zit)ruimte), maar ook
aanwezige collectieve installaties voor verwarming, warm water en zonne-energie.
Op EPC gemeenschappelijke delen GEEN label
wel veel info over huidige energetische toestand gebouw, dankzij kleurenbalkjes en symbolen die
energieprestatie van elk onderdeel van gebouw tonen en hun situering tov energiedoelstelling tov
2050
BELANGRIJK = aanbevelingen:
geeft verschillende eigenaars van gebouw op snelle en eenvoudige manier inzicht in wat er moet
gebeuren om gebouw energetisch in orde te maken.
op aanbevelingen of EPC in algemeen: geen prijsindicaties door specifieke aanpak
EPC gemeenschappelijke delen = instrument om eigenaars en gebouwbeheerder wegwijs te maken in
energieprestatie van gebouw en hen te informeren over stappen die best gezet worden om
energiezuinige renovatie op te starten.
EPC appartement opstellen = via data uit EPC gemeenschappelijke delen DUS belangrijk om kennis
te hebben van dat EPC
als er renovaties gebeuren is het verplicht ook het EPC van de gemeenschappelijke delen aan te
passen. De individuele EPC’s van elk appartement afzonderlijk zullen dan wss ook verbeteren
(voordeel = inspanning eigenaar is ook renovatie-inspanning voor gehele gebouw)
0.3.4. Conformiteitsattest (CA)
Grondwet: iedereen heeft recht op een menswaardige woning
menswaardig = huisvesting is veilig, kwalitatief en voldoende groot in functie van de
gezinsomvang.
Verdere vertalen in VCW (Vlaamse Codex Wonen):
elke woning moet voldoen aan aantal elementaire veiligheids-, gezondheids- en
woonkwaliteitsvereisten.
Dit in kaart brengen = adhv een CA (technisch verslag met oplijsting van mogelijke gebreken) (in
verslag 10 soorten normen:
Technieken
0.Inleiding
0.1. Duurzaam technisch beheer van een woning
Van woning in bezit verantwoordelijk om ze ‘in orde’ te houden. “in order” = vertaald in wettelijke
verplichtingen.
0.2. De woningpas
Alle beschikbare attesten en relevante informatie over woning (bv keuring, gegevens uit EPC of EPB-
aangifte…) zijn in woningpas beschikbaar.
Woningpas = initiatief van Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (departement Omgeving, Wonen-
Vlaanderen en Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij) uit 2018
Doel eigenaar minder papierwerk + meer duidelijkheid over kwaliteit en zuinigheid woning (=
tijdwinst)
Momenteel in woningpas (indien van toepassing):
Data en attesten:
o Bouwjaar, renovatiejaar, oppervlakte en volume woning
o Overzicht verleende stedenbouwkundige en digitale bouwvergunnignen
o EPC (downloadbaar + vergelijkbaar met gemiddelden van vergelijkbare woningen in
gemeente provincie en gewest)
o Informatie over EPB
o Gegevens over meters voor elek en/of gas, reëel energieverbruik en vergelijking met
gemiddelde jaarverbruik in gemeente
o Isolatiescore per onderdeel (bv beglazing, muren, dak) met bijhorende advies
o Details van installaties (verwarming, sanitair warm water, koeling, ventilatie en
aangemelde zonnepanelen)
o Watervoorziening, aanwezigheid drinkwateraansluiting, keuring
binnenwaterinstallaties en privéwaterkeuring, aanwezigheid waterlopen en grachten
en gevolgen hiervan
o Info over noodzaak om aan te sluiten op riolering of een individuele sanering (IBA)
o Keuringsattesten van privéwaterafvoer en waterinstallatie (uitgevoerd vanaf 1 jan
2022)
o Overzicht uitgevoerde renovatiewerken ingevoerd door eigenaar en/of waarvoor
sinds 2012 premie van je netbeheerder hebt ontvangen.
o Info over mogelijke bodemverontreiniging, gezondheidscheck van bodem en
bodemattest
o Info over asbestattest
o Info over groenblauwpeil van je perceel
o Info over woningkwaliteit (wanneer woningcontroleur technisch verslag of
conformiteitsattest heeft opgemaakt of via woningkwaliteitswijzer)
o Mobiscore (milieu-impact van verplaatsingen vanaf je woonst)
Visuele informatie over omgeving van woning
, o Info over ruimtelijke ordening/planning
o Overstromingsgevoeligheid van omgeving waar woning of perceel ligt
o Info over erfgoedwaarde van woning en omgeving ervan
o Overzicht van al je percelen zonder bebouwing (bv bouwgronden tot bosgronden,
landbouwgronden, recreatiegronden…)
Adviezen
o Duurzaam verwarmen
o Renovatiestappenplan met kostprijsindicatie voor woningen verkocht vanaf 2019
Tools:
o Zonnekaart
o Test-uw-EPC-tool
o Woningkwaliteitswijzer
o Checktool voor je bodem: hoe gezond is je bodem?
Stappenplan bij verkopen, (ver)bouwen of verhuren van woning
o Met overzicht van attesten die verplicht of nuttig zijn
o Links naar procedures om attesten aan te vragen
In toekomst steeds meer attesten en info, zoals keuringen en periodiek onderhoud van centrale
verwarmingsinstallatie.
0.3. Attesten
0.3.1. Nieuwbouw en verbouwing: EPB en EPC bouw
Weg naar energiezuinig bouwen, verbouwen en wonen verloopt langs certificaten.
gelet op klimaatproblemen en voortschrijdende intentie om minder energie te verbruiken:
overheid legt maatregelen op
Bouwen of verbouwen met bouwaanvraag EPB = verplicht (=Energieprestatie en Binnenklimaat)
Nieuwe woningen moeten goed geïsoleerd, luchtdicht en goed geventileerd zijn, maar ook
energiezuinig en zelfs verwarmbaar op duurzame manier.
streefdoel: BEN-woning (bijna energie-neutraal) (= voldoen aan EPB-eisen)
Persoon die bouwt of verbouwt = aangifteplichtige (erkende EPB-verslaggever zal bij ontwerp
meedenken om aan alle verplichtingen te voldoen en bijkomende adviezen geven = adhv
startverklaring)
Nieuwbouw werken die EPB van gebouw bepalen worden zo snel mogelijk afgewerkt + daarbij
best nodige aandacht besteden aan behalen EPB-eisen.
EPB-aangifte = definitief rapport dat beschrijft hoe bouwproject reëel is uitgevoerd ovv EPB.
EPB-aangifte = ingediend als bewijs van volgen alle voorschriften. (bij ontbreken van bepaalde
maatregelen waardoor EPB-eisen niet gehaald worden, krijgt aangifteplichtige admini geldboete)
(boete = groter dan investering nodig om aan EPB-eisen te voldoen)
EPB-aangifte = resultaat van berekening die verslaggever opmaakt met softwarepakket van overheid.
dat rapport maakt verslaggever waarheidsgetrouw op (bv: bepaalde werken nog niet uitgevoerd of
installaties niet geplaatst? Dan niet inrekenen in rapport)
bij verbouwing beschrijft EPB-aangifte enkel nieuwe/vernieuwde delen
Verslaggever dient aangifte digitaal in bij VEKA (Vlaams Energie- en Klimaatagentschap) na
aangifte certificaat: EPC Bouw.
,BELANGRIJK:
Uiterlijk 5j na verlenen bouwvergunning moet EPB-aangifte ingediend worden.
taak verslaggever: voor nieuwbouw of gelijkwaardige werken: uiterlijk 12 mndn na ingebruikname
rapporteren (DUS: enkel al uitgevoerde maatregelen)
eventuele verbeteringen na indienen EPB-aangifte = toegelaten, maar worden niet meer
gevaloriseerd via indienen van nieuwe EPB-aangifte of nieuw EPB Bouw.
0.3.2. EPC bij verkoop en verhuur van woningen
EPC = verplicht bij verkopen/verhuren woning!
EPC = verplicht document dat toont hoe energiezuinig gebouw is. Het informeert mogelijke kopers
of huurders. (obv dit certificaat kan potentiële koper/huurder energieprestaties van woningen
vergelijken)
Te vinden op EPC:
Info over hoe goed gebouw geïsoleerd
Info over hoe zuinig verwarmingsinstallatie is
Aanbevelingen om gebouw energiezuiniger te maken
Type EPC = afhankelijk van type gebouw
EPC = meer dan 10j al verplicht bij verkoop/verhuur van woningen, appa’s, studio’s… EPC
opgesteld door erkend energiedeskundige type A.
Algemeen: EPC is verplicht bij:
Zuivere verkoop van geheel van woning, appartement, studio en van een klein niet-
residentieel gebouw of autonoom functionerend gebouwdeel in volle eigendom.
EPC moet al aanwezig zijn vanaf moment dat ruimte te koop wordt aangeboden tem
datum verlijden notariële akte (dus vervallen tijdens die periode = nieuwe opmaken)r
Woning- en handelshuur
Verhuur van woning, appa’s, studio’s, klein niet-residentieel gebouw of gebouwdeel voor
contracten vanaf 2 maanden.
EPC moet al aanwezig zijn vanaf moment dat ruimte te huur wordt aangeboden tem
datum ondertekening huurok. (dus vervallen tijdens die periode = nieuwe opmaken)
Energiedeskundige berekent energiescore obv oa verwarmingsinstallatie en gebruikte
isolatiematerialen in dak, muren, vloer, ramen en deuren volgens inspectieprotocol opgesteld door
VEKA.
na onderzoek maakt hij obv zijn bevindingen via software van VEKA certificaat op
Bijkomend kan er bij zitten:
advies bij kosteneffectieve maatregelen die energieprestaties van woning kunnen verbeteren.
(sinds 2023 renovatieplicht voor label E en F, naar minstens D brengen binnen 6 jaar vanaf
ondertekening authentieke akte (in 2023 was dit 5j, nu sinds 2026 6j)
renovatieplicht moet meegedeeld worden aan potentiële kopers (verbaal, online, ook in
compromis en authentieke akte)
EPC = 10j geldig (ook bij verkoop of nieuwe verhuring)
, Als in woning intussen maatregelen zijn doorgevoerd waardoor gebouw energiezuiniger is geworden,
kan eigenaar nieuwe EPC laten opmaken (zorgt voor hogere martkwaarde)
Woning werd na 2006 gebouwd zodat reeds een EPC voor nieuwbouw beschikbaar is, moet geen EPC
voor verkoop en verhuur opgemaakt worden zolang EPC nieuwbouw geldig is.
0.3.3. EPC van gemeenschappelijke delen versus EPC van een
appartement
Sinds 2022 EPC verplicht voor gemeenschappelijke delen van appartementsgebouw.
wordt opgemaakt door energiedeskundige type A
voor nieuwbouwappartementen gaat verplichting 10j na verkrijgen van stedenbouwkundige
vergunning in.
EPC gemeenschappelijke delen gaat over: dak, buitenmuren, vloer, vensters/deuren en verlichting
van gemeenschappelijke (cirulatie)ruimtes zoals inkomhal, gang of gedeelde (zit)ruimte), maar ook
aanwezige collectieve installaties voor verwarming, warm water en zonne-energie.
Op EPC gemeenschappelijke delen GEEN label
wel veel info over huidige energetische toestand gebouw, dankzij kleurenbalkjes en symbolen die
energieprestatie van elk onderdeel van gebouw tonen en hun situering tov energiedoelstelling tov
2050
BELANGRIJK = aanbevelingen:
geeft verschillende eigenaars van gebouw op snelle en eenvoudige manier inzicht in wat er moet
gebeuren om gebouw energetisch in orde te maken.
op aanbevelingen of EPC in algemeen: geen prijsindicaties door specifieke aanpak
EPC gemeenschappelijke delen = instrument om eigenaars en gebouwbeheerder wegwijs te maken in
energieprestatie van gebouw en hen te informeren over stappen die best gezet worden om
energiezuinige renovatie op te starten.
EPC appartement opstellen = via data uit EPC gemeenschappelijke delen DUS belangrijk om kennis
te hebben van dat EPC
als er renovaties gebeuren is het verplicht ook het EPC van de gemeenschappelijke delen aan te
passen. De individuele EPC’s van elk appartement afzonderlijk zullen dan wss ook verbeteren
(voordeel = inspanning eigenaar is ook renovatie-inspanning voor gehele gebouw)
0.3.4. Conformiteitsattest (CA)
Grondwet: iedereen heeft recht op een menswaardige woning
menswaardig = huisvesting is veilig, kwalitatief en voldoende groot in functie van de
gezinsomvang.
Verdere vertalen in VCW (Vlaamse Codex Wonen):
elke woning moet voldoen aan aantal elementaire veiligheids-, gezondheids- en
woonkwaliteitsvereisten.
Dit in kaart brengen = adhv een CA (technisch verslag met oplijsting van mogelijke gebreken) (in
verslag 10 soorten normen:
