Samenvatting van zes nieuwe artikelen voor Management van het Openbaar bestuur (MOB) in 2024!

Samenvatting van de artikelen van het vak Management van het
Openbaar bestuur: nieuwe artikelen in het studiejaar 2021
- Dijstelbloem & Holtslag  Het gezicht van de publieke zaak
- Schillemans  Message Control: De defensieve mediatisering van publieke
organisaties in Australië en Nederland.
- Eterno & Silverman  Crime Numers Game: Management by manipulation
- Bozemann & Sue  Public Service Motivation Concepts and Theory: A Critique
- Klijn & Koppenjan  Governance network theory: past, present and future
- Van Steden et al  veel dynamiek, weinig slagvaardigheid

, Dijstelbloem & Holtslag: Het gezicht van de publieke zaak
Richt zich op de afstoting van taken van het Binnenhof. Bestuur is hedendaags niet alleen op en rond het
Binnenhof, maar ook bij organen die minder duidelijke vertegenwoordigende fora kennen  gezicht van
de publieke zaak krijgt andere trekken.

De constitutie, de staatsinrichting, betreft niet alleen de grondwet, maar de positie van het bestuur
binnen de driehoek van polity, policy en politics.
 Plaats van het bestuur duiden, het constitutioneel te positioneren tussen:
1. De instituties die de politieke gemeenschap van de staat vormen.
2. Het politieke (democratische) proces van machtsvorming en machtsuitoefening.
3. Het beleid dat politiek vertaalt in interventies naar de markt en de samenleving.

Trends in het bestuur:
 Institutionele differentiatie  herordeningen in het bestuur, waardoor het complexere vormen
is gaan aannemen (EU, zbo’s, publiek-private samenwerking).
o = De aard en de vorm van het openbaar bestuur hebben ingrijpende veranderingen
ondergaan.
1. Belangrijke delen van de verzorgingsstaat zijn op grotere afstand geplaats en
collectieve voorzieningen en sociale beschermingsconstructies zijn afgeslankt
(privatisering, deregulering, liberalisering; ZBO’s, agentschappen).
2. Daarentegen is de EU op steeds meer terreinen binnenlands beleid geworden;
mondiale problemen dringen diep door in het dagelijks bestaan, zonder dat duidelijk is
wat een nationaal openbaar bestuur daarmee te doen heeft.
3. Burgers, groepen en organisaties zijn op een andere wijze tot het bestuur komen te
staan via wisselende single-issue bewegingen.
4. Druk op het openbaar bestuur is verstevigd door kritische burgers en de razendsnelle
media.
 Verspreiding van het politieke  politiek is niet alleen van karakter, maar ook van plaats
veranderd. Zo zijn er andere mechanismen van controle en verantwoording nodig geworden.
o Politieke besluitvorming vindt ook plaats bij ZBO’s, netwerken van overheden met
bedrijven en NGO’s  besluitvorming is niet alleen meer bij democratische fora.
 Fragmentering van het publiek  sociale segmentatie van de samenleving is gewijzigd;
deelverzamelingen van soorten burgers zijn toegenomen (vroeg o.b.v. Geslacht/inkomen/religie;
nu meer). Diversere samenleving.
o Andere verhouding tussen openbaar bestuur en samenleving = bestuur raakt zijn
centrale positie kwijt, er is niet één poltiek en bestuurlijk centrum.
o Algemene representatie via de politiek wordt lastiger.
 Bevraging van het gezag  het beroep op rationeel en legalistisch gezag is steeds minder
geschikt om als legitimatiegrondslag van het bestuur te dienen. Er wordt steeds vaker geëist dat
ze ook charismatisch zijn: bestuur moet inlevend zijn, emoties tonen… De Media speelt hier een
grote rol in.
o Afnemend handelingsvermogen.

o Betreft de vraag over legitimiteit = de vrijwillige acceptie van gezag.
 Aandacht verschuift van statische legitimatie naar dynamische legitimatie; niet
gekeken naar of er sprake is van legitiem gezag en in welke mate, maar hoe
gezag wordt verworven en door wie.
 In termen van Weber: charismatisch/traditioneel/legaal. Openbaar
bestuur  legaal gezag.
o Gezag wordt niet zomaar geaccepteerd, maar uitgedaagd. Burgers doen nu ‘zelf ook
onderzoek’, en zien die bronnen als gezaghebbend  actoren binnen het bestuur moeten
hun gezag telkens weer verwerven en behouden.