Samenvatting – Internationaal recht
Les 1
1.1 Definitie, indeling & functie
1.1 Definitie
Evolutie van volkerenrecht naar internationaal recht
Europees recht is een onderdeel van de internationale recht; vaak terecht d.m.v. verdragen
• Komt tot stand door samenwerking/relaties tussen volkeren (soevereine staat)
• Niet gouvernementele organisaties à niet verbonden aan een regering/overheid
Rechtstak die de internationale betrekking regelt = internationaal publiek recht
1.1 Indeling
Internationaal publiek recht versus internationaal privaatrecht:
Op examen: verschil kennen tussen deze 2
a) Internationaal privaatrecht:
Regelt de verhouding tussen burgers. Kunnen bedrijven/ondernemingen of particulieren zijn
Voorbeeld: België ten opzichte van Frankrijk. Als Belgische staatsburger met voertuig
ingeschreven is in BE, dan is BE verantwoordelijk voor verkeersongeval in Frankrijk
• Gedrag van individuen met grensoverschrijdend element waarbij de rechtsregels van
internationaal privaat recht gaan wijzen op nationaal recht
• Regels van nationaal recht
§ Welk recht is van toepassing: vergoeden volgens Frans recht of Belgisch?
§ Welk rechtbank is bevoegd?
§ Tenuitvoerlegging vonnis? : hoe gaat schadelijder ervoor zorgen dat de
schadevergoeding wordt uitgevoerd (zal vonnis erkend en tenuitvoerlegging
worden?)
b) Internationaal publiekrecht
Regelt verhouding tussen overheid en burgers, maar ook overheden onderling
,1.1 Functies van het internationaal (publiek)recht
Op examen; termen kunnen uitleggen + voorbeelden geven
Soevereine staten die elk bevoegd zijn voor eigen grondgebied en eigen functioneren heeft de
overheid daar de bevoegdheid om de rechtsregels daar:
- Uit te voeren
- Uit te vaardigen
- Af te dwingen
1. Co-existentie: het vreedzaam naast elkaar bestaan van staten
§ Territoriale grenzen en soevereiniteit
o Elk staat heeft zijn eigen grondgebied met grenzen. Binnen dat gebied is die
staat “soeverein”, dus heeft hij het hoogste gezag. Andere staten mogen zich
daar niet mee bemoeien
§ Jurisdictie over staatsburgers en uitzonderingen
o Een staat mag regels opleggen en recht spreken over zijn burgers (= jurisdictie)
o Maar daarop bestaan uitzonderingen bv.
§ Diplomaten hebben vaak immuniteit in een ander land
§ Internationale rechtbanken kunnen soms bevoegd zijn
§ Een staat kan soms zijn wetten toepassen op hun burgers die in het
buitenland zijn
§ ….
Internationaal recht draagt bij aan co-existentie:
o Waarbij verschillende staten gaan samenwerken en erkennen
o Ook elkaars rechtsregels en territorium respecteren
o Met als doel: veiligheid garanderen, vreedzaam samen te leven
o Co-existentie betekend = het bestaan naast elkaar
Co- existentie voorziet in een vorm van geschillenbeslechting tussen soevereine staten
Bv. regels inzake staatsaansprakelijkheid, vreedzame geschillenbeslechting en het gebruik
van geweld, diplomatieke en consulaire betrekkingen.
2. Coöperatie: samenwerken: samenwerking tussen staten en internationale
organisaties
§ WHO (organisatie internationaal) - zorgt voor samenwerking gezondheidsrecht
§ EVRM- mensenrechten
§ Klimaatakkoord van Parijs
, Regels die niet louter de vreedzame co-existentie, maar wel e]ectieve samenwerking tot
doel hebben.
Het veronderstelt een meer actieve/intense interactie tussen rechtssubjecten met het oog
op het bereiken van bepaalde gemeenschappelijke doelstellingen
3. Integratie: attributie van bevoegdheden en relativering van statelijke soevereiniteit
Soevereine staten gaan over bepaalde beleidsdomeinen hun bevoegdheid afgeven aan
supranationale instellingen
à Staten geven soms soms een deel van hun eigen macht of beslissingsrecht door aan een
hoger internationale organisatie.
à Bij integratie blijven staten wel zelfstandig, maar spreken ze af dat een supranationale
instelling over bepaalde zaken mag mee beslissen
Supranationale instelling = bv. Europese Unie (belangrijkste instelling)
4. Global Governance: mondiaal bestuur/ wereldwijd bestuur
Wereldwijd bestuur of samenwerking tussen landen en internationale organisaties om
problemen aan te pakken die de hele wereld tre]en
Mondiaal beleid te krijgen rond uitdagingen die wereldwijd gelden
§ Bv. klimaatverandering
§ Terrorisme
§ Internationale handel
Bij klimaatverandering bv werken landen bv samen via VN en klimaatakkoorden om
wereldwijde afspraken te maken
Eerste tekst in leerpad zeker lezen, zodat je begrippen kan uitleggen!
1.2 Internationaal recht als horizontaal en onvolmaakt
systeem
Op examen; wat is horizontaal systeem en wat is onvolmaakt systeem + vergelijking
geven internationaal onvolmaakt systeem vs vergelijken nationaal recht
• Horizontaal
o Internationaal recht gaat uit van het gegeven dat staten soeverein zijn en als
gelijken naast elkaar staan
Les 1
1.1 Definitie, indeling & functie
1.1 Definitie
Evolutie van volkerenrecht naar internationaal recht
Europees recht is een onderdeel van de internationale recht; vaak terecht d.m.v. verdragen
• Komt tot stand door samenwerking/relaties tussen volkeren (soevereine staat)
• Niet gouvernementele organisaties à niet verbonden aan een regering/overheid
Rechtstak die de internationale betrekking regelt = internationaal publiek recht
1.1 Indeling
Internationaal publiek recht versus internationaal privaatrecht:
Op examen: verschil kennen tussen deze 2
a) Internationaal privaatrecht:
Regelt de verhouding tussen burgers. Kunnen bedrijven/ondernemingen of particulieren zijn
Voorbeeld: België ten opzichte van Frankrijk. Als Belgische staatsburger met voertuig
ingeschreven is in BE, dan is BE verantwoordelijk voor verkeersongeval in Frankrijk
• Gedrag van individuen met grensoverschrijdend element waarbij de rechtsregels van
internationaal privaat recht gaan wijzen op nationaal recht
• Regels van nationaal recht
§ Welk recht is van toepassing: vergoeden volgens Frans recht of Belgisch?
§ Welk rechtbank is bevoegd?
§ Tenuitvoerlegging vonnis? : hoe gaat schadelijder ervoor zorgen dat de
schadevergoeding wordt uitgevoerd (zal vonnis erkend en tenuitvoerlegging
worden?)
b) Internationaal publiekrecht
Regelt verhouding tussen overheid en burgers, maar ook overheden onderling
,1.1 Functies van het internationaal (publiek)recht
Op examen; termen kunnen uitleggen + voorbeelden geven
Soevereine staten die elk bevoegd zijn voor eigen grondgebied en eigen functioneren heeft de
overheid daar de bevoegdheid om de rechtsregels daar:
- Uit te voeren
- Uit te vaardigen
- Af te dwingen
1. Co-existentie: het vreedzaam naast elkaar bestaan van staten
§ Territoriale grenzen en soevereiniteit
o Elk staat heeft zijn eigen grondgebied met grenzen. Binnen dat gebied is die
staat “soeverein”, dus heeft hij het hoogste gezag. Andere staten mogen zich
daar niet mee bemoeien
§ Jurisdictie over staatsburgers en uitzonderingen
o Een staat mag regels opleggen en recht spreken over zijn burgers (= jurisdictie)
o Maar daarop bestaan uitzonderingen bv.
§ Diplomaten hebben vaak immuniteit in een ander land
§ Internationale rechtbanken kunnen soms bevoegd zijn
§ Een staat kan soms zijn wetten toepassen op hun burgers die in het
buitenland zijn
§ ….
Internationaal recht draagt bij aan co-existentie:
o Waarbij verschillende staten gaan samenwerken en erkennen
o Ook elkaars rechtsregels en territorium respecteren
o Met als doel: veiligheid garanderen, vreedzaam samen te leven
o Co-existentie betekend = het bestaan naast elkaar
Co- existentie voorziet in een vorm van geschillenbeslechting tussen soevereine staten
Bv. regels inzake staatsaansprakelijkheid, vreedzame geschillenbeslechting en het gebruik
van geweld, diplomatieke en consulaire betrekkingen.
2. Coöperatie: samenwerken: samenwerking tussen staten en internationale
organisaties
§ WHO (organisatie internationaal) - zorgt voor samenwerking gezondheidsrecht
§ EVRM- mensenrechten
§ Klimaatakkoord van Parijs
, Regels die niet louter de vreedzame co-existentie, maar wel e]ectieve samenwerking tot
doel hebben.
Het veronderstelt een meer actieve/intense interactie tussen rechtssubjecten met het oog
op het bereiken van bepaalde gemeenschappelijke doelstellingen
3. Integratie: attributie van bevoegdheden en relativering van statelijke soevereiniteit
Soevereine staten gaan over bepaalde beleidsdomeinen hun bevoegdheid afgeven aan
supranationale instellingen
à Staten geven soms soms een deel van hun eigen macht of beslissingsrecht door aan een
hoger internationale organisatie.
à Bij integratie blijven staten wel zelfstandig, maar spreken ze af dat een supranationale
instelling over bepaalde zaken mag mee beslissen
Supranationale instelling = bv. Europese Unie (belangrijkste instelling)
4. Global Governance: mondiaal bestuur/ wereldwijd bestuur
Wereldwijd bestuur of samenwerking tussen landen en internationale organisaties om
problemen aan te pakken die de hele wereld tre]en
Mondiaal beleid te krijgen rond uitdagingen die wereldwijd gelden
§ Bv. klimaatverandering
§ Terrorisme
§ Internationale handel
Bij klimaatverandering bv werken landen bv samen via VN en klimaatakkoorden om
wereldwijde afspraken te maken
Eerste tekst in leerpad zeker lezen, zodat je begrippen kan uitleggen!
1.2 Internationaal recht als horizontaal en onvolmaakt
systeem
Op examen; wat is horizontaal systeem en wat is onvolmaakt systeem + vergelijking
geven internationaal onvolmaakt systeem vs vergelijken nationaal recht
• Horizontaal
o Internationaal recht gaat uit van het gegeven dat staten soeverein zijn en als
gelijken naast elkaar staan
