Communicatie met de patiënt “Motiverende
gespreksvoering”
Thema 1: Motiverende gespreksvoering
1.1 Evolutie binnen de gezondheidszorg
20ste eeuw: genezing acute aandoeningen
jongvolwassenen zijn minder gezond dan hun ouders door
gezondheidsgedrag & leefstijl (voorkomen, genezen door
gedragsverandering)
21ste eeuw: chronische zorg& disease management gedragsverandering
Cliënt legt verantwoordelijkheid voor genezing bij hulpverlener
Cliënt verwacht dat er vragen gesteld worden
Op basis van antwoorden een behandeling wordt opgesteld
Dat de behandeling de symptomen weg neemt & gezondheid
verbeterd
Zorgen voor gedragsverandering van cliënt
Kennis verbeteren
Inzicht verhogen
Vaardigheden aanleren
Dreigen
niet cliëntgericht
unidirectionele communicatie = advies op directe wijze waarbij
cliënt moet luisteren
cliënt in positie van passief ontvangen/ weerstand tegen geforceerde
adviezen
1.2 Waardoor wordt gedragsverandering beïnvloed?
Cyclus van bewustwording Maslow
,Pijlers gedragsverandering
Belangrijkheid (willen)
Vermogen (kunnen)
Gereedheid (NU willen)
Zelfdeterminatie-theorie Ryan & Deci: Hoe autonomer motivatie, hoe
groter de kans dat gedragsverandering blijvend zal zijn
Extrinsieke motivatie
o Gedragsverandering door iets van buitenaf
o Positief resultaat bekrijgen of ongewenst resultaat vermijden
Intrinsieke motivatie
o Gedragsverandering gemotiveerd vanuit persoon zelf
o Beloning voor zichzelf
3 basisbehoeften die het ABC vormen van motivatie
Autonomie
Verbondenheid
Competenties
Identificatie = persoonlijke relevantie/ zinvolheid
Integratie = persoonlijke waarde
1.3 Het begrijpen & verkennen van de motivatie van de cliënt
,Cliënt past gedrag aan op basis van eigen redenen luisteren en
interesse hebben voor zijn bedenkingen… motivationele
gespreksvoering hulpverlener mag niet ‘oplossingen aanreken/
corrigeren’
reparatiereflex = neiging om te corrigeren en oplossingen aan te
bieden, automatisch, gem. na 18 sec onderbreken we patiënt
Overtuigen zorgt voor weerstand
Ambivalentie = tegenstrijdige gedachten, waarden, gevoelens ze
willen, zouden, kunnen het wel MAAR
cliënt moet zelf redenen zoeken voor verandering van gedrag, wij
moeten hun helpen over de MAAR zetten
Empathisch luisteren = oprecht & onbevangen nieuwsgierig naar
verhaal van patiënt luisteren
Cliënt empoweren door middel van complimenten
Ondersteunen in het ontdekken van invloed van gedrag op
gezondheid
Intrinsieke motivatie van cliënt vergroten
1.4 Wat is motivationele gesprekvoering
= A client-centered, directive method for enhancing intrinsic motivation to
change by exploring and resolving ambivalence
Intrinsieke motivatie tot gedragsverandering van cliënt verhogen
Ambivalentie verhelderen/ oplossen
Cliënt begeleiden ipv sturen
Motivatie van cliënt activeren
Semi-di-rectief werken: volgen & sturen combineren
Basishouding voor motivationele gespreksvoering
1. Samenwerking
a. Hulpverlener heeft professionele expertise & cliënt is expert
van eigen leven
b. Cliënt evenwaardige positie als professional
c. Actieve samenwerking & gezamenlijke besluitvorming
, 2. Aanvaarding
a. Geen focus op concrete uitkomst van gesprek
b. Accepteer dat cliënt zelf keuzes maakt
c. Enkel adviseren, informeren, waarschuwen
3. Evocatie
a. Uitlokken wat reeds aanwezig is
b. Eigen doelen, waarden & dromen van cliënt zijn een trigger om
gezondheidsgedrag te veranderen
4. Mededogen
a. Handelen uit belang van de ander
b. Bijdragen aan groei & ontwikkeling
4 belangrijke principes
Onderdrukken van reparatiereflex
Begrijpen & verkennen van motivatie van cliënt
Empathisch luisteren
Cliënt empoweren door te complimenteren
Stappen in motiverende gespreksvoering
1. Engageren
a. Cliënt als professional
b. Actief luisteren & input van cliënt stimuleren
2. Focussen
a. Cliënt als professional
b. Stem verwachtingen op elkaar af
c. Gelijke inbreng beide partijen
3. Ontlokken
a. Samen opzoek naar interne motivatie
4. Plannen
a. Samen plan opstellen wanneer interne motivatie gevonden is
b. Kan dat cliënt zelf parcour wil uitstippelen
gespreksvoering”
Thema 1: Motiverende gespreksvoering
1.1 Evolutie binnen de gezondheidszorg
20ste eeuw: genezing acute aandoeningen
jongvolwassenen zijn minder gezond dan hun ouders door
gezondheidsgedrag & leefstijl (voorkomen, genezen door
gedragsverandering)
21ste eeuw: chronische zorg& disease management gedragsverandering
Cliënt legt verantwoordelijkheid voor genezing bij hulpverlener
Cliënt verwacht dat er vragen gesteld worden
Op basis van antwoorden een behandeling wordt opgesteld
Dat de behandeling de symptomen weg neemt & gezondheid
verbeterd
Zorgen voor gedragsverandering van cliënt
Kennis verbeteren
Inzicht verhogen
Vaardigheden aanleren
Dreigen
niet cliëntgericht
unidirectionele communicatie = advies op directe wijze waarbij
cliënt moet luisteren
cliënt in positie van passief ontvangen/ weerstand tegen geforceerde
adviezen
1.2 Waardoor wordt gedragsverandering beïnvloed?
Cyclus van bewustwording Maslow
,Pijlers gedragsverandering
Belangrijkheid (willen)
Vermogen (kunnen)
Gereedheid (NU willen)
Zelfdeterminatie-theorie Ryan & Deci: Hoe autonomer motivatie, hoe
groter de kans dat gedragsverandering blijvend zal zijn
Extrinsieke motivatie
o Gedragsverandering door iets van buitenaf
o Positief resultaat bekrijgen of ongewenst resultaat vermijden
Intrinsieke motivatie
o Gedragsverandering gemotiveerd vanuit persoon zelf
o Beloning voor zichzelf
3 basisbehoeften die het ABC vormen van motivatie
Autonomie
Verbondenheid
Competenties
Identificatie = persoonlijke relevantie/ zinvolheid
Integratie = persoonlijke waarde
1.3 Het begrijpen & verkennen van de motivatie van de cliënt
,Cliënt past gedrag aan op basis van eigen redenen luisteren en
interesse hebben voor zijn bedenkingen… motivationele
gespreksvoering hulpverlener mag niet ‘oplossingen aanreken/
corrigeren’
reparatiereflex = neiging om te corrigeren en oplossingen aan te
bieden, automatisch, gem. na 18 sec onderbreken we patiënt
Overtuigen zorgt voor weerstand
Ambivalentie = tegenstrijdige gedachten, waarden, gevoelens ze
willen, zouden, kunnen het wel MAAR
cliënt moet zelf redenen zoeken voor verandering van gedrag, wij
moeten hun helpen over de MAAR zetten
Empathisch luisteren = oprecht & onbevangen nieuwsgierig naar
verhaal van patiënt luisteren
Cliënt empoweren door middel van complimenten
Ondersteunen in het ontdekken van invloed van gedrag op
gezondheid
Intrinsieke motivatie van cliënt vergroten
1.4 Wat is motivationele gesprekvoering
= A client-centered, directive method for enhancing intrinsic motivation to
change by exploring and resolving ambivalence
Intrinsieke motivatie tot gedragsverandering van cliënt verhogen
Ambivalentie verhelderen/ oplossen
Cliënt begeleiden ipv sturen
Motivatie van cliënt activeren
Semi-di-rectief werken: volgen & sturen combineren
Basishouding voor motivationele gespreksvoering
1. Samenwerking
a. Hulpverlener heeft professionele expertise & cliënt is expert
van eigen leven
b. Cliënt evenwaardige positie als professional
c. Actieve samenwerking & gezamenlijke besluitvorming
, 2. Aanvaarding
a. Geen focus op concrete uitkomst van gesprek
b. Accepteer dat cliënt zelf keuzes maakt
c. Enkel adviseren, informeren, waarschuwen
3. Evocatie
a. Uitlokken wat reeds aanwezig is
b. Eigen doelen, waarden & dromen van cliënt zijn een trigger om
gezondheidsgedrag te veranderen
4. Mededogen
a. Handelen uit belang van de ander
b. Bijdragen aan groei & ontwikkeling
4 belangrijke principes
Onderdrukken van reparatiereflex
Begrijpen & verkennen van motivatie van cliënt
Empathisch luisteren
Cliënt empoweren door te complimenteren
Stappen in motiverende gespreksvoering
1. Engageren
a. Cliënt als professional
b. Actief luisteren & input van cliënt stimuleren
2. Focussen
a. Cliënt als professional
b. Stem verwachtingen op elkaar af
c. Gelijke inbreng beide partijen
3. Ontlokken
a. Samen opzoek naar interne motivatie
4. Plannen
a. Samen plan opstellen wanneer interne motivatie gevonden is
b. Kan dat cliënt zelf parcour wil uitstippelen
