OG 1: rechten en plichten van WG en WN
A. Loon
Opdracht 1
De uitbetaling van het ‘correcte’ loon is een essentiële voorwaarde van de
arbeidsovereenkomst. Toch is het niet altijd even duidelijk welk loon er
precies dient betaald te worden omdat er hieromtrent op verschillende
niveaus afspraken gelden.
Donald T. werkt sinds 1 januari 2026 als ongeschoolde arbeider zonder
ervaring in een tuinbouwbedrijf waar champignons worden gekweekt.
Donald is met zijn werkgever een bruto uurloon van 14,00 euro
overeengekomen.
Donald wil weten of dit loon minstens gelijk is aan het sectoraal
vastgelegde minimum uurloon. Zoek naar de sectorale cao’s in het paritair
comité nr. 145 voor de arbeiders in de tuinbouwnijverheid, waar ook
champignonkwekerijen onder vallen. Hiervoor ga je naar:
https://werk.belgie.be/nl/themas/paritaire-comites-en-collectieve-
arbeidsovereenkomsten-caos/collectieve-4.
Donald wil ook weten of hij recht heeft op een premie voor
ploegenarbeid en op maaltijdcheques op basis van een sectorale
cao.
Zou Donald recht hebben op een hoger loon als hij als arbeider in
een brouwerij was gaan werken? Brouwerijen vallen onder het
paritair comité nr. 118 van de voedingsnijverheid.
1. Premie voor ploegenarbeid
Er is geen sectorale-cao voor ploegenarbeid.
2. Maaltijdcheques
Art. 20, §4 - Op ondernemingsvlak kan deze forfaitaire premie worden
omgezet in een gelijkwaardig voordeel (bij omzetting in maaltijdcheques
verhoogt het werkgeversaandeel met 0,5 EUR pel' dag) mits het afsluiten
van een collectieve arbeidsovereenkomst, neergelegd uiterlijk op 1 mei
van het lopende jaar en mits het bezorgen van een Impie van deze
ondernemings-collectieve arbeidsovereenkomst aan de Voorzitter van het
Paritair Comité van het tuinbouwbedrijf. Zolang el' een verlenging van het
basisakkoord bestaat op het niveau van het paritair comité, wordt de
omzetting automatisch verlengd.
Er is geen verplichting maar er bestaat wel een forfaitaire premie dus die
premie kan op ondernemingsniveau worden omgezet in maaltijdcheques
maar enkel als er een ondernemings-cao wordt afgesloten en correct is
neergelegd dus geen automatisch recht.
3. Hoger loon als arbeider in brouwerij
Donald: WN >< WG brutoloon van €14
Paritair comité (gelijke hoeveelheid) tussen WN en WG: staan boven de
sector en als zij een cao sluiten (sector-cao) dan is dit van toepassing voor
iedereen die onder die sector valt. Ze maken besluiten over lonen,
premies etc om basis standaarden vast te leggen omdat elke sector
verschillen heeft.
1
,Verschil tussen de nummers paritair comité: uit nummer kan men
afleiden, alles 1 → arbeiders, 2 → bedienden, 100 en 200 → grote groepen
die niet onder specifieke vallen (= aanvullend comité), 3 → horen niet bij
arbeiders noch bedienden.
Loon Champignonteelt: art. 10 benoemt categorieën, art. 16 de lonen
- Categorie 1: 12,51 geen ervaring vereist dus Donald valt hier
onder
- Cat 2: 12,68
- Cat 3: 13,40
- Cat 4: 14,22
- Cat 5: 18,31
Conclusie: 14 euro is hoger dan het minimumloon dus hij kan een hoger
loon krijgen
Als een normale ongeschoolde arbeider behoort die tot cat 1 - art. 2
- Cat: 16,06 ongeschoolde arbeider zonder ervaring
- Cat 2: 16,53
- Cat 3: 17,04
- Cat 4: 17,51
Dus: Donald heeft recht op een hoger loon als arbeider in een brouwerij
aangezien het minimumloon voor een ongeschoolde arbeider minstens
16,06 bedraagt wat hoger is dan zijn huidige brutoloon.
Opdracht 2
Emmanuel M. is tewerkgesteld als chauffeur van een flexbus bij De Lijn.
Op 5 januari 2026 omstreeks 14 uur botste hij met zijn busje tegen een
auto waaraan hij geen voorrang van rechts had verleend. De alcohol- en
drugscontrole bleek positief.
Volgens Emmanuel had hij tijdens zijn lunchpauze enkele glazen wijn
gedronken. Hij gaf ook toe dat hij dagelijks twee joints rookt. Zijn rijbewijs
werd onmiddellijk voor vijftien dagen ingetrokken.
Het voertuig was ernstig beschadigd en moest hersteld worden.
Gedurende de herstellingsperiode kon het voertuig niet gebruikt worden.
De Lijn wil de herstellingskosten verhalen op Emmanuel en wil ook een
vergoeding voor genotsderving.
Is Emmanuel aansprakelijk voor deze schade?
Zo ja, kan De Lijn de schadevergoeding inhouden op zijn loon?
Motiveer je antwoord.
Art. 18 Arbeidsovereenkomstenwet bepaalt indien WN schade berokkent
aan derde of de WG, hij aansprakelijk is voor bedrog en zijn zware schuld.
De WG kan vergoedingen en de schadeloosstellingen die hem krachtens
dit artikel verschuldigd zijn en die na de feiten met de WN zijn
overeengekomen of door de rechter vastgesteld, op het loon inhouden in
de vw van art. 23 loonbeschermignswet
3°: vergoedingen en schadeloosstellingen van art. 18
arbeidsovereenkomstenwet
Ja dit kan, want valt onder zware schuld nl het drinken van wijn en roken
van joints. Dit kan ook op basis van lichte fout ‘als de schade eerlijk
2
,gewoonlijk dan toevallig voorkomt’. Dit moet herhaald zijn. Zware schuld
is onopzettelijk maar wel een hele zware fout. Een lichte fout die zich
herhaalt wordt een zware fout. Hij moet het ook doen wanneer hij zijn job
uitvoert. Elk woord kan van belang zijn en er kan geen eenvoudige
scheidingslijn getrokken worden. → gemeen recht, fout, OV, wanneer er
geen sprake is van een AO.
Het gevolg is nu het beslag op het loon van de WN → mag normaal ⅕ zijn
maar bij bedrog of het vrijwillig intrekken van de WN van de AO, dan mag
het volledige loon ingehouden worden. Dit is hier echter niet van
toepassing, er is geen bedrog dus ⅕ mag worden ingehouden Alle
wetgeving is ten voordele van de WN, hij heeft een AHbeperking.
Opdracht 3
Vladimir P. heeft een aantal goederen op krediet gekocht, waarvoor hij
maandelijks 600 euro moet afbetalen. Vladimir zat de laatste maanden
wat krap bij kas en heeft daarom een aantal afbetalingen niet verricht. De
schuldeiser wil beslag leggen op zijn loon.
Vladimir is voltijds tewerkgesteld als bediende en heeft een brutoloon van
3.000 euro per maand. Hij is alleenstaande en heeft geen kinderen ten
laste.
Voor afhoudingen op het loon ten gevolge van beslagen moet men
bepaalde loongrenzen respecteren. Het Gerechtelijk Wetboek en zijn
uitvoeringsbesluiten bepalen deze grenzen en stellen de bedragen vast
voor de berekening van de delen van het loon die voor beslag of
overdracht vatbaar zijn.
Bepaal (aan de hand van een calculator die je vindt op het internet) het
nettoloon van Vladimir P. en bereken welk bedrag vatbaar is voor
loonbeslag door zijn schuldeiser. Hou rekening met de grensbedragen in
het Gerechtelijk Wetboek die van toepassing zijn vanaf 1 januari 2026. De
bedragen in jouw codex zijn dus niet meer correct.
Beslag: deurwaarder heeft uitvoerbare titel over de WN, naar de
rechter en die geeft titel, de SE gaat met die titel naar de
gerechtsdeurwaarder die met die titel dan beslag mag uitvoeren.
Overdracht: door overeenkomt, WN gaat zelf met SE een
overeenkomst aan, zelf beslissen wat ze mogen inhouden op het
loon maar er zijn grenzen vastgesteld door de wet.
Stap 1: bepaal netto
Bruto: 3000, netto: 2230 bruto – 25% (RSZ) = netto – art. 1402 Ger. W
Stap 2: de inhoudingen van het loon
- 1419 0%
- 1419-1524 20% inhouden dus in het verschil is dit 21€
- 1524-1682 30% is 47,40
- 1682-1839 40% is 62,80
- 1839 alles inhouden dus 100%
Zijn netto is boven 1839 dus het verschil tussen NETTO EN 1839 mag je de
volle 100% van inhouden:
3
, 2230 – 1839 = 391 euro mag je 100 procent afhouden
Stap 3: alle geldsommen per schijf optellen en dan + het verschil van
netto en laatste schijf 21 euro + 47,40 euro + 62,80 euro + 391 euro
522,2 euro
Dus je kan 522,2 inhouden
1839 - 2230 → het verschil mag je 100% inhouden dus 391 + 21 + 47,40
+ 62,80 → 522 euro inhouden (optellen met de andere procenten) dus
netto: 1700, de 600 euro schuld kan nog niet volledig worden afbetaald.
https://www.partena-professional.be/nl/onze-inzichten/infoflashes/
beslagen-en-overdrachten-bedragen-2026
Opdracht 4
Door de hoge energieprijzen en de handelsspanningen met de VS en China
heeft Europe Trade bv marktaandeel verloren ten voordele van
buitenlandse concurrenten. Hierdoor heeft zij in 2025 aanzienlijke
verliezen geleden. Besparingen dringen zich op.
Om de toekomst van de onderneming veilig te stellen werden er twee
ondernemings-cao’s gesloten:
a. In de eerste ondernemings-cao, gesloten op 1 december 2025, werd
er overeengekomen dat de lonen niet geïndexeerd moeten worden
per 1 januari 2026.
b. In de tweede ondernemings-cao, eveneens gesloten op 1 december
2025, werd er overeengekomen dat de werknemers die, volgens hun
individuele arbeidsovereenkomst, recht hebben op een zgn.
“veertiende maand” (dit is een onvoorwaardelijke bonus gelijk aan
één maandloon boven op de dertiende maand/eindejaarspremie) dit
voordeel verliezen vanaf 2025. De veertiende maand wordt dus
afgeschaft.
Europe Trade bv behoort tot het paritair comité nr. 200. In dit paritair
comité werd er op 9 juni 2016 een cao gesloten over de koppeling van de
lonen aan de gezondheidsindex. Op basis van deze cao moesten de
brutolonen op 1 januari 2026 met 2,21% verhoogd worden.
Adviseer Ursula V, de ceo van Europe Trade bv, over de geldigheid
van beide ondernemings-cao’s.
1. Niet indexeren van de lonen
Sectorale CAO voorziet een verplichte koppeling aan gezondheidsindex
maar de ondernemings-cao stelt dat de lonen niet geïndexeerd worden.
art. 51 cao-wet p638
c. Nationaal: gesloten in de NAR en krijgen een nummer compromis
tussen WG en WN
d. Sectoraal
Het mag niet blijven bestaan omdat de ondernemings-cao staat lager in de
hiërarchie dan die wat uitgevaardigd is door het comité → men kan niet op
ondernemingsniveau dit doen. Indexering is verplicht dus de
ondernemings-cao over het niet-indexeren is ongeldig.
Conflict tussen: ondernemings en sectorale-cao sectorale CAO staat
hoger
4
A. Loon
Opdracht 1
De uitbetaling van het ‘correcte’ loon is een essentiële voorwaarde van de
arbeidsovereenkomst. Toch is het niet altijd even duidelijk welk loon er
precies dient betaald te worden omdat er hieromtrent op verschillende
niveaus afspraken gelden.
Donald T. werkt sinds 1 januari 2026 als ongeschoolde arbeider zonder
ervaring in een tuinbouwbedrijf waar champignons worden gekweekt.
Donald is met zijn werkgever een bruto uurloon van 14,00 euro
overeengekomen.
Donald wil weten of dit loon minstens gelijk is aan het sectoraal
vastgelegde minimum uurloon. Zoek naar de sectorale cao’s in het paritair
comité nr. 145 voor de arbeiders in de tuinbouwnijverheid, waar ook
champignonkwekerijen onder vallen. Hiervoor ga je naar:
https://werk.belgie.be/nl/themas/paritaire-comites-en-collectieve-
arbeidsovereenkomsten-caos/collectieve-4.
Donald wil ook weten of hij recht heeft op een premie voor
ploegenarbeid en op maaltijdcheques op basis van een sectorale
cao.
Zou Donald recht hebben op een hoger loon als hij als arbeider in
een brouwerij was gaan werken? Brouwerijen vallen onder het
paritair comité nr. 118 van de voedingsnijverheid.
1. Premie voor ploegenarbeid
Er is geen sectorale-cao voor ploegenarbeid.
2. Maaltijdcheques
Art. 20, §4 - Op ondernemingsvlak kan deze forfaitaire premie worden
omgezet in een gelijkwaardig voordeel (bij omzetting in maaltijdcheques
verhoogt het werkgeversaandeel met 0,5 EUR pel' dag) mits het afsluiten
van een collectieve arbeidsovereenkomst, neergelegd uiterlijk op 1 mei
van het lopende jaar en mits het bezorgen van een Impie van deze
ondernemings-collectieve arbeidsovereenkomst aan de Voorzitter van het
Paritair Comité van het tuinbouwbedrijf. Zolang el' een verlenging van het
basisakkoord bestaat op het niveau van het paritair comité, wordt de
omzetting automatisch verlengd.
Er is geen verplichting maar er bestaat wel een forfaitaire premie dus die
premie kan op ondernemingsniveau worden omgezet in maaltijdcheques
maar enkel als er een ondernemings-cao wordt afgesloten en correct is
neergelegd dus geen automatisch recht.
3. Hoger loon als arbeider in brouwerij
Donald: WN >< WG brutoloon van €14
Paritair comité (gelijke hoeveelheid) tussen WN en WG: staan boven de
sector en als zij een cao sluiten (sector-cao) dan is dit van toepassing voor
iedereen die onder die sector valt. Ze maken besluiten over lonen,
premies etc om basis standaarden vast te leggen omdat elke sector
verschillen heeft.
1
,Verschil tussen de nummers paritair comité: uit nummer kan men
afleiden, alles 1 → arbeiders, 2 → bedienden, 100 en 200 → grote groepen
die niet onder specifieke vallen (= aanvullend comité), 3 → horen niet bij
arbeiders noch bedienden.
Loon Champignonteelt: art. 10 benoemt categorieën, art. 16 de lonen
- Categorie 1: 12,51 geen ervaring vereist dus Donald valt hier
onder
- Cat 2: 12,68
- Cat 3: 13,40
- Cat 4: 14,22
- Cat 5: 18,31
Conclusie: 14 euro is hoger dan het minimumloon dus hij kan een hoger
loon krijgen
Als een normale ongeschoolde arbeider behoort die tot cat 1 - art. 2
- Cat: 16,06 ongeschoolde arbeider zonder ervaring
- Cat 2: 16,53
- Cat 3: 17,04
- Cat 4: 17,51
Dus: Donald heeft recht op een hoger loon als arbeider in een brouwerij
aangezien het minimumloon voor een ongeschoolde arbeider minstens
16,06 bedraagt wat hoger is dan zijn huidige brutoloon.
Opdracht 2
Emmanuel M. is tewerkgesteld als chauffeur van een flexbus bij De Lijn.
Op 5 januari 2026 omstreeks 14 uur botste hij met zijn busje tegen een
auto waaraan hij geen voorrang van rechts had verleend. De alcohol- en
drugscontrole bleek positief.
Volgens Emmanuel had hij tijdens zijn lunchpauze enkele glazen wijn
gedronken. Hij gaf ook toe dat hij dagelijks twee joints rookt. Zijn rijbewijs
werd onmiddellijk voor vijftien dagen ingetrokken.
Het voertuig was ernstig beschadigd en moest hersteld worden.
Gedurende de herstellingsperiode kon het voertuig niet gebruikt worden.
De Lijn wil de herstellingskosten verhalen op Emmanuel en wil ook een
vergoeding voor genotsderving.
Is Emmanuel aansprakelijk voor deze schade?
Zo ja, kan De Lijn de schadevergoeding inhouden op zijn loon?
Motiveer je antwoord.
Art. 18 Arbeidsovereenkomstenwet bepaalt indien WN schade berokkent
aan derde of de WG, hij aansprakelijk is voor bedrog en zijn zware schuld.
De WG kan vergoedingen en de schadeloosstellingen die hem krachtens
dit artikel verschuldigd zijn en die na de feiten met de WN zijn
overeengekomen of door de rechter vastgesteld, op het loon inhouden in
de vw van art. 23 loonbeschermignswet
3°: vergoedingen en schadeloosstellingen van art. 18
arbeidsovereenkomstenwet
Ja dit kan, want valt onder zware schuld nl het drinken van wijn en roken
van joints. Dit kan ook op basis van lichte fout ‘als de schade eerlijk
2
,gewoonlijk dan toevallig voorkomt’. Dit moet herhaald zijn. Zware schuld
is onopzettelijk maar wel een hele zware fout. Een lichte fout die zich
herhaalt wordt een zware fout. Hij moet het ook doen wanneer hij zijn job
uitvoert. Elk woord kan van belang zijn en er kan geen eenvoudige
scheidingslijn getrokken worden. → gemeen recht, fout, OV, wanneer er
geen sprake is van een AO.
Het gevolg is nu het beslag op het loon van de WN → mag normaal ⅕ zijn
maar bij bedrog of het vrijwillig intrekken van de WN van de AO, dan mag
het volledige loon ingehouden worden. Dit is hier echter niet van
toepassing, er is geen bedrog dus ⅕ mag worden ingehouden Alle
wetgeving is ten voordele van de WN, hij heeft een AHbeperking.
Opdracht 3
Vladimir P. heeft een aantal goederen op krediet gekocht, waarvoor hij
maandelijks 600 euro moet afbetalen. Vladimir zat de laatste maanden
wat krap bij kas en heeft daarom een aantal afbetalingen niet verricht. De
schuldeiser wil beslag leggen op zijn loon.
Vladimir is voltijds tewerkgesteld als bediende en heeft een brutoloon van
3.000 euro per maand. Hij is alleenstaande en heeft geen kinderen ten
laste.
Voor afhoudingen op het loon ten gevolge van beslagen moet men
bepaalde loongrenzen respecteren. Het Gerechtelijk Wetboek en zijn
uitvoeringsbesluiten bepalen deze grenzen en stellen de bedragen vast
voor de berekening van de delen van het loon die voor beslag of
overdracht vatbaar zijn.
Bepaal (aan de hand van een calculator die je vindt op het internet) het
nettoloon van Vladimir P. en bereken welk bedrag vatbaar is voor
loonbeslag door zijn schuldeiser. Hou rekening met de grensbedragen in
het Gerechtelijk Wetboek die van toepassing zijn vanaf 1 januari 2026. De
bedragen in jouw codex zijn dus niet meer correct.
Beslag: deurwaarder heeft uitvoerbare titel over de WN, naar de
rechter en die geeft titel, de SE gaat met die titel naar de
gerechtsdeurwaarder die met die titel dan beslag mag uitvoeren.
Overdracht: door overeenkomt, WN gaat zelf met SE een
overeenkomst aan, zelf beslissen wat ze mogen inhouden op het
loon maar er zijn grenzen vastgesteld door de wet.
Stap 1: bepaal netto
Bruto: 3000, netto: 2230 bruto – 25% (RSZ) = netto – art. 1402 Ger. W
Stap 2: de inhoudingen van het loon
- 1419 0%
- 1419-1524 20% inhouden dus in het verschil is dit 21€
- 1524-1682 30% is 47,40
- 1682-1839 40% is 62,80
- 1839 alles inhouden dus 100%
Zijn netto is boven 1839 dus het verschil tussen NETTO EN 1839 mag je de
volle 100% van inhouden:
3
, 2230 – 1839 = 391 euro mag je 100 procent afhouden
Stap 3: alle geldsommen per schijf optellen en dan + het verschil van
netto en laatste schijf 21 euro + 47,40 euro + 62,80 euro + 391 euro
522,2 euro
Dus je kan 522,2 inhouden
1839 - 2230 → het verschil mag je 100% inhouden dus 391 + 21 + 47,40
+ 62,80 → 522 euro inhouden (optellen met de andere procenten) dus
netto: 1700, de 600 euro schuld kan nog niet volledig worden afbetaald.
https://www.partena-professional.be/nl/onze-inzichten/infoflashes/
beslagen-en-overdrachten-bedragen-2026
Opdracht 4
Door de hoge energieprijzen en de handelsspanningen met de VS en China
heeft Europe Trade bv marktaandeel verloren ten voordele van
buitenlandse concurrenten. Hierdoor heeft zij in 2025 aanzienlijke
verliezen geleden. Besparingen dringen zich op.
Om de toekomst van de onderneming veilig te stellen werden er twee
ondernemings-cao’s gesloten:
a. In de eerste ondernemings-cao, gesloten op 1 december 2025, werd
er overeengekomen dat de lonen niet geïndexeerd moeten worden
per 1 januari 2026.
b. In de tweede ondernemings-cao, eveneens gesloten op 1 december
2025, werd er overeengekomen dat de werknemers die, volgens hun
individuele arbeidsovereenkomst, recht hebben op een zgn.
“veertiende maand” (dit is een onvoorwaardelijke bonus gelijk aan
één maandloon boven op de dertiende maand/eindejaarspremie) dit
voordeel verliezen vanaf 2025. De veertiende maand wordt dus
afgeschaft.
Europe Trade bv behoort tot het paritair comité nr. 200. In dit paritair
comité werd er op 9 juni 2016 een cao gesloten over de koppeling van de
lonen aan de gezondheidsindex. Op basis van deze cao moesten de
brutolonen op 1 januari 2026 met 2,21% verhoogd worden.
Adviseer Ursula V, de ceo van Europe Trade bv, over de geldigheid
van beide ondernemings-cao’s.
1. Niet indexeren van de lonen
Sectorale CAO voorziet een verplichte koppeling aan gezondheidsindex
maar de ondernemings-cao stelt dat de lonen niet geïndexeerd worden.
art. 51 cao-wet p638
c. Nationaal: gesloten in de NAR en krijgen een nummer compromis
tussen WG en WN
d. Sectoraal
Het mag niet blijven bestaan omdat de ondernemings-cao staat lager in de
hiërarchie dan die wat uitgevaardigd is door het comité → men kan niet op
ondernemingsniveau dit doen. Indexering is verplicht dus de
ondernemings-cao over het niet-indexeren is ongeldig.
Conflict tussen: ondernemings en sectorale-cao sectorale CAO staat
hoger
4
