MANAGEMENT ACCOUNTING
LES 1: INLEIDING
Financial accounting
=> Externe gebruiker
=> Jaarrekening en jaarverslag
Cost & management accounting
=> Focus op interne gebruiker (waar vestigen, waar zitten problemen in de fabriek
=> kostprijsberekening
planning, controle & management beslissingen
Middelen/grondstoffen zijn niet onuitputbaar
=> noodzaak aan kostenbesparing
=> Kostencalculatie en -analyse
KOSTEN
DIRECTE EN INDIRECTE KOSTEN
Directe kosten:
=> eenvoudig en direct verband vertonen met product/afdeling
=> vb. kost van snaren voor productie van tennisraketten
Indirecte kosten:
=> verdeeld worden om ze toe te rekenen aan een product of afdeling
=> vb. kost van nationale reclamecampagne
VARIABELE EN VASTE KOSTEN
Variabele kosten
=> variëren met het activiteitsniveau
=> vb. kost van maaltijden op een bepaalde vlucht
Vaste kosten
=> blijven ongewijzigd bij veranderingen in activiteitsniveau (binnen bepaalde grenzen)
=> vb. kost van het vliegtuig
,Overzicht:
Kost Totaal Per eenheid
Variabel Veranderen als activiteitsniveau Blijven onveranderd over brede
verandert activiteitsniveaus
Vast Blijven gelijk als het Daalt naarmate het
activiteitsniveau verandert activiteitsniveau toeneemt
Op lange termijn zijn alle kosten variabel
SEMI-VARIABELE & SEMI VASTE KOSTEN
Semi-variabele kosten
=> bevatten zowel een vaste als variabele component
=> vb. telefoonrekening: abonnement = vast, belminuten = variabel
Semi-vaste kosten
=> kosten zijn vast binnen bepaalde activiteitsniveaus
=> veranderen trapsgewijs buiten deze niveaus
=> bv. lonen: verpleegsters in ziekenhuis
BEHEERSBARE & NIET -BEHEERSBARE KOSTEN
Beheersbare kosten => meerderheid v/d kosten
=> kunnen we zelf beïnvloeden
=> vb. distributie, loonkosten, productiekosten,…
Niet-beheersbare kosten => minderheid v/d kosten
=> kunnen we niet beïnvloeden
=> worden extern vastgelegd
=> vb. taksen, verplichte audits,..
OPPORTUNITEITSKOST
Potentiële baten die worden opgegeven wanneer het ene alternatief wordt gekozen over een ander
Bv. Als een student niet naar de les zou gaan kon hij 20.000 € verdienen
=> opportuniteitskost is dus 20.000€
SUNK COSTS
Kosten die gemaakt werden in het verleden en dus niet meer gewijzigd kunnen worden in de toekomst
=> hierdoor zijn ze dus ook niet relevant voor toekomstige beslissingen
Vb. 2 jaar geleden een auto aangekocht voor 15.000€ => deze kost is sunk want je kunt het niet
veranderen of je er wel of niet mee rijdt
,BREAK-EVEN ANALYSE
Hoeveel moet er verkocht worden opdat alle kosten gedekt worden
Break-even punt is het activiteitsniveau waar:
=> opbrengsten = kosten
Dus:
- Verkoopsniveau > BE-niveau: WINST
- Verkoopsniveau < BE-niveau: VERLIES
Formules:
𝐹𝐾
BE-volume: 𝑄 =
(𝑝−𝑣)
p = verkoopprijs/eenheid
v = variabele kost/eenheid
FK = vaste kosten
(p-v) = contributie
𝐹𝐾
BE-omzet: 𝑋 =
(𝑝−𝑣)/𝑝
Als men naast de vaste kosten ook een vooropgestelde winst W wilt behalen
=> W bij FK tellen
Assumpties:
- Verkoopprijs is constant over het hele relevante bereik
- Kosten zijn lineair over het relevante bereik
- Vaste kosten zijn gekend
Toepassingen:
Allerlei simulaties maken met betrekking tot:
- Prijsbepaling
- Investeringspolitiek
- Acties die de variabele kosten betreffen
- Lanceren of stopzetten van producten/diensten
- Marketing campagnes
, LES 2: ACTIVITY-BASED COSTING (ABC) VS TRADITIONALE KOSTPRIJSBEREKENING
VERDELING INDIRECTE KOSTEN (TRADITIONELE KOSTPRIJSBEREKENING
Stel bakker met brood en gebakjes
Kosten:
- ingrediënten brood
- ingrediënten gebak
- loon Winkelbediende
I. INCREMENTELE METHODE
Hoofdactiviteit = broden verkopen
=> loon van winkelbediende hier aan toe rekenen
Nevenactiviteit = gebakjes
=> enkel de incrementele kosten (ingrediënten) aan toe rekenen
En vice versa
II. SHARED BASED METHODE
Verdeelsleutel zoeken om het loon van de winkelbediende proportioneel te verdelen over de verkoop van
broden en gebakjes zoals bv. aantal verkochte eenheden
Kostprijsberekeningsmethode heeft een grote invloed op de kostprijs van individuele producten
TEKORTEN VAN TRADITIONELE METHODEN
Slechts 1 verdeelsleutel voor alle indirecte kosten
Hedendaagse ondernemingsrealiteit is veel complexer
Vaak deel indirecte kosten gerelateerd aan een bepaalde verdeelsleutel, terwijl een ander deel gedreven
wordt door een andere activiteit
Laatste jaren zijn indirecte kosten enorm toegenomen
Standaardproducten worden foutief belast met deel kosten van gespecialiseerde producten wat tot
verkeerde beleidsbeslissingen kan leiden
Voorbeeld van kruissubsidiering:
Producten geproduceerd in grote hoeveelheden subsidiëren deze geproduceerd in kleine hoeveelheden
Producten groot in omvang/gewicht subsidiëren deze kleiner in omvang/gewicht
LES 1: INLEIDING
Financial accounting
=> Externe gebruiker
=> Jaarrekening en jaarverslag
Cost & management accounting
=> Focus op interne gebruiker (waar vestigen, waar zitten problemen in de fabriek
=> kostprijsberekening
planning, controle & management beslissingen
Middelen/grondstoffen zijn niet onuitputbaar
=> noodzaak aan kostenbesparing
=> Kostencalculatie en -analyse
KOSTEN
DIRECTE EN INDIRECTE KOSTEN
Directe kosten:
=> eenvoudig en direct verband vertonen met product/afdeling
=> vb. kost van snaren voor productie van tennisraketten
Indirecte kosten:
=> verdeeld worden om ze toe te rekenen aan een product of afdeling
=> vb. kost van nationale reclamecampagne
VARIABELE EN VASTE KOSTEN
Variabele kosten
=> variëren met het activiteitsniveau
=> vb. kost van maaltijden op een bepaalde vlucht
Vaste kosten
=> blijven ongewijzigd bij veranderingen in activiteitsniveau (binnen bepaalde grenzen)
=> vb. kost van het vliegtuig
,Overzicht:
Kost Totaal Per eenheid
Variabel Veranderen als activiteitsniveau Blijven onveranderd over brede
verandert activiteitsniveaus
Vast Blijven gelijk als het Daalt naarmate het
activiteitsniveau verandert activiteitsniveau toeneemt
Op lange termijn zijn alle kosten variabel
SEMI-VARIABELE & SEMI VASTE KOSTEN
Semi-variabele kosten
=> bevatten zowel een vaste als variabele component
=> vb. telefoonrekening: abonnement = vast, belminuten = variabel
Semi-vaste kosten
=> kosten zijn vast binnen bepaalde activiteitsniveaus
=> veranderen trapsgewijs buiten deze niveaus
=> bv. lonen: verpleegsters in ziekenhuis
BEHEERSBARE & NIET -BEHEERSBARE KOSTEN
Beheersbare kosten => meerderheid v/d kosten
=> kunnen we zelf beïnvloeden
=> vb. distributie, loonkosten, productiekosten,…
Niet-beheersbare kosten => minderheid v/d kosten
=> kunnen we niet beïnvloeden
=> worden extern vastgelegd
=> vb. taksen, verplichte audits,..
OPPORTUNITEITSKOST
Potentiële baten die worden opgegeven wanneer het ene alternatief wordt gekozen over een ander
Bv. Als een student niet naar de les zou gaan kon hij 20.000 € verdienen
=> opportuniteitskost is dus 20.000€
SUNK COSTS
Kosten die gemaakt werden in het verleden en dus niet meer gewijzigd kunnen worden in de toekomst
=> hierdoor zijn ze dus ook niet relevant voor toekomstige beslissingen
Vb. 2 jaar geleden een auto aangekocht voor 15.000€ => deze kost is sunk want je kunt het niet
veranderen of je er wel of niet mee rijdt
,BREAK-EVEN ANALYSE
Hoeveel moet er verkocht worden opdat alle kosten gedekt worden
Break-even punt is het activiteitsniveau waar:
=> opbrengsten = kosten
Dus:
- Verkoopsniveau > BE-niveau: WINST
- Verkoopsniveau < BE-niveau: VERLIES
Formules:
𝐹𝐾
BE-volume: 𝑄 =
(𝑝−𝑣)
p = verkoopprijs/eenheid
v = variabele kost/eenheid
FK = vaste kosten
(p-v) = contributie
𝐹𝐾
BE-omzet: 𝑋 =
(𝑝−𝑣)/𝑝
Als men naast de vaste kosten ook een vooropgestelde winst W wilt behalen
=> W bij FK tellen
Assumpties:
- Verkoopprijs is constant over het hele relevante bereik
- Kosten zijn lineair over het relevante bereik
- Vaste kosten zijn gekend
Toepassingen:
Allerlei simulaties maken met betrekking tot:
- Prijsbepaling
- Investeringspolitiek
- Acties die de variabele kosten betreffen
- Lanceren of stopzetten van producten/diensten
- Marketing campagnes
, LES 2: ACTIVITY-BASED COSTING (ABC) VS TRADITIONALE KOSTPRIJSBEREKENING
VERDELING INDIRECTE KOSTEN (TRADITIONELE KOSTPRIJSBEREKENING
Stel bakker met brood en gebakjes
Kosten:
- ingrediënten brood
- ingrediënten gebak
- loon Winkelbediende
I. INCREMENTELE METHODE
Hoofdactiviteit = broden verkopen
=> loon van winkelbediende hier aan toe rekenen
Nevenactiviteit = gebakjes
=> enkel de incrementele kosten (ingrediënten) aan toe rekenen
En vice versa
II. SHARED BASED METHODE
Verdeelsleutel zoeken om het loon van de winkelbediende proportioneel te verdelen over de verkoop van
broden en gebakjes zoals bv. aantal verkochte eenheden
Kostprijsberekeningsmethode heeft een grote invloed op de kostprijs van individuele producten
TEKORTEN VAN TRADITIONELE METHODEN
Slechts 1 verdeelsleutel voor alle indirecte kosten
Hedendaagse ondernemingsrealiteit is veel complexer
Vaak deel indirecte kosten gerelateerd aan een bepaalde verdeelsleutel, terwijl een ander deel gedreven
wordt door een andere activiteit
Laatste jaren zijn indirecte kosten enorm toegenomen
Standaardproducten worden foutief belast met deel kosten van gespecialiseerde producten wat tot
verkeerde beleidsbeslissingen kan leiden
Voorbeeld van kruissubsidiering:
Producten geproduceerd in grote hoeveelheden subsidiëren deze geproduceerd in kleine hoeveelheden
Producten groot in omvang/gewicht subsidiëren deze kleiner in omvang/gewicht
