Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Voorbeeld 5 van de 68 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Publiek Procesrecht | UGent | 2025/26

Document preview thumbnail
Voorbeeld 5 van de 68 pagina's

Samenvatting van het onderdeel Publiek Procesrecht van het vak Procesrecht. Bevat de lessen + de delen die zelfstudie zijn.

Voorbeeld van de inhoud

PUBLIEK PROCESRECHT
INHOUDSOPGAVE

Inleiding ....................................................................................................................................... 3
Begrippen ......................................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 1. Preventieve rechtsbescherming................................................................................. 4
Hoofdstuk 2. Rechtsbescherming a posteriori ................................................................................ 5
Afdeling 1. Inleiding ....................................................................................................................... 5
Afdeling 2. Politieke rechtsbescherming ......................................................................................... 5
§1. Politieke controle ................................................................................................................. 5
§2. De ombudsman.................................................................................................................... 5
A. Algemeen........................................................................................................................... 5
B. De werkingsprincipes van de ombudsdiensten .................................................................... 6
C. Het statuut van de ombudsman .......................................................................................... 6
D. De taken van de ombudsman ............................................................................................. 7
De vlaamse ombudsman .................................................................................................... 7
De federale ombudsman..................................................................................................... 8
E. Conclusie .......................................................................................................................... 9
Afdeling 3. Administratieve rechtsbescherming ............................................................................ 10
§1. Het administratief beroep ................................................................................................... 10
A. Het willig beroep .............................................................................................................. 12
B. Het hiërarchisch beroep ................................................................................................... 13
C. Het beroep bij de toezichthoudende overheid.................................................................... 14
D. Het georganiseerd administratief beroep .......................................................................... 15
§2. Interferentie met jurisdictioneel beroep (belanrgrijk!! examen) ............................................. 16
A. Het georganiseerd administratief beroep ........................................................................... 16
B. Het niet-georganiseerde beroep ........................................................................................ 17
Het willig en het hiërarchisch beroep ................................................................................. 17
Het beroep bij de toezichthoudende overheid .................................................................... 19
Afdeling 4. Jurisdictionele rechtsbescherming .............................................................................. 21
§1. Algemeen ........................................................................................................................... 21
§2. De grondwettelijke rechtsmachtverdeling ............................................................................ 21
A. Jurisdictioneel pluralisme ................................................................................................. 21
B. Burgerlijke en politieke rechten ......................................................................................... 22
§3. Rechtsbescherming door de gewone rechter ....................................................................... 23
A. De “exceptie van illgealiteit”: artikel 159 Gw. ..................................................................... 24
B. Overheidsaansprakelijkheid ............................................................................................. 31
Foutloze aansprakelijkheid ............................................................................................... 34
C. De immuniteit van tenuitvoerlegging ................................................................................. 35
§4. De rechtsbescherming door administratieve rechtscolleges................................................. 36
Hoofdstuk 3. De Raad van State................................................................................................. 38
Afdeling 1. De bevoegdheden van de afdeling bestuursrechtspraak ............................................... 38
§1. Inleiding ......................................................................................................................... 38
§2. De bevoegdheid van de RvS in volle rechtsmacht ............................................................. 38
§3. De RvS als cassatierechter: Cassatieberoep (Art. 14 §2 RvS-wet) ...................................... 38
§4 Het v ergoedingscontentieux (Art. 11 RvS-wet)................................................................... 39


1

,Afdeling 2. Het annulatieberoep ................................................................................................... 41
§1. De bevoegdheid van de RvS in het raam van het annulatieberoep ......................................... 41
A. De Raad van State spreekt zich uit over bestuurshandelingen… .......................................... 41
B. … Van de onderscheiden administratieve overheden ......................................................... 43
C. De annulatiebevoegdheid van de Raad is algemeen, subsidiair en residuair ........................ 44
D. Geschillen van attributie .................................................................................................. 46
§2. De ontvankelijkheid van het annulatieberoep ( belangrijk vr examen) .................................... 47
A. Het verzoekschrift ............................................................................................................ 47
B. De ontvankelijkheid ratione temporis ................................................................................ 47
C. De bekwaamheid ............................................................................................................. 48
D. De hoedanigheid .............................................................................................................. 48
E. Het belang ....................................................................................................................... 48
F. De uitputting van interne beroepsmogelijkheden (Subsidiariteit) ......................................... 50
§3. De middelen en de vernietigingsgronden ............................................................................. 50
§4. De annulatieprocedure ....................................................................................................... 52
§5. Van bestuurlijke lus naar “beslissing tot herstel” ................................................................. 59
Eventueel noodzaak bijkomend herstel (grote lijnen kennen) .................................................. 60
Afdeling 6. Het administratief kort geding (zie wetboek) ................................................................. 64
§1 Situering .......................................................................................................................... 64
§2. De ontvankelijkheid van het administratief kort geding .................................................. 65
§3. De grondvoorwaarden ................................................................................................. 66
§4. De gewone procedure in kort geding ............................................................................. 67
§5. De procedure tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid ................................. 68




2

,INLEIDING

BEGRIPPEN

Uitgangspunt: rechtsstaat → administratief legaliteitsbeginsel
• Rechtstaat: ook de overheid is onderworpen aan het recht
• Administratief legaliteitsbeginsel vormt in het administratief recht de vertaling in van dit beginsel,
dit beginsel houdt 2 zaken in:
o Handelen vereist juridische grondslag: als een overheid wilt optreden, moet ze daar een
grondslag voor hebben
§ Cf. bevoegdheden van de overheid zijn de facto altijd “toegewezen”
o Overheidsoptreden moet regel-matig zijn = rechtmatigheidsbeginsel à houdt in dat de
overheid zich moet gedragen naar de rechtsregel die door de hogere overheden met
betrekking tot dat optreden zijn vastgesteld

Legaliteitsbeginsel vereist handhaving
• Noodzaak aan rechtsdwang
• Rechtsdwang soms niet mogelijk
• Concl.: afdwingen van recht moet worden beschouwd als het aanwenden van technieken tot
voorkomen of herstellen van rechtsschendingen
o = sanctionering
o = rechtshandhaving
o = rechtsbescherming

Rechtsbescherming tegen de overheid
• Overheid is feitelijk veel machtiger
• Cf.: bestuurshandeling = administratieve rechtshandeling => overheid kan gezagshalve (= zonder
toestemming van de betrokkene) rechten en plichten creëren, wijzigen en opheffen. Zij kan met
andere woorden eenzijdig verbindende beslissingen nemen
o Eenzijdig bindend: handeling die gesteld wordt door een overheid en eenzijdig bindend is
o Privilège de la décision exécutoire: de beslissingen van de overheid zijn onmiddellijk
uitvoerbaar
o Privilège du préalable: als een bestuurshandeling vermoed zou zijn wettig te zijn, is het
aan jou om te bewijzen dat die dat niet is MR dit klopt niet à ook een bestuur zal, als er
discussie is, zelf bewijs moeten aandragen
§ Obéir d’abord, réclamer ensuite: je moet gehoorzamen, ben je het niet mee
eens? Dan ga je het initatief moeten nemen om naar de rechter te gaan
§ Is eigenlijk een omkering van het procesinitiatief, dit maakt de overheid een stuk
machtiger à bv. als je een fiets koopt en je betaalt niet, dan gaat de
fietshandelaar naar de rechter moeten om ervoor te zorgen dat je gaat betalen
en dan kun je nog zeggen van ja maar die heeft me te veel aangerend TERWIJL als
je je belastingen niet betaalt, dan ga je zelf naar de rechter mpeten gaan om
ervoor te zorgen dat je die niet moet betalen
• Bestuursgeschil = geschillen tussen burger en bestuur of tussen besturen onderling over
handelingen die in beginsel uitgaan van een administratieve overheid en door het publiekrecht
worden beheerst. à wanneer het stellen van een bestuurshandeling aanleiding geeft tot
geschillen, spreekt men over bestuursgeschillen (un conflit administratif)




3

,Technieken van rechtsbescherming:
• Preventieve rechtsbescherming vs. rechtsbescherming a posteriori
o Rechtsbescherming a posteriori: de technieken die bestaan op het moment dat er
effectief een bestuurshandeling is gesteld, gaat om technieken die erop gericht zijn om
een eventuele onregelmatighid die is begaan ongedaan te maken
• Rechtsbescherming door à gaat om 3 verschillende categorieën en die worden bepaald aan de
hand van wie de instantie is die u gaat helpen in die specifieke techniek:
o “Wetgevende” overheid (vertegenwoordigende organen) → politieke rechtsbescherming
§ De wetgevende overheid = de instantie waar je je verhaal gaat halen
§ Bv. ombudsman
o Administratieve overheid → administratieve rechtsbescherming
§ Rechtsbescherming geboden door organen van actief bestuur, door
administratieve overheden (bv. administratieve overheden, klachtrecht)
o Jurisdictionele overheid → jurisdictionele rechtsbescherming
§ Rechtsbescherming geboden door de rechter, hierbij maken we onderscheid
tussen de rechters van de rechterlijke macht en de administratieve rechter
§ PAS OP: rechtsbescherming door administratieve rechtscolleges (jurisdictioneel)
≠ administratieve rechtsbescherming

Einddoel: rechtsherstel
• De bedoeling is uiteindelijk om tot rechtsherstel te komen, dat een onregelmatigheid/onwettigheid
die door de overheid is begaan wordt hersteld
• In natura à in zelden gevallen
• Bij equivalent à men gaat moeten overgaan naar kansberekening



HOOFDSTUK 1. PREVENTIEVE RECHTSBESCHERMING

Uitbouw “administratieve procedure in niet-betwiste zaken” = het geheel van modaliteiten die het bestuur
in acht moet nemen bij het uitwerken van een bestuurshandeling
• Doel: zorgvuldige besluitvorming
• Toep.: formele inspraakmogelijkheden voor de burger
• Toep.: beginselen van behoorlijk bestuur

Evolutie:
• Algemeen deel bestuursrecht, maar nog geen “awb” (algemene wet bestuursrecht)
• Belangrijke plaats voor rechtspraak: beginselen van behoorlijk bestuur
• Wetgevende initiatieven:
o Disparate materiegebonden bepalingen
o Algemene wetgevende initiatieven: formele motiveringsplicht en
openbaarheidswetgeving
§ Als je een individuele bestuurshandeling wilt nemen, wordt er verplicht om deze
te motiveren à op deze manier ga je ook nadenken hoe je die beslissing neemt
à de formele motiveringsverplichting heeft in die zin ook een preventieve
werking




4

, HOOFDSTUK 2. RECHTSBESCHERMING A POSTERIORI


AFDELING 1. INLEIDING

Rechtsbescherming a posteriori = rechtsbescherming eens een bestuurshandeling is gesteld

De technieken van rechtsbescherming a posteriori worden doorgaans ingedeeld in 3 groepen, naargelang
de instantie die de bescherming biedt:
• Politieke rechtsbescherming
• Administratieve rechtsbescherming
• Jurisdictionele rechtsbescherming


AFDELING 2. POLITIEKE RECHTSBESCHERMING

Politieke rechtsbescherming = bescherming door democratisch verkozen organen op de diverse
beleidsniveaus (geboden door “politieke” organen)


§1. POLITIEKE CONTROLE

De verschillende vormen van politieke controle zijn niet zozeer ingericht ter bescherming
van subjectieve rechten van burgers à individueel rechtsherstel weegt er zelden door
op algemene politieke overwegingen.
• Bieden weinig steun aan de individuele burger.
• Efficiënter op het stuk van subjectieve rechtsbescherming blijkt dienstbetoon te zijn


§2. DE OMBUDSMAN

A. ALGEMEEN

De ombudsman: beschouwd als een vorm van politieke rechtsbescherming omdat die ombudsman
wordt benoemd door de parlementen of door de vertegenwoordigende organen.
• Een ombudsman = van het bestuur onafhankelijke instantie die optreedt als bemiddelaar in
conflicten tussen burger en het bestuur
• Zijn opdracht bestaat in de behandeling van klachten en de formulering van aanbevelingen op
individueel en structureel vlak
• Om een goede bemiddelaar te hebben, heb je iemand nodig die buiten die conflicten kan staan à
dus iemand die niet zelf betrokken is bij dat conflict en dat wordt dan gevaarlijk om daar iemand in
te zetten die uit dat bestuur komt à vandaar dat men de optie heeft genomen de onbudspersoon
niet te laten benoemen door bestuursorganen MR door het vertegenwoordigende orgaan dat ook
controlerend is t.a.v. de uitvoerende organen zodat het een instantie is die losstaat van dat bestuur
• De klachten bij ombudsman betreffen het (on)behoorlijk optreden van een overheid in het
algemeen. De klemtoon ligt daarbij op onbehoorlijk optreden en niet op onrechtmatig optreden.
• MAAR zijn macht blijft beperkt: de ombudsman heeft niet tot taak geschillen te beslechten
o Ombudsman kan enkel bemiddelen tussen de betrokken partijen à kan daarbij
aanbevelingen formuleren, maar partijen moeten zelf tot duurzame oplossing komen en
de ombudsman staat hen daarbij enkel bij à als partijen onderling niet tot oplossing
komen, is er geen oplossing è relatieve zwakte vd ombudsman en van de bemiddeling in
het algemeen, maar alsnog veel gebruikt


5

Documentinformatie

Studie
Geüpload op
15 mei 2026
Aantal pagina's
68
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting
$14.41

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
dd03
4.4
(8)
Verkocht
172
Volgers
29
Items
10
Laatst verkocht
2 dagen geleden



Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen