Samenvatting Ontwikkelingspsychologie | Pedagogisch bekwaam | HvA |

Les 1: ontwikkelingspsychologie
Ontwikkeling zijn universeel:

Universele ontwikkeling zijn ontwikkelingen die elk kind doormaakt

Universele ontwikkeling:
De ontwikkelingspsychologie probeert universele ontwikkelingsprincipes te doorgronden

- Persoonlijkheidsontwikkeling  ontwikkeling van je eigen zelfbeeld. Hebben ze al zelf
besef. Hoe ontwikkelt dat zich?
- Fysieke ontwikkeling  gaan van rollen, kruipen, lopen, springen. Wat gebeurt er met
je lichaam in de pubertijd
- Cognitieve ontwikkeling  wat gebeurt er in de hersenen?
- Sociale ontwikkeling  wat gebeurt er met de interactie

Wat is ontwikkelingspsychologie:
De wetenschappelijke studie naar groei, verandering en stabiliteit van conceptie tot
adolescentie

Wordt de ontwikkeling bepaald door nature of nurture?

Nature  gedrag wordt bepaald door biologisch of erfelijke factoren. Het ontwikkelt zich
vanzelf.

Nurture  gedrag wordt bepaald door sociaal milieu. Gaat over de mensen eromheen.
Je wordt geboren als onbeschreven blad en je omgeving vult dat blad.

Criminaliteit en intelligentie, nature of nurture?

Onderzoek:
- Eeneiige tweelingen
- Mensen met verschillende genetische achtergronden

Hoe ontwikkelt een kind zich?
Is afhankelijk van de visie op ontwikkeling

Psychodynamisch perspectief:
- Je gedrag wordt gemotiveerd door innerlijke krachten, herinneringen en conflicten
waarvan je jezelf nieuw (nauwelijks) bewust bent
- Deze innerlijke krachten (opsporing in de kindertijd) blijven iemand gedrag
beïnvloeden
- Dit perspectief heeft vooral betrekking op de persoonlijkheidsontwikkeling van
kinderen

Psychodynamisch perspectief:

, - Psychoanalytische theorie van Freud
- Psychosociale theorie van Erikson
- Marcia’s theorie van identiteitsontwikkeling
Theorie van erikson  tabel

Behavioristisch perspectief
- Gaat uit van direct waarneembaar gedrag
- Gedrag wordt beïnvloed door externe stimuli
- De invloed van de omgeving (nurture) is dus bepalend voor de ontwikkeling
- Dit perspectief heeft betrekking op alle ontwikkeling bieden



Klassieke conditionering (pavlov)

Operante conditionering (skinner)

Cognitief perspectief:
- Hoe verwerken kinderen en volwassenen informatie en welke invloed heeft de
manier van denken en begrijpen op je gedrag?
- Kijken naar de oorsprong van ons begrip
- Welke processen stellen ons in staat om de wereld te leren kennen, te begrijpen en
erover na te denken?
- Dit perspectief heeft vooral betrekking op de cognitieve ontwikkeling van kinderen?

Cognitief perspectief:
- De cognitieve theorie van Piaget
- De informatieverwerkingstheorie  hoe vewerk je
- Kohlbergs theorie van morele ontwikkeling  voel je je schuldig, laat je het los

Systemisch perspectief:
- Ontwikkeling van een kind is uniek en moet in een complexe sociale en culturele
context worden geplaatst  constante wisselwerking tussen het kind en zijn
omgeving. Dat zorgt voor bepaalde ontwikkeling bij een kind
- Het gaat dus om zowel fysieke- als de cognitieve- als de persoonlijkheids- en sociale
ontwikkeling

Vertegenwoordigers van dit perspectief:
- Het bio-ecologisch model van Bronfenbrenner
- De socioculturele theorie van Vygotsky

Evolutionair perspectief: (hoofdstuk 2)
- Gedrag is het resultaat van de genetische erfenis van onze voorouder
- Gedragsgenetica proberen te achterhalen hoe mensen bepaalde gedragskenmerken
erven en in hoeverre de omgeving bepaalt of die kenmerken zich wel of niet
manifesteren
- Darwin

, Les 2: behaviorisme

Behaviorisme: kenmerken
- Kind is een onbeschreven kind (nurture)
- De omgeving is bepalend voor wat een persoon leert
- Kijken naar waarneembaar gedrag en externe stimuli
- Stimulus – respons – leren
Stimulus  een prikkel of opdracht
Respons  reactie die je ziet
- Werken met versterkers  positief gedrag moet je belonen, negatief gedrag
bestraffen


Neuropsychologen:
Swaab  wij zijn ons brein (nature)
Sitskoorn  onze hersenen zijn maakbaar (nurture)

Behavioristisch perspectief:
- Klassieke conditionering  Pavlov
- Operante conditionering  Skinner
- Sociaal-cognitieve leertheorie  Bandura


Klassieke conditionering: met de hond
Een vorm van leren waarbij een organisme op een bepaalde manier leert reageren op een
neutrale stimulus die dat type respons normaal gesproken niet uitlokt

Operante conditionering:
Een vorm van leren waarbij een vrijwillige respons versterkt of verzwakt wordt, afhankelijk
van de associatie met positieve of negatieve consequenties

Reinforcement: positieve of negatieve bekrachtiging
Gedragsmodificatie

Voorbeeld met het muisje:
Wanneer een muis in een kooi zit en per ongeluk op een hendel drukt krijgt de muis eten.
Wanneer de muis weer op een hendel drukt krijgt de muis weer eten. Nu weet de muis
wanneer die op die hendel drukt krijgt het muisje eten

Voorbeeld met het kind:
Als een kind huilt en daarbij in bed mag liggen, zou het kind het vaker kunnen doen. Als de
baby dan weer huilt dan mag die weer in bed. Wanneer dit een tijdje zo afspeelt denkt de
baby, als ik dit vaker doe dan mag ik bij mijn ouders in bed liggen.