5 manieren waarop een orthese functioneel is:
- Correctie
- Bewegingsbeperking
- Lengte of vorm veranderen
- Functioneel
- Pijnbestrijding
Preventie:
voorkomen van misvormingen door gewrichten in hun meest functionele
houding te positioneren
- voorkomen van een klauwstand van de hand bij dorsale
brandwonden
- voorkomen van contracturen bij verlammingen, spasticiteit
- voorkomen van ulnaire deviatie bij personen met reumatoïde
artritis.
Rust:
Statische orthese, die afhankelijk van de indicatie tijdens bepaalde
perioden van dag en/of nacht gedragen wordt.
- toelaten van herstel;
- vermindering van pijn, ontsteking en oedeem;
- voorkomen van deformaties;
immobilisatie:
Bepaalde gewrichten in een vooraf bepaalde positie te houden.
- Alternatief voor gips na fractuur
- Skiduim
- brandwonden
1
,Correctie:
Aandacht voor drukplekken
- slecht behandelde brandwonden;
- spasticiteit
- RA
Functioneel:
functie mogelijk die zonder de orthese niet of slecht mogelijk was.
- perifere zenuwletsels
- centrale zenuwletsels
Bewegingsbeperking:
Beperkt beweging in 1 of meerdere vlakken
- Peesletsels
- Instabiliteit
- Luxaties
Werkingsprincipes t.h.v. bovenste lidmaat
Mechanische immobilisatie: Bewegingen van twee mobiele segmenten
kunnen worden uitgeschakeld door de segmenten rechtstreeks met elkaar
te verbinden
Hydraulische immobilisatie: omvatting van segmenten in een
hydraulische zuil. Beweging thv de breuk beperken
Figuur 1: hydraulische zuil Figuur 2: Sarmiento orthese
2
,Statische mobilisatie
Driepunten mobilisatie systeem (hefboomprincipe):
- Orthese is geen hefboom maar wordt wel zo toegepast
- Gebruikt om hoekstand weg te werken
- Kracht van de orthese moet loodrecht op de as van het segment
werken
Tweepunten mobilisatie systeem (kringlooporthese):
- Longitudinale kringloop: lengterichting, geschikt om gelijktijdig
meerdere gewrichten te beïnvloeden
- Transversale kringloop: 1 gewricht in flexie brengen, loopt dwars
over het bewegingssegment
Steunpuntenanalyse:
3
, Een hefboom kan nooit meer dan 1 steunpunt hebben. Het is daarom niet
mogelijk om met 1 hefboomsysteem meerdere gewrichten te mobiliseren.
In bepaalde gevallen wordt er bewust gekozen om een gewricht over te
slaan en dit “collapsprincipe” gericht te gebruiken. Dit type orthese wordt
‘tenodese-orthese’ genoemd
Statische mobilisatieorthese:
- Gewricht wordt naar eindpositie gebracht en ter plaatsen gehouden
- Vaak bij RA in pols, translatie door ontstekingen, met orthese is pols
stabieler en functioneler
Dynamische mobilisatie:
Wordt van de kracht en de weerstand verwacht dat ze elkaar afwisselend
overheersen. Om tot deze wisselwerking te komen moet een externe
kracht aanwezig zijn.
- Passief mobiliserende kracht: de krachtbron van de orthese
heeft als doel het lidmaat naar een uitgangshouding te brengen en
dit met minimale kracht
- Actief mobiliserende kracht: de krachtbron van de orthese heeft
als doel het lidmaat naar een uitgangshouding te brengen en dit op
zijn beurt zorgt voor de opbouw van spierkracht
Mobilisatiebeperking:
- Beperken van de hoek
- Beperken van het vlak
4