Samenvatting Gezondheidsleer | Welzijn, bewegen en gezondheid en EHBO | VUB | Revalidatiewetenschappen en kinesitherapie 1BARE

Gezondheidsleer

H1: Inleiding

H2: Lichaamshygiëne & levenswijze

2.1 Huidverzorging
 Structuur v/d huid:
o Opperhuid:
 Keratinocyten -> stratum corneum = hoornlaag
 Melanocyten
o Lederhuid:
 Zweetklieren
 Talgklieren
 Bloedvaten
 Zenuweind-organen
o Subcutaan weefsel
 Principes v huidverzorging
 Invloed v/d zon:
o Risicofactoren huidkanker
o Aanmaak vitamine D
o UVA vs. UVB
 Intensiteit UVB-straling
o Bescherming:
 Kleding: UV-absorber
 Zonneproducten: UVA-symbool, SPF = sun protection factor
o Vroegtijdig herkennen v melanoom

2.2 Sportuitrusting
 Functies:
o Afkoeling vermijden
o Overschot aan warmte afvoeren
o Verdamping v zweet niet belemmeren
o Wrijving vermijden
o Beschermen tegen zon
o Beschermen tegen trauma

2.3 Voethygiëne
 Vochtigheid -> schimmelinfecties
 Preventie:
o Zuurtegraad v huid
o Verluchting
o Katoenen kousen
o Hygiëne

2.4 Tandhygiëne
 Mondflora op tandglazuur -> tandplak -> tandsteen
 Gevolgen:
o Gele tanden + slechte adem
o Aantasting tandvlees -> ontstekingen
o Vorming v cariës
 Preventie:
o Elektrisch poetsen + flossen
o Suikers vermijden
 Slechte mondhygiëne -> infecties elders in het lichaam vb. endocarditis

,2.5 Nachtrust
 Info verwerken
 Hormonen in balans houden
 Slaap bevordert immuunsysteem
 Te kort aan slaap -> inflammatie, celbeschadiging, huid, verminderde prestatie + recuperatie
 Variabale nood:
o Pasgeborene: > 20 u/dag
o Kind: 10-12 u
o Volwassene: 6-8 u
o Individuele variaties

2.6 Evenwichtige voeding
 Voedingsstofgroepen:
o Eiwitten/proteïnen (1) (2)
o Vetten/lipiden (1) -> verzadigde vetzuren vs. onverzadigde vetzuren
o Koolhydraten (1)
o Mineralen (2) (3) en spoorelementen (3)
o Water (2)
o Vitaminen (3) -> levende natuur
 Functies:
o 1) Energie leveren -> duursporters en krachtsporters andere behoeftes
o 2) Weefsels opbouwen
o 3) Lichaamsfuncties regelen

2.7 Toxische producten
 Alcohol:
o Ethanol -> snelle absorptie
o Gemetaboliseerd in lever als drug -> verstoord levermetabolisme
o Inflammatie maag, pancreas en darm -> malabsorbtie -> malnutritie (tekort vitamine B en C)
o Toxiciteit op centraal zenuwstelsel
o Hyperlipidemie + hoge bloedmelkzuurconcentratie + lage bloedglucose
o Vaatverwijding
o Diuretisch effect
o Negatief effect op herstel
o Sport:
 Depressie v centraal zenuwstelsel
 Vertraging citroenzuurcyclus -> lactaat stijgt -> invloed op prestatie
 Prioriteit aan afbreken v alcohol -> verstoord metabolisme koolhydraten/vetten/eiwitten
 Deshydratatie
 Slaapkwaliteit daalt
 Productie pro-inflammatoire molecules + reductie anti-inflammatoire parameters
 Vasodilatator -> bloedsomloop nr geblesseerde regio’s
 Hormonen beïnvloed
 Cortisol-waarden verhogen -> testosteron/cortisol ratio verstoord
 Koffie en andere caffeïne-bevattende dranken:
o Negatieve effecten:
 Diuretisch effect
 Hartritme stijgt
 Rhabdomyolyse = afbraak v spierweefsel
 Diarree
 Duizeligheid
 Interferentie met calciumabsorptie
o Positieve effecten:
 Vermoeidheid daalt
 Reactietijd verbetert

, Roken:
o Nicotine = drug
o Vermindering v respiratoire capaciteit
 Geneesmiddelen en doping:
o World Anti Doping Agency
 Drugs:
o Ketamine:
 Gesnoven of geïnjecteerd
 Lage dosering vs. hoge dosering
 Grote verslavingskans
 Blaasproblemen -> (constante) ontsteking -> blaasverwijdering

, H3: Allergie en astma

3.1 Allergie
 Overreactie v/h afweersysteem tegen allergenen
 Types allergieën:
o Type I: snelle symptomen
o Type IV: trage symtomen
 Types allergenen:
o Inhalatie-allergenen (I)
o Voedingsallergenen (I)
o Insectengif (I)
o Geneesmiddelen (I)
o Contactallergenen (IV)
o Beroepsallergenen
 Behandeling:
o Eliminatie v allergeen
o Desensibilisatie
o Symptomatisch: antihistaminica, corticosteroïden
 Normale vs. abnormale immuniteit
o Verhoogde activiteit: auto-immuniteit
o Verminderde activiteit: immunodeficiëntie

3.2 Hooikoorts en allergische rhinitis
 Jeuk, niezen, sinussen vol, rode ogen
 Vrijkomen v histamine + andere mediatoren
 Diagnose -> test
 Beloop: verdwijnen v klachten na bloei v bomen/grassen
 Interventie: desensibilisatie, antihistaminica, systemische corticoïden
 Andere maatregelen:
o ’s morgens of ’s avonds verluchten
o Minder pollen na regenbui of aan zee
o Zonnebril bij oogklachten

3.3 Astma
 Reactie op allergenen: tijdelijke, gedeeltelijke afsluiting v/d lagere luchtwegen
 Slijmvlies zwelt + spieren trekken samen
 Hoest, strak gevoel op de borst, ademnood
 Oorzaken:
o Tabaksrook
o Waspoeder
o Haarlak
o Ammoniak
o Alcohol
o Uitlaatgassen
o Huisstofmijt
 Inspanningsastma:
o ? theorie: door doorbloeding luchtwegen
o Kortwerkende inhalantiemiddelen net voor inspanning (doping)
o Sport aangeraden -> ademvolume vergroten