FUNCTIONELE NEURO-ANATOMIE
ONTWIKKELING
Neurale plaat-neurale buis
Alles start vanuit de neurale plaat (ectodermale oorsprong)/het 3-kiembladig embryo -> in dat ectoderm
hebben we eigenlijk overlangs een differentiatie van dat epitheel en dat wordt dan de neurale plaat
genoemd -> deze gaat dan instulpen -> dit wordt dan de neurale groeve en de wanden van de groeven
gaan naar elkaar toegroeien, die gaan versmelten met elkaar en dan krijgen we eigenlijk een neurale buis
die volledig ingebed ligt in mesodermaal weefsel
Het sluiten van die buis gebeurt eigenlijk centraal en dit gaat verder schrijden, zowel naar craniaal als
naar caudaal en op een bepaald moment zie je dan dat het in het centrum volledig volgroeid is, maar aan
het kop- en het staartuiteinde hebben we nog een opening -> dit wordt dan een neuro-porus genoemd en
deze zal finaal ook gaan sluiten
Soms kunnen er hier bepaalde zaken mee mislopen (bv dat de neurale buis zich niet gaat sluiten) en dat is
dan het typische open-rug fenomeen -> dit zijn individuen die worden geboren met een spina bifida (open
rug) met alle gevolgen van dien
We hebben dus die neurale buis die volledig gesloten is en ingebed is in mesodermaal weefsel -> dan zien
we dus aan de kopzijde, dus volledig craniaal, daar krijgen we dan eigenlijk een dilatatie van die neurale
buis -> daar ontstaan 3 zwellingen/blaasjes -> dit zijn de hersenblaasjes:
, • Prosencephalon
Vanuit het prosencephalon krijgen we dan 2 dilataties aan de laterale kant/2 evaginaties en
daaruit ontstaan dan de 2 hersenhemisferen (telencephalon)
Het gedeelte dat dan nog in het midden blijft wordt het diencephalon genoemd
• mesencephalon
Het mesencephalon (middenhersenen) -> deze blijven eigenlijk redelijk beperkt -> dit blijft echt
een klein verbindingsstukje -> niet onbelangrijk, maar wel minder gedifferentieerd en minder
uitgegroeid
• rhombencephalon
In het rhombencephalon krijgen we dan een differentiatie -> in het meest caudaal gedeelte, dat is
het myelencephalon en het meest rostrale is het metencephalon -> we gaan straks zien dat
vanuit dat myelencephalon, dit sluit aan op het ruggenmerg en wordt dan het verlengde merg
genoemd
Uit het metencephalon, daaruit ontstaat dan de pons en de kleine hersenen (cerebellum)
Vanuit die 3 hersenblaasjes krijgen we dan eigenlijk het verlengde merg, de pons en cerebellum, een
tussenstuk (het mesencephalon) en dan eigenlijk het diencephalon die uiteindelijk de thalamus wordt
met de epi- en de hypothalamus en daaruit dan de 2 hersenhemisferen links en rechts met natuurlijk de
neocortex
Op dit schema is er een beetje weergegeven van wat er eigenlijk ontstaat
Helemaal rechts op het schema zien we de differentiatie van de oorspronkelijke centrale ruimte -> we
vertrekken vanuit de neurale buis, dus de instulping van die plaat -> centraal krijgen we dan eigenlijk een
centrale holte die nergens begint en ook eigenlijk nergens eindigt -> thv het ruggenmerg is dit het
ruggenmergkanaal, maar thv de hersenblaasjes gaat deze holte eigenlijk nog wat meer gaan uitzetten en
dat worden echt ventrikelholtes -> de ventrikelholtes in de hersenen
We tellen van rostraal naar caudaal:
• In de beide hersenhemisferen (links en rechts) hebben we een grote ventrikel en deze worden dan
I en II genoemd
• In het diencephalon hebben we de IIIe ventrikelholte en I en II gaan uiteraard uitmonden in III
• Thv het mesencephalon hebben we eigenlijk geen ventrikel, maar wel een heel klein kanaaltje ->
het zogenaamde cerebrale aquaduct
• Thv de kleine hersenen hebben we de IVe hersenventrikel -> dit is een verwijding van de cerebrale
aquaduct op die plaats -> deze 4e hersenventrikel gaat finaal gewoon overgaan in het
ruggenmergkanaal
ONTWIKKELING
Neurale plaat-neurale buis
Alles start vanuit de neurale plaat (ectodermale oorsprong)/het 3-kiembladig embryo -> in dat ectoderm
hebben we eigenlijk overlangs een differentiatie van dat epitheel en dat wordt dan de neurale plaat
genoemd -> deze gaat dan instulpen -> dit wordt dan de neurale groeve en de wanden van de groeven
gaan naar elkaar toegroeien, die gaan versmelten met elkaar en dan krijgen we eigenlijk een neurale buis
die volledig ingebed ligt in mesodermaal weefsel
Het sluiten van die buis gebeurt eigenlijk centraal en dit gaat verder schrijden, zowel naar craniaal als
naar caudaal en op een bepaald moment zie je dan dat het in het centrum volledig volgroeid is, maar aan
het kop- en het staartuiteinde hebben we nog een opening -> dit wordt dan een neuro-porus genoemd en
deze zal finaal ook gaan sluiten
Soms kunnen er hier bepaalde zaken mee mislopen (bv dat de neurale buis zich niet gaat sluiten) en dat is
dan het typische open-rug fenomeen -> dit zijn individuen die worden geboren met een spina bifida (open
rug) met alle gevolgen van dien
We hebben dus die neurale buis die volledig gesloten is en ingebed is in mesodermaal weefsel -> dan zien
we dus aan de kopzijde, dus volledig craniaal, daar krijgen we dan eigenlijk een dilatatie van die neurale
buis -> daar ontstaan 3 zwellingen/blaasjes -> dit zijn de hersenblaasjes:
, • Prosencephalon
Vanuit het prosencephalon krijgen we dan 2 dilataties aan de laterale kant/2 evaginaties en
daaruit ontstaan dan de 2 hersenhemisferen (telencephalon)
Het gedeelte dat dan nog in het midden blijft wordt het diencephalon genoemd
• mesencephalon
Het mesencephalon (middenhersenen) -> deze blijven eigenlijk redelijk beperkt -> dit blijft echt
een klein verbindingsstukje -> niet onbelangrijk, maar wel minder gedifferentieerd en minder
uitgegroeid
• rhombencephalon
In het rhombencephalon krijgen we dan een differentiatie -> in het meest caudaal gedeelte, dat is
het myelencephalon en het meest rostrale is het metencephalon -> we gaan straks zien dat
vanuit dat myelencephalon, dit sluit aan op het ruggenmerg en wordt dan het verlengde merg
genoemd
Uit het metencephalon, daaruit ontstaat dan de pons en de kleine hersenen (cerebellum)
Vanuit die 3 hersenblaasjes krijgen we dan eigenlijk het verlengde merg, de pons en cerebellum, een
tussenstuk (het mesencephalon) en dan eigenlijk het diencephalon die uiteindelijk de thalamus wordt
met de epi- en de hypothalamus en daaruit dan de 2 hersenhemisferen links en rechts met natuurlijk de
neocortex
Op dit schema is er een beetje weergegeven van wat er eigenlijk ontstaat
Helemaal rechts op het schema zien we de differentiatie van de oorspronkelijke centrale ruimte -> we
vertrekken vanuit de neurale buis, dus de instulping van die plaat -> centraal krijgen we dan eigenlijk een
centrale holte die nergens begint en ook eigenlijk nergens eindigt -> thv het ruggenmerg is dit het
ruggenmergkanaal, maar thv de hersenblaasjes gaat deze holte eigenlijk nog wat meer gaan uitzetten en
dat worden echt ventrikelholtes -> de ventrikelholtes in de hersenen
We tellen van rostraal naar caudaal:
• In de beide hersenhemisferen (links en rechts) hebben we een grote ventrikel en deze worden dan
I en II genoemd
• In het diencephalon hebben we de IIIe ventrikelholte en I en II gaan uiteraard uitmonden in III
• Thv het mesencephalon hebben we eigenlijk geen ventrikel, maar wel een heel klein kanaaltje ->
het zogenaamde cerebrale aquaduct
• Thv de kleine hersenen hebben we de IVe hersenventrikel -> dit is een verwijding van de cerebrale
aquaduct op die plaats -> deze 4e hersenventrikel gaat finaal gewoon overgaan in het
ruggenmergkanaal
