Samenvatting
Economie
Academiejaar 2025-2026
,INHOUDSOPGAVE
Economie.................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 0 – inleiding ..................................................................................................................... 3
Het doel van de economische wetenschap......................................................................................3
Welvaart en welzijn .......................................................................................................................... 4
Soorten goederen.............................................................................................................................4
Consumptie en productie ................................................................................................................. 5
De ceteris-paribusclausule...............................................................................................................5
Micro-, meso- en macro-economie...................................................................................................5
Hoofdstuk 1 - consumenten..............................................................................................................5
de keuze van de optimale goederncombinatie.................................................................................5
Extra – indifferentiecurve..................................................................................................................6
De prijsvraagcurve ........................................................................................................................... 7
De elasticiteit van de vraag..............................................................................................................9
Hoofdstuk 2 - producenten.............................................................................................................12
De bepaling van de optimale productiegrootte...............................................................................12
De wet van de toe- en afnemende meeropbrengsten....................................................................13
kostenverloop.................................................................................................................................14
Het opbregnstenverloop bij volkomen concurrentie.......................................................................16
Optimale productiegrootte bij volkomen concurrentie....................................................................17
afleiding van de aanbodcurve bij volkomen concurrentie...............................................................18
Break-evenanalyse.........................................................................................................................21
Hoofdstuk 3 - prijsvorming.............................................................................................................22
Markt en marktvormen ................................................................................................................... 22
Volkomen concurrentie...................................................................................................................22
Producenten- en consumentensurplus...........................................................................................24
Onvolkomen concurrentie .............................................................................................................. 26
Hoofdstuk 4 – macro-economische grootheden .......................................................................... 30
de Economische kringloop.............................................................................................................30
De berekening van de economische activiteit................................................................................31
Reële en nominale bbp .................................................................................................................. 37
BBP ALS MAATSTAF VOOR ONZE WELVAART.........................................................................38
Hoofdstuk 5 - conjunctuur, groei en ontwikkeling ....................................................................... 39
De conjunctuur...............................................................................................................................39
De economische groei....................................................................................................................44
ontwikkeling....................................................................................................................................45
Hoofdstuk 6 – arbeidsmarkt............................................................................................................48
Aanbod van arbeidskrachten..........................................................................................................48
1
, Vraag naar arbeidskrachten...........................................................................................................49
Werkloosheid..................................................................................................................................49
Hoofdstuk 7 – Geld, monetair beleid & inflatie ............................................................................. 51
het Geld..........................................................................................................................................51
Monetaire politiek van het Eurosysteem (ECB)..............................................................................53
Inflatieverschijnsel..........................................................................................................................54
Hoofdstuk 8 – internationale betrekkingen...................................................................................57
De werking van het systeem van vrij internationaal handelsverkeer..............................................57
handelspolitiek................................................................................................................................58
De wisselmarkt...............................................................................................................................58
De hoogte van de wisselmarkt.......................................................................................................59
Verandering in vraag en aanbod van vreemde valuta veranderen de evenwichtskoers................59
Wisselkoerssystemen.....................................................................................................................62
Devaluatie en depreciatie...............................................................................................................62
Hoofdstuk 10 – milieu en duurzame ontwikkeling........................................................................63
milieu..............................................................................................................................................63
Duurzame ontwikkeling: groei en milieu.........................................................................................64
2
, ECONOMIE
HOOFDSTUK 0 – INLEIDING
HET DOEL VAN DE ECONOMISCHE WETENSCHAP
Behoefte:
Behoefte Een behoefte is het aanvoelen van een tekort en
het streven om dit tekort te bevredigen
Primaire of levensnoodzakelijke behoefte Voeding, kleding, huisvesting
Immateriële behoefte Onderwijs, ontspanning, geneeskundige
verzorging
Collectieve of gemeenschappelijke behoefte Behoeften die gelijkaardig zijn voor een groot
aantal personen en worden normaal door de
gemeenschap als geheel bevredigd
Individuele behoefte Dit zijn subjectievere behoeften en worden
normaal bevredigd dankzij de inspanningen van
personen of van hun gezin
Schaarse middelen:
= een middel waarvan de verlangde hoeveelheid de beschikbare hoeveelheid zou overtreffen als het
gratis ter beschikking stond. Hierdoor ontstaat er een waardeverschijnsel (wij moeten er een prijs
voor betalen). Schaarsheid duidt dus niet op de hoeveelheid G&D maar op de beperktheid van ons
inkomen. Met ons inkomen kunnen we niet tegelijk aan al onze behoeften voldoen.
Nuttigheid en keuzeproblemen:
Nut Een goed of dienst komt slechts in aanmerking voor de bevrediging van
een bepaalde behoefte in de mate dat het voor de mens nuttig is.
Goederen en diensten zijn dus nuttig omdat ze behoeften bevredigen
Economisch principe Gezinnen: ze kiezen wat voor hen de grootse bevrediging oplevert
Bedrijven: ze willen met hun beperkte productiemiddelen zoveel
mogelijk winst maken
Overheid: ze hebben een beperkt budget en probeert daarmee de
maatschappelijke welvaart te vergroten
Economie Studie van het menselijk streven naar bevrediging van behoeften met
behulp van schaarse middelen
WELVAART EN WELZIJN
Welvaart = mate waarin mensen met schaarse middelen in behoeften kunnen voorzien
welzijn = je gevoel van welbevinden en betekent ook bevrediging van verlangens (vriendschap, liefde
gezondheid) die geen beslag leggen op schaarse middelen
Concreet voorbeeld:
Als je 3 keer per jaar op reis kunt gaan, dan beschik je over een hoge mate van welvaart, maar als je
veel liever thuis in je tuin je favoriete boek lees, hebben we het over welzijn
SOORTEN GOEDEREN
3
Economie
Academiejaar 2025-2026
,INHOUDSOPGAVE
Economie.................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 0 – inleiding ..................................................................................................................... 3
Het doel van de economische wetenschap......................................................................................3
Welvaart en welzijn .......................................................................................................................... 4
Soorten goederen.............................................................................................................................4
Consumptie en productie ................................................................................................................. 5
De ceteris-paribusclausule...............................................................................................................5
Micro-, meso- en macro-economie...................................................................................................5
Hoofdstuk 1 - consumenten..............................................................................................................5
de keuze van de optimale goederncombinatie.................................................................................5
Extra – indifferentiecurve..................................................................................................................6
De prijsvraagcurve ........................................................................................................................... 7
De elasticiteit van de vraag..............................................................................................................9
Hoofdstuk 2 - producenten.............................................................................................................12
De bepaling van de optimale productiegrootte...............................................................................12
De wet van de toe- en afnemende meeropbrengsten....................................................................13
kostenverloop.................................................................................................................................14
Het opbregnstenverloop bij volkomen concurrentie.......................................................................16
Optimale productiegrootte bij volkomen concurrentie....................................................................17
afleiding van de aanbodcurve bij volkomen concurrentie...............................................................18
Break-evenanalyse.........................................................................................................................21
Hoofdstuk 3 - prijsvorming.............................................................................................................22
Markt en marktvormen ................................................................................................................... 22
Volkomen concurrentie...................................................................................................................22
Producenten- en consumentensurplus...........................................................................................24
Onvolkomen concurrentie .............................................................................................................. 26
Hoofdstuk 4 – macro-economische grootheden .......................................................................... 30
de Economische kringloop.............................................................................................................30
De berekening van de economische activiteit................................................................................31
Reële en nominale bbp .................................................................................................................. 37
BBP ALS MAATSTAF VOOR ONZE WELVAART.........................................................................38
Hoofdstuk 5 - conjunctuur, groei en ontwikkeling ....................................................................... 39
De conjunctuur...............................................................................................................................39
De economische groei....................................................................................................................44
ontwikkeling....................................................................................................................................45
Hoofdstuk 6 – arbeidsmarkt............................................................................................................48
Aanbod van arbeidskrachten..........................................................................................................48
1
, Vraag naar arbeidskrachten...........................................................................................................49
Werkloosheid..................................................................................................................................49
Hoofdstuk 7 – Geld, monetair beleid & inflatie ............................................................................. 51
het Geld..........................................................................................................................................51
Monetaire politiek van het Eurosysteem (ECB)..............................................................................53
Inflatieverschijnsel..........................................................................................................................54
Hoofdstuk 8 – internationale betrekkingen...................................................................................57
De werking van het systeem van vrij internationaal handelsverkeer..............................................57
handelspolitiek................................................................................................................................58
De wisselmarkt...............................................................................................................................58
De hoogte van de wisselmarkt.......................................................................................................59
Verandering in vraag en aanbod van vreemde valuta veranderen de evenwichtskoers................59
Wisselkoerssystemen.....................................................................................................................62
Devaluatie en depreciatie...............................................................................................................62
Hoofdstuk 10 – milieu en duurzame ontwikkeling........................................................................63
milieu..............................................................................................................................................63
Duurzame ontwikkeling: groei en milieu.........................................................................................64
2
, ECONOMIE
HOOFDSTUK 0 – INLEIDING
HET DOEL VAN DE ECONOMISCHE WETENSCHAP
Behoefte:
Behoefte Een behoefte is het aanvoelen van een tekort en
het streven om dit tekort te bevredigen
Primaire of levensnoodzakelijke behoefte Voeding, kleding, huisvesting
Immateriële behoefte Onderwijs, ontspanning, geneeskundige
verzorging
Collectieve of gemeenschappelijke behoefte Behoeften die gelijkaardig zijn voor een groot
aantal personen en worden normaal door de
gemeenschap als geheel bevredigd
Individuele behoefte Dit zijn subjectievere behoeften en worden
normaal bevredigd dankzij de inspanningen van
personen of van hun gezin
Schaarse middelen:
= een middel waarvan de verlangde hoeveelheid de beschikbare hoeveelheid zou overtreffen als het
gratis ter beschikking stond. Hierdoor ontstaat er een waardeverschijnsel (wij moeten er een prijs
voor betalen). Schaarsheid duidt dus niet op de hoeveelheid G&D maar op de beperktheid van ons
inkomen. Met ons inkomen kunnen we niet tegelijk aan al onze behoeften voldoen.
Nuttigheid en keuzeproblemen:
Nut Een goed of dienst komt slechts in aanmerking voor de bevrediging van
een bepaalde behoefte in de mate dat het voor de mens nuttig is.
Goederen en diensten zijn dus nuttig omdat ze behoeften bevredigen
Economisch principe Gezinnen: ze kiezen wat voor hen de grootse bevrediging oplevert
Bedrijven: ze willen met hun beperkte productiemiddelen zoveel
mogelijk winst maken
Overheid: ze hebben een beperkt budget en probeert daarmee de
maatschappelijke welvaart te vergroten
Economie Studie van het menselijk streven naar bevrediging van behoeften met
behulp van schaarse middelen
WELVAART EN WELZIJN
Welvaart = mate waarin mensen met schaarse middelen in behoeften kunnen voorzien
welzijn = je gevoel van welbevinden en betekent ook bevrediging van verlangens (vriendschap, liefde
gezondheid) die geen beslag leggen op schaarse middelen
Concreet voorbeeld:
Als je 3 keer per jaar op reis kunt gaan, dan beschik je over een hoge mate van welvaart, maar als je
veel liever thuis in je tuin je favoriete boek lees, hebben we het over welzijn
SOORTEN GOEDEREN
3
