2025
2026
Inleiding tot het Europees
en Internationaal Recht
PROF.VAN ELSUWEGE EN PROF.RUYS
,
,
, EUROPEES RECHT
HOE IS DE EUROPESE UNIE GEËVOLUEERD ALS RECHTSSYSTEEM?
INLEIDING
Europees recht is het recht van de Europese Unie – een internationale organisatie met daarnaast andere organisaties. Europese
Unie is meer dan een klassieke organisatie, ze heeft enkele specifieke kenmerken
• Eigen rechtsorde
• Eigen rechtssysteem
• Eigen soevereiniteit – overgedragen van de lidstaten aan het supranationale niveau
Op grond van Verdragen werden bevoegdheden toegekend aan instellingen van de EU, zoals het Europees Parlement. Op grond
van toegewezen bevoegdheden, kunnen die wetgeving aannemen. Heel veel van onze wetgeving is (on)rechtstreeks gebaseerd
op recht van de EU.
• 85% van onze wetgeving te maken van EUR
• EUR speelt op heel veel domeinen een rol
- dopjes die vastzitten aan flessen is een Europese richtlijn
- kiwi’s hebben pas echte claim op gezondheid na regulatie via Europese wetgeving
- verordeningen over bescherming van online gegevens
Prejudiciële vragen aan HvJ EU: specifieke procedure waarbij elke rechtbank vragen kan stellen over de interpretatie en
toepassing van EUR. Een soort geformaliseerde juridische dialoog tussen nationale rechtbanken, sommige rechtbanken verplicht
in heel specifieke situaties.
Welke rechten verbonden aan Europees burgerschap?
• Politieke rechten: stemmen voor Europese én lokale verkiezingen
• Ambassades
• Basisrecht om vrij te reizen en te verblijven op volledig grondgebied van de EU
• Geen discriminatie op grond van nationaliteit
Recht van de Europese Unie
• Autonome rechtsorde met eigen rechtsbronnen en principes
• Gegrond op het Verdrag betreffende de EU (VEU) en Verdrag betreffende de Werking van de EU (VWEU)
- soort Europese Grondwet
- EU is geen staat, maar een organisatie met een heel bijzonder bevoegdheden en eigen kenmerken, geen staat maar
wel eigen rechtsorde gebaseerd op die basisverdragen – die zelf gevolg zijn van een juridische revolutie, de
‘geconsolideerde verdragen’.
• Handvest van de Grondrechten
- kern van de Europese Grondwet – het primair Unierecht
- op grond daarvan secundair Unierecht: verordeningen en instellingen aangenomen door lidstaten
- fundamentele bepalingen zoals recht op leven, instellingen moeten deze garanderen
• Unie heeft een eigen rechtspersoonlijkheid 1, ze kan in eigen naam optreden.
- o.a. met betrekking tot onderhandelen en sluiten van internationale overeenkomsten
1
Art.47 VEU
1
2026
Inleiding tot het Europees
en Internationaal Recht
PROF.VAN ELSUWEGE EN PROF.RUYS
,
,
, EUROPEES RECHT
HOE IS DE EUROPESE UNIE GEËVOLUEERD ALS RECHTSSYSTEEM?
INLEIDING
Europees recht is het recht van de Europese Unie – een internationale organisatie met daarnaast andere organisaties. Europese
Unie is meer dan een klassieke organisatie, ze heeft enkele specifieke kenmerken
• Eigen rechtsorde
• Eigen rechtssysteem
• Eigen soevereiniteit – overgedragen van de lidstaten aan het supranationale niveau
Op grond van Verdragen werden bevoegdheden toegekend aan instellingen van de EU, zoals het Europees Parlement. Op grond
van toegewezen bevoegdheden, kunnen die wetgeving aannemen. Heel veel van onze wetgeving is (on)rechtstreeks gebaseerd
op recht van de EU.
• 85% van onze wetgeving te maken van EUR
• EUR speelt op heel veel domeinen een rol
- dopjes die vastzitten aan flessen is een Europese richtlijn
- kiwi’s hebben pas echte claim op gezondheid na regulatie via Europese wetgeving
- verordeningen over bescherming van online gegevens
Prejudiciële vragen aan HvJ EU: specifieke procedure waarbij elke rechtbank vragen kan stellen over de interpretatie en
toepassing van EUR. Een soort geformaliseerde juridische dialoog tussen nationale rechtbanken, sommige rechtbanken verplicht
in heel specifieke situaties.
Welke rechten verbonden aan Europees burgerschap?
• Politieke rechten: stemmen voor Europese én lokale verkiezingen
• Ambassades
• Basisrecht om vrij te reizen en te verblijven op volledig grondgebied van de EU
• Geen discriminatie op grond van nationaliteit
Recht van de Europese Unie
• Autonome rechtsorde met eigen rechtsbronnen en principes
• Gegrond op het Verdrag betreffende de EU (VEU) en Verdrag betreffende de Werking van de EU (VWEU)
- soort Europese Grondwet
- EU is geen staat, maar een organisatie met een heel bijzonder bevoegdheden en eigen kenmerken, geen staat maar
wel eigen rechtsorde gebaseerd op die basisverdragen – die zelf gevolg zijn van een juridische revolutie, de
‘geconsolideerde verdragen’.
• Handvest van de Grondrechten
- kern van de Europese Grondwet – het primair Unierecht
- op grond daarvan secundair Unierecht: verordeningen en instellingen aangenomen door lidstaten
- fundamentele bepalingen zoals recht op leven, instellingen moeten deze garanderen
• Unie heeft een eigen rechtspersoonlijkheid 1, ze kan in eigen naam optreden.
- o.a. met betrekking tot onderhandelen en sluiten van internationale overeenkomsten
1
Art.47 VEU
1
