Constructie technieken
Constructie technieken ........................................................................................................... 1
Hoofdstuk 1 – Brandveiligheid ............................................................................................... 3
1. Inleiding .............................................................................................................................. 3
2. Het verbrandingsproces ....................................................................................................... 3
3. Klassen van brandhaarden ................................................................................................... 4
4. Brandblusmiddelen ............................................................................................................. 5
5. Rookmelders ....................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 2 – Verwarming en sanitair warm water ................................................................. 8
1. Inleiding .............................................................................................................................. 8
2. Wetgeving ........................................................................................................................... 8
3. Hernieuwbare of duurzame energie ...................................................................................... 8
4. Energietransitie ................................................................................................................... 9
5. BrandstoJen ..................................................................................................................... 10
6. Verwarmingsinstallatie ...................................................................................................... 17
7. Geothermie als energiebron ............................................................................................... 35
8. Sanitair warm water (SWW) ................................................................................................ 36
9. Bouw, verbouwing of renovatie ........................................................................................... 41
10. Onderhoud van de installaties .......................................................................................... 44
Hoofdstuk 3 – Koeling ......................................................................................................... 50
1. Inleiding ............................................................................................................................ 50
2. Soorten koeling ................................................................................................................. 50
3. Keuringen .......................................................................................................................... 51
Hoofdstuk 4 – Ventilatie...................................................................................................... 52
1. De binnen luchtkwaliteit .................................................................................................... 52
2. Ventileren ......................................................................................................................... 54
Hoofdstuk 5 – Elektriciteit .................................................................................................. 61
1. Productie .......................................................................................................................... 61
2. Levering ............................................................................................................................ 61
3. Basisbegrippen ................................................................................................................. 61
4. De huisinstallatie .............................................................................................................. 63
5. Wetgeving ......................................................................................................................... 70
6. PV-systemen ..................................................................................................................... 72
Vastgoed Sem. 2 1
, 7. Elektrische wagens ............................................................................................................ 75
Hoofdstuk 6 – Verlichting .................................................................................................... 77
1. Natuurlijke versus kunstmatige verlichting .......................................................................... 77
2. Een verlichtingssysteem .................................................................................................... 78
3. Basisbegrippen ................................................................................................................. 79
4. Lampen ............................................................................................................................ 80
5. Praktische aanpak in een woning ........................................................................................ 83
Hoofdstuk 7 – Inbraakveiligheid .......................................................................................... 84
1. Geregistreerde woninginbraken .......................................................................................... 84
2. Inbraakveiligheid ............................................................................................................... 84
3. De verkoop van materiaal................................................................................................... 86
4. Wetgeving omtrent alarmsystemen .................................................................................... 86
5. Bewakingscamera’s ........................................................................................................... 88
6. Risicoklasse van een gebouw ............................................................................................. 90
Hoofdstuk 8 – Water ........................................................................................................... 91
1. Inleiding ............................................................................................................................ 91
2. Levering ............................................................................................................................ 91
3. Facturatie ......................................................................................................................... 91
4. De huisaftakking................................................................................................................ 91
5. Kwaliteit ............................................................................................................................ 93
6. De binnen installatie voor drinkwater .................................................................................. 96
7. Sanitaire toepassingen in een woning ................................................................................. 99
8. Keuring van de waterinstallatie ..........................................................................................100
9. Privéwaterafvoer...............................................................................................................101
10. Ligging van de leidingen ..................................................................................................103
Vastgoed Sem. 2 2
,Hoofdstuk 1 – Brandveiligheid
1. Inleiding
• Jaarlijks in België 20.000 woningbranden
• Vaak met dodelijke afloop
• 1 op de 4 Belgen denkt aan brandveiligheid
• Brandwonden is een van de ergste verwondingen die een mens kan hebben
• Niet alleen door de hitte van het vuur maar vooral door de rook en de bijhorende vrijkomende
giftige gassen
• Rookontwikkeling belemmert het zicht en het vinden van uitgangen
• Het instorten van huizen maakt ook veel slachtoJers
• Snelle en onverwachte branduitbreiding kan personen in een gebouw insluiten en vluchtwegen
onbereikbaar maken
• Ontstaan van brand door diverse redenen: elektrische apparaten, opladers,
verlichtingstransformatoren, slecht onderhouden schoorsteen, blikseminslag, spelen met
vuur, roken, …
2. Het verbrandingsproces
Def. Brand is een oxydatieverschijnsel waarbij een brandbaar product zich verbindt met zuurstof,
onder afgifte van warmte en vorming van oxyden.
Brand is een ongewenste verbanding met vuur als uitwendig kenmerk. Het is een oxidatiereactie
waarbij voldoende warmte vrijkomt om het proces in stand te houden. Er zijn drie elementen nodig om
brand in stand te houden. Dit wordt de branddriehoek genoemd.
1. Zuurstof: Is meestal aanwezig en bedraagt in normale omstandigheden 21% van de ons
omgevende lucht.
2. Brandbare stof: Deze kan vast, vloeibaar of gasvormig zijn.
3. Energie/ontbrandingstemperatuur: een verhoging van de temperatuur door een vlam, vonk of
andere bron.
Wanneer men één van de drie elementen uit de branddriehoek weghaalt, gaat de brand uit.
Naast de drie elementen zijn er nog twee factoren die een belangrijke rol spelen bij het
verbrandingsproces:
1. De juiste mengverhouding: De wijze waarop de brandstof en de materie tot elkaar in
verhouding staan, heeft een invloed op de aard en de snelheid van verbranding bij bijvoorbeeld
het verschil tussen het aansteken van een houtblok tegenover houtkrullen.
2. De juiste katalysator: Een katalysator is een stof die als hulpmiddel fungeert om een
chemische reactie sneller te doen verlopen. Bij verbranding kan de juiste katalysator de reactie
op gang brengen of sneller doen verlopen. Bijvoorbeeld: een klontje suiker proberen aan te
steken met een aansteker zal niet lukken. Wentelen we een klontje suiker echter in de as van
een sigaret, dan zal het klontje suiker eerst langzaam en dan steeds sneller branden.
Vastgoed Sem. 2 3
, De brandvijfhoek:
2.1 Fasen bij brand
1. Groeifase: Iedere brand begint klein (bijv. met een brandende sigaret in een vuilbak). In dit
stadium is een tijdige brandmelding en -bestrijding mogelijk. De thermische eJecten zijn
slechts plaatselijk merkbaar.
2. Brandfase of uitbreidingsfase: De brand in de vuilbak groeit en komt nu in de uitbreidingsfase
terecht. In deze fase wordt de brand meestal opgemerkt en op dit moment dienen twee acties
te worden ondernomen: eerst moeten de hulpdiensten verwittigd worden en daarna moet er
worden overgegaan tot blussen, indien mogelijk.
3. DooRase: De dooJase begint bij een gebrek aan brandbaar materiaal of een tekort aan
zuurstof, factoren van de branddriehoek die nodig zijn om een brand te onderhouden. Als een
van deze factoren wegvalt, valt de brand automatisch stil.
3. Klassen van brandhaarden
De verschillende soorten van branden heeft men ondergebracht in vijf klassen, die zich van elkaar
onderscheiden vanwege het type brandbaar materiaal dat aan de brand ten grondslag licht:
• Brandklasse A; vaste stoRen.
Vb. hout, papier, kunststoJen, kolen, textiel….
• Brandklasse B; vloeistoRen.
Vb. olie, benzine, stookolie aceton, verven….
• Brandklasse C; gassen.
Vb. propaan, butaan, aardgas…
• Brandklasse D; metalen.
Vb. ijzervijlsel, aluminiumpoeder, magnesium (toegepast op vuurwerk!)…
Vastgoed Sem. 2 4
Constructie technieken ........................................................................................................... 1
Hoofdstuk 1 – Brandveiligheid ............................................................................................... 3
1. Inleiding .............................................................................................................................. 3
2. Het verbrandingsproces ....................................................................................................... 3
3. Klassen van brandhaarden ................................................................................................... 4
4. Brandblusmiddelen ............................................................................................................. 5
5. Rookmelders ....................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 2 – Verwarming en sanitair warm water ................................................................. 8
1. Inleiding .............................................................................................................................. 8
2. Wetgeving ........................................................................................................................... 8
3. Hernieuwbare of duurzame energie ...................................................................................... 8
4. Energietransitie ................................................................................................................... 9
5. BrandstoJen ..................................................................................................................... 10
6. Verwarmingsinstallatie ...................................................................................................... 17
7. Geothermie als energiebron ............................................................................................... 35
8. Sanitair warm water (SWW) ................................................................................................ 36
9. Bouw, verbouwing of renovatie ........................................................................................... 41
10. Onderhoud van de installaties .......................................................................................... 44
Hoofdstuk 3 – Koeling ......................................................................................................... 50
1. Inleiding ............................................................................................................................ 50
2. Soorten koeling ................................................................................................................. 50
3. Keuringen .......................................................................................................................... 51
Hoofdstuk 4 – Ventilatie...................................................................................................... 52
1. De binnen luchtkwaliteit .................................................................................................... 52
2. Ventileren ......................................................................................................................... 54
Hoofdstuk 5 – Elektriciteit .................................................................................................. 61
1. Productie .......................................................................................................................... 61
2. Levering ............................................................................................................................ 61
3. Basisbegrippen ................................................................................................................. 61
4. De huisinstallatie .............................................................................................................. 63
5. Wetgeving ......................................................................................................................... 70
6. PV-systemen ..................................................................................................................... 72
Vastgoed Sem. 2 1
, 7. Elektrische wagens ............................................................................................................ 75
Hoofdstuk 6 – Verlichting .................................................................................................... 77
1. Natuurlijke versus kunstmatige verlichting .......................................................................... 77
2. Een verlichtingssysteem .................................................................................................... 78
3. Basisbegrippen ................................................................................................................. 79
4. Lampen ............................................................................................................................ 80
5. Praktische aanpak in een woning ........................................................................................ 83
Hoofdstuk 7 – Inbraakveiligheid .......................................................................................... 84
1. Geregistreerde woninginbraken .......................................................................................... 84
2. Inbraakveiligheid ............................................................................................................... 84
3. De verkoop van materiaal................................................................................................... 86
4. Wetgeving omtrent alarmsystemen .................................................................................... 86
5. Bewakingscamera’s ........................................................................................................... 88
6. Risicoklasse van een gebouw ............................................................................................. 90
Hoofdstuk 8 – Water ........................................................................................................... 91
1. Inleiding ............................................................................................................................ 91
2. Levering ............................................................................................................................ 91
3. Facturatie ......................................................................................................................... 91
4. De huisaftakking................................................................................................................ 91
5. Kwaliteit ............................................................................................................................ 93
6. De binnen installatie voor drinkwater .................................................................................. 96
7. Sanitaire toepassingen in een woning ................................................................................. 99
8. Keuring van de waterinstallatie ..........................................................................................100
9. Privéwaterafvoer...............................................................................................................101
10. Ligging van de leidingen ..................................................................................................103
Vastgoed Sem. 2 2
,Hoofdstuk 1 – Brandveiligheid
1. Inleiding
• Jaarlijks in België 20.000 woningbranden
• Vaak met dodelijke afloop
• 1 op de 4 Belgen denkt aan brandveiligheid
• Brandwonden is een van de ergste verwondingen die een mens kan hebben
• Niet alleen door de hitte van het vuur maar vooral door de rook en de bijhorende vrijkomende
giftige gassen
• Rookontwikkeling belemmert het zicht en het vinden van uitgangen
• Het instorten van huizen maakt ook veel slachtoJers
• Snelle en onverwachte branduitbreiding kan personen in een gebouw insluiten en vluchtwegen
onbereikbaar maken
• Ontstaan van brand door diverse redenen: elektrische apparaten, opladers,
verlichtingstransformatoren, slecht onderhouden schoorsteen, blikseminslag, spelen met
vuur, roken, …
2. Het verbrandingsproces
Def. Brand is een oxydatieverschijnsel waarbij een brandbaar product zich verbindt met zuurstof,
onder afgifte van warmte en vorming van oxyden.
Brand is een ongewenste verbanding met vuur als uitwendig kenmerk. Het is een oxidatiereactie
waarbij voldoende warmte vrijkomt om het proces in stand te houden. Er zijn drie elementen nodig om
brand in stand te houden. Dit wordt de branddriehoek genoemd.
1. Zuurstof: Is meestal aanwezig en bedraagt in normale omstandigheden 21% van de ons
omgevende lucht.
2. Brandbare stof: Deze kan vast, vloeibaar of gasvormig zijn.
3. Energie/ontbrandingstemperatuur: een verhoging van de temperatuur door een vlam, vonk of
andere bron.
Wanneer men één van de drie elementen uit de branddriehoek weghaalt, gaat de brand uit.
Naast de drie elementen zijn er nog twee factoren die een belangrijke rol spelen bij het
verbrandingsproces:
1. De juiste mengverhouding: De wijze waarop de brandstof en de materie tot elkaar in
verhouding staan, heeft een invloed op de aard en de snelheid van verbranding bij bijvoorbeeld
het verschil tussen het aansteken van een houtblok tegenover houtkrullen.
2. De juiste katalysator: Een katalysator is een stof die als hulpmiddel fungeert om een
chemische reactie sneller te doen verlopen. Bij verbranding kan de juiste katalysator de reactie
op gang brengen of sneller doen verlopen. Bijvoorbeeld: een klontje suiker proberen aan te
steken met een aansteker zal niet lukken. Wentelen we een klontje suiker echter in de as van
een sigaret, dan zal het klontje suiker eerst langzaam en dan steeds sneller branden.
Vastgoed Sem. 2 3
, De brandvijfhoek:
2.1 Fasen bij brand
1. Groeifase: Iedere brand begint klein (bijv. met een brandende sigaret in een vuilbak). In dit
stadium is een tijdige brandmelding en -bestrijding mogelijk. De thermische eJecten zijn
slechts plaatselijk merkbaar.
2. Brandfase of uitbreidingsfase: De brand in de vuilbak groeit en komt nu in de uitbreidingsfase
terecht. In deze fase wordt de brand meestal opgemerkt en op dit moment dienen twee acties
te worden ondernomen: eerst moeten de hulpdiensten verwittigd worden en daarna moet er
worden overgegaan tot blussen, indien mogelijk.
3. DooRase: De dooJase begint bij een gebrek aan brandbaar materiaal of een tekort aan
zuurstof, factoren van de branddriehoek die nodig zijn om een brand te onderhouden. Als een
van deze factoren wegvalt, valt de brand automatisch stil.
3. Klassen van brandhaarden
De verschillende soorten van branden heeft men ondergebracht in vijf klassen, die zich van elkaar
onderscheiden vanwege het type brandbaar materiaal dat aan de brand ten grondslag licht:
• Brandklasse A; vaste stoRen.
Vb. hout, papier, kunststoJen, kolen, textiel….
• Brandklasse B; vloeistoRen.
Vb. olie, benzine, stookolie aceton, verven….
• Brandklasse C; gassen.
Vb. propaan, butaan, aardgas…
• Brandklasse D; metalen.
Vb. ijzervijlsel, aluminiumpoeder, magnesium (toegepast op vuurwerk!)…
Vastgoed Sem. 2 4
