Pathologie 2
ARTROSIS DEFORMANS (AD)
- Osteaoartritis in het Engels
- Vooral een slijtageziekte is, kan er soms een milde
ontstekingsreactie ontstaan in het gewricht.
Algemeen:
Artrosis deformans (AD) of osteoartritis (OA) is een langzaam
voortschrijdende, chronische aandoening waarbij het kraakbeen en bot in
een gewricht geleidelijk achteruitgaan. Dit belemmert de
gewrichtsfunctie. Het komt vaker voor bij ouderen, maar kan ook bij
jongeren optreden.
Oorzaak: veroudering en genetisch
Waar letsels:
- het kraakbeen -> wordt zwakker
- het subchondrale bot -> wordt erger belast door verlies KB
- het gewrichtskapsel en synovium -> wordt dikker
- de rand van het gewricht -> osteofyten
Symptomen:
Begin Later
Ochtendstijf Stijfheid
Pijn erger bij belasting Toenemende pijn
Geen nachtelijke pijn Nachtelijke pijn
Behandeling:
- kine: trainen
- medicatie: pijnstilling
- lokale behandeling: ijs/warmte
- biomechanisch: braces
- vastzetten of vervangen gewrichten: artrodese/prothese
1
,Artrosis deformans (AD) bovenste lidmaat
AD glenohumeraal gewricht
Schouderartrose komt minder vaak voor dan heup- of knieartrose en heeft
meestal een secundaire oorzaak, zoals na een operatie of botbreuk. Het
kraakbeen slijt, de gewrichtsspleet vernauwt, en de glijfunctie van het
gewricht raakt verstoord. Dit leidt tot pijn en minder beweeglijkheid.
AD van acromioclaviculaire gewricht
slijtage van het AC-gewricht komt vooral voor bij mensen van middelbare
leeftijd, maar kan ook jongere, actief bewegende mensen treffen. Het
veroorzaakt pijn bij bovenhandse bewegingen en kan de nachtrust
verstoren. De behandeling start met kinesitherapie en pijnmedicatie,
eventueel gevolgd door een injectie. Als dit niet helpt, kan een operatie
nodig zijn waarbij het versleten botgedeelte van het sleutelbeen wordt
verwijderd.
AD van het polsgewricht
Polsartrose is zeldzaam en meestal secundair. Het kan druk geven op de
n. medianus en leiden tot carpale tunnelsyndroom. De behandeling begint
conservatief; bij onvoldoende resultaat volgt chirurgie zoals debridement,
een prothese of artrodese.
Debridement: dode, beschadigde of geïnfecteerde weefsel uit een wond
of andere aandoening wordt verwijderd.
2
,AD van het duimbasis gewricht (rhizartrose)
Rhizartrose is artrose van het duimgewricht (CMC 1) en komt vaak voor bij
vrouwen vanaf 40 jaar. Het gewricht wordt pijnlijk, maakt krakende
geluiden bij beweging en leidt geleidelijk tot krachtsverlies in de hand.
Behandeling:
- medicatie
- orthese
- kine
AD vingergewrichten:
DIP komt het meest voor, PIP kan ook
Heberden- en bouchard- noduli
Heberden- en Bouchard-noduli zijn benige verdikkingen door artrose in de
hand. Heberden-noduli zitten op de DIP-gewrichten en zijn typisch voor
artrosis deformans. Bouchard-noduli tasten de PIP-gewrichten aan en
komen voor bij zowel artrose als reumatoïde artritis. Ze veroorzaken pijn,
stijfheid en bewegingsbeperking.
Behandeling:
- spalk: stabiliseren
- medicatie: NSAID’s
- oefentherapie
- warmte/koude
- chirurgie
3
, REUMATOÏDE ARTRITIS (RA)
Reumatoïde artritis (RA) is een chronische, ontstekingsziekte die vooral de
pols-, hand- en voetgewrichten aantast. Ze veroorzaakt pijn, stijfheid,
zwelling en vermoeidheid. De ziekte verloopt vaak in periodes van
opvlamming en rust, en het verloop verschilt sterk per persoon. Zonder
behandeling kan RA leiden tot gewrichtsschade en ernstige beperkingen.
(vrouwen vaker dan mannen)
Begin stadium Later stadium
Gewrichtspijn Contracturen
Ochtendstijf Ook grote gewrichten
Nachtelijke pijn Peesrupturen
Reumanoduli
Stevige, pijnloze knobbels onder de huid, meestal bij getroffen gewrichten
zoals ellebogen, vingers en hielen. Ze kunnen ook op pezen of in
zeldzame gevallen in organen voorkomen. Soms beperken ze beweging of
drukken op zenuwen, maar vaak geven ze weinig klachten.
Diagnose: vaak moeilijk want ziekte begint sluipend
Reumafactoren (RF): zijn antistoffen die het eigen lichaam aanvallen en
maken reumatoïde artritis (RA) tot een auto-immuunziekte. Ongeveer 80%
van de RA-patiënten heeft RF in het bloed (seropositieve RA), wat vaak
wijst op een ernstigere vorm met mogelijke aantasting van organen. RF
kan echter ook bij gezonde mensen voorkomen, vooral op oudere leeftijd,
en is dus geen sluitend bewijs voor of tegen RA.
4
ARTROSIS DEFORMANS (AD)
- Osteaoartritis in het Engels
- Vooral een slijtageziekte is, kan er soms een milde
ontstekingsreactie ontstaan in het gewricht.
Algemeen:
Artrosis deformans (AD) of osteoartritis (OA) is een langzaam
voortschrijdende, chronische aandoening waarbij het kraakbeen en bot in
een gewricht geleidelijk achteruitgaan. Dit belemmert de
gewrichtsfunctie. Het komt vaker voor bij ouderen, maar kan ook bij
jongeren optreden.
Oorzaak: veroudering en genetisch
Waar letsels:
- het kraakbeen -> wordt zwakker
- het subchondrale bot -> wordt erger belast door verlies KB
- het gewrichtskapsel en synovium -> wordt dikker
- de rand van het gewricht -> osteofyten
Symptomen:
Begin Later
Ochtendstijf Stijfheid
Pijn erger bij belasting Toenemende pijn
Geen nachtelijke pijn Nachtelijke pijn
Behandeling:
- kine: trainen
- medicatie: pijnstilling
- lokale behandeling: ijs/warmte
- biomechanisch: braces
- vastzetten of vervangen gewrichten: artrodese/prothese
1
,Artrosis deformans (AD) bovenste lidmaat
AD glenohumeraal gewricht
Schouderartrose komt minder vaak voor dan heup- of knieartrose en heeft
meestal een secundaire oorzaak, zoals na een operatie of botbreuk. Het
kraakbeen slijt, de gewrichtsspleet vernauwt, en de glijfunctie van het
gewricht raakt verstoord. Dit leidt tot pijn en minder beweeglijkheid.
AD van acromioclaviculaire gewricht
slijtage van het AC-gewricht komt vooral voor bij mensen van middelbare
leeftijd, maar kan ook jongere, actief bewegende mensen treffen. Het
veroorzaakt pijn bij bovenhandse bewegingen en kan de nachtrust
verstoren. De behandeling start met kinesitherapie en pijnmedicatie,
eventueel gevolgd door een injectie. Als dit niet helpt, kan een operatie
nodig zijn waarbij het versleten botgedeelte van het sleutelbeen wordt
verwijderd.
AD van het polsgewricht
Polsartrose is zeldzaam en meestal secundair. Het kan druk geven op de
n. medianus en leiden tot carpale tunnelsyndroom. De behandeling begint
conservatief; bij onvoldoende resultaat volgt chirurgie zoals debridement,
een prothese of artrodese.
Debridement: dode, beschadigde of geïnfecteerde weefsel uit een wond
of andere aandoening wordt verwijderd.
2
,AD van het duimbasis gewricht (rhizartrose)
Rhizartrose is artrose van het duimgewricht (CMC 1) en komt vaak voor bij
vrouwen vanaf 40 jaar. Het gewricht wordt pijnlijk, maakt krakende
geluiden bij beweging en leidt geleidelijk tot krachtsverlies in de hand.
Behandeling:
- medicatie
- orthese
- kine
AD vingergewrichten:
DIP komt het meest voor, PIP kan ook
Heberden- en bouchard- noduli
Heberden- en Bouchard-noduli zijn benige verdikkingen door artrose in de
hand. Heberden-noduli zitten op de DIP-gewrichten en zijn typisch voor
artrosis deformans. Bouchard-noduli tasten de PIP-gewrichten aan en
komen voor bij zowel artrose als reumatoïde artritis. Ze veroorzaken pijn,
stijfheid en bewegingsbeperking.
Behandeling:
- spalk: stabiliseren
- medicatie: NSAID’s
- oefentherapie
- warmte/koude
- chirurgie
3
, REUMATOÏDE ARTRITIS (RA)
Reumatoïde artritis (RA) is een chronische, ontstekingsziekte die vooral de
pols-, hand- en voetgewrichten aantast. Ze veroorzaakt pijn, stijfheid,
zwelling en vermoeidheid. De ziekte verloopt vaak in periodes van
opvlamming en rust, en het verloop verschilt sterk per persoon. Zonder
behandeling kan RA leiden tot gewrichtsschade en ernstige beperkingen.
(vrouwen vaker dan mannen)
Begin stadium Later stadium
Gewrichtspijn Contracturen
Ochtendstijf Ook grote gewrichten
Nachtelijke pijn Peesrupturen
Reumanoduli
Stevige, pijnloze knobbels onder de huid, meestal bij getroffen gewrichten
zoals ellebogen, vingers en hielen. Ze kunnen ook op pezen of in
zeldzame gevallen in organen voorkomen. Soms beperken ze beweging of
drukken op zenuwen, maar vaak geven ze weinig klachten.
Diagnose: vaak moeilijk want ziekte begint sluipend
Reumafactoren (RF): zijn antistoffen die het eigen lichaam aanvallen en
maken reumatoïde artritis (RA) tot een auto-immuunziekte. Ongeveer 80%
van de RA-patiënten heeft RF in het bloed (seropositieve RA), wat vaak
wijst op een ernstigere vorm met mogelijke aantasting van organen. RF
kan echter ook bij gezonde mensen voorkomen, vooral op oudere leeftijd,
en is dus geen sluitend bewijs voor of tegen RA.
4
