Examen: 40 mc-vragen met telkens 3 keuzemogelijkheden (27/40 om te slagen)
Slides + teksten kennen (wetenschappelijke artikels & actua)
DEFINITIES EN AANVERWANTE CONCEPTEN VAN MVO
DEFINITIE MVO
= de verantwoordelijkheid van een organisatie voor de effecten van haar besluiten en activiteiten op de
maatschappij en het milieu door transparant en ethisch gedrag. MVO houdt in dat organisaties
aandacht voor mensenrechten, consumentenbelangen en sociale, ethische en milieukwesties in hun
activiteiten en kernstrategie integreren in nauwe samenwerking met hun stakeholders om:
-- zoveel mogelijk gedeelde waarde te creëren voor hun eigenaren/aandeelhouders, andere
stakeholders en de samenleving als geheel
-- mogelijke negatieve effecten op te sporen, te voorkomen en te verminderen
= context-specific organizational actions and policies that take into account stakeholders’ expectations
and the triple bottom line of economic, social and environmental performance!
o triple bottom line (= 3p’s)
= people (social) – planet (environment) – profit (economic)
o stakeholders
rekening houden met diverse groepen stakeholders met soms tegenstrijdige verwachtingen
stakeholder mapping = detecteren van verschillende categorieën van stakeholders én de key
stakeholders
ESSENTIËLE KENMERKEN VAN MVO
o 1) Impact van organisatie op maatschappij en milieu
planetary boundaries: in 2025 zijn 7 van de 9 grenzen overschreden
Global Risks Perception Survey (GRPS) = jaarlijks onderzoek dat de grootste wereldwijde risico's in
kaart brengt op korte en lange termijn, gebaseerd op inzichten uit bedrijfsleven, academische
wereld, overheden en het maatschappelijk middenveld.
global risks:
2 EU richtlijnen tegen greenwashing:
a) empowering consumers-richtlijn = verbod op misleidende handelspraktijken, zo geen vage en
niet-verifieerbare duurzaamheidsclaims (vanaf september 2026)
b) green-claims richtlijn = verplicht duurzaamheidslabels en groene claims laten verifiëren (nog niet
zeker wanneer of als ingevoerd zal worden)
o 2) Geïntegreerd in kernactiviteiten en strategie
o 3) Gedeelde waarde: voordelen voor de organisatie én stakeholders
1
, o 4) Vrijwillige initiatieven, meer doen dat wat wettelijk opgelegd is
VERSCHILLENDE BENADERINGEN VAN MVO
a) instrumenteel: causaliteit, welke acties ondernemen om doelen te bereiken
b) normatief: waardegeladen, beschrijven wat organisaties zouden moeten doen
o Normatieve benadering: model van Carroll = organisaties hebben 4 verantwoordelijkheden
a) economische verantwoordelijkheid: winstgevend zijn
= niet onethisch om winst te maken
b) juridische verantwoordelijkheid: voldoen aan wettelijke verplichtingen
= om bescherming en voordelen te brengen
maar: hoe groot mag inmenging van de overheid zijn?
c) ethische verantwoordelijkheid
= meer doen dan wettelijk verplicht (minimum)
d) filantropische verantwoordelijkheid
= iets terugdoen voor de maatschappij
bv: giften (financiële steun aan projecten)
bv: employee volunteering/ corporate volunteering = inschakelen van personeel om
vrijwilligerswerk te doen (zwerfafval rapen, schilderwerken uitvoeren, skill based volunteering…)
EVOLUTIE VAN MVO: MIJLPALEN
1) sustainable development (1987)
= development that meets the needs of the present without compromising the ability of future
generations to meet their own needs
intergenerationele solidariteit = solidariteit tussen verschillende generaties
intragenerationele solidariteit = solidariteit binnen een generatie
+ TEKST 2) triple bottom line (1994: John Elkington)
= Profit, People, Planet => beïnvloeden elkaar!
kritiek: wordt gezien als evenwichtsoefening, dus er is balans nodig tussen de 3P’s, maar dit
negeert de bestaande relatie tussen economische groei & planetaire grenzen & toenemende
ongelijkheid. Daarom wordt 3P-model als zwakke interpretatie van duurzaamheid gezien
alternatief: geneste modellen
a)
= economie (of welvaart) wordt begrensd door de grenzen
van mens en planeet
=> hier is economisch niveau een middel en geen doel op zich
b) donuteconomie (Kate Raworth) :
2
, 3) shared value (2006)
= Michael Porter: ‘ business must reconnect company success with social progress’
4) sustainable development goals (2015)
= 17 doelstellingen om duurzame ontwikkeling te realiseren, ontwikkeld door de Verenigde Naties
toevoeging van Peace en Partnership in het 3P’s model:
duurzame economie kan niet enkel voorkomen binnen de
ecologische en sociale grenzen
hier wel, gezond ecologisch en sociaal systeem als
basisvoorwaarde voor een duurzame economie
agenda 2030: doelstellingen die NIET internationaal bindend zijn
=> unanieme goedkeuring
=> ruim toepassingsgebied: de 17 doelstellingen met subdoelstellingen en indicatoren
=> iedereen moet helpen de SDG’s realiseren: overheid, burger, bedrijf en ngo’s
+ TEKST kritiek: de reikwijdte en de ambitie worden sterk beperkt door de vaagheid van de doelen en de
ongeschiktheid van de geselecteerde indicatoren (niet kwantitatief meetbaar en geen deadline)
=> cherry-picking = bedrijven prioriteren bepaalde doelen die passen bij hun beleid, maar de
SDG’s kan je niet als aparte doelstellingen benaderen, het is een netwerk van doelen en moet
een ondeelbaar geheel vormen
=> labelling = organisaties kijken naar wat ze nu al doen en benoemen die SDG’s, in plaats van te
kijken waar ze duurzame vooruitgang kunnen maken
=> SDG-washing = SDG’s misbruiken in de marketingstrategie van een bedrijf
5) green deal (2019)
moet van Europa tegen 2050 een klimaatneutraal continent maken
ten minste 55% minder uitstoot van broeikasgassen in 2030 tov 1990
3 miljard extra bomen geplant tegen 2030
3
, AANVERWANTE CONCEPTEN VAN MVO
o ESG: Environmental, Social & Governance
wordt als synoniem gebruikt voor duurzaam ondernemen
o Corporate Citizenship
= organisaties maken deel uit van de maatschappij en moeten zich net als individuen gedragen als
‘goede burgers’
synoniem voor CSR (=MVO)
o Corporate sustainability
= doorvertaling van sustainable development naar organisatieniveau (macro naar micro)
o Corporate social performance (CSP)
= bedrijven moeten niet alleen kijken naar financiële resultaten van organisaties, maar ook naar de
sociale, maatschappelijke en ecologische resultaten
negatieve én positieve effecten op mens en milieu in rekening brengen
‘Results chain’ of ‘Logic model’ om niet-financiële performantie te meten = moeilijk
Theory of change model = vaak gebruikt door sociale ondernemers
=> output: aangeboden producten/diensten => makkelijk meetbaar op KT
=> outcome: moeilijk meetbare resultaten op LT
=> impact: LT verandering die men wil bereiken (bv: minder armoede, meer biodiversiteit, …)
o Business ethics
= the application of ethics to the workplace and business relationships specifically
examples of ethics: honesty, keeping promises, respecting others’ rights, …
4
Slides + teksten kennen (wetenschappelijke artikels & actua)
DEFINITIES EN AANVERWANTE CONCEPTEN VAN MVO
DEFINITIE MVO
= de verantwoordelijkheid van een organisatie voor de effecten van haar besluiten en activiteiten op de
maatschappij en het milieu door transparant en ethisch gedrag. MVO houdt in dat organisaties
aandacht voor mensenrechten, consumentenbelangen en sociale, ethische en milieukwesties in hun
activiteiten en kernstrategie integreren in nauwe samenwerking met hun stakeholders om:
-- zoveel mogelijk gedeelde waarde te creëren voor hun eigenaren/aandeelhouders, andere
stakeholders en de samenleving als geheel
-- mogelijke negatieve effecten op te sporen, te voorkomen en te verminderen
= context-specific organizational actions and policies that take into account stakeholders’ expectations
and the triple bottom line of economic, social and environmental performance!
o triple bottom line (= 3p’s)
= people (social) – planet (environment) – profit (economic)
o stakeholders
rekening houden met diverse groepen stakeholders met soms tegenstrijdige verwachtingen
stakeholder mapping = detecteren van verschillende categorieën van stakeholders én de key
stakeholders
ESSENTIËLE KENMERKEN VAN MVO
o 1) Impact van organisatie op maatschappij en milieu
planetary boundaries: in 2025 zijn 7 van de 9 grenzen overschreden
Global Risks Perception Survey (GRPS) = jaarlijks onderzoek dat de grootste wereldwijde risico's in
kaart brengt op korte en lange termijn, gebaseerd op inzichten uit bedrijfsleven, academische
wereld, overheden en het maatschappelijk middenveld.
global risks:
2 EU richtlijnen tegen greenwashing:
a) empowering consumers-richtlijn = verbod op misleidende handelspraktijken, zo geen vage en
niet-verifieerbare duurzaamheidsclaims (vanaf september 2026)
b) green-claims richtlijn = verplicht duurzaamheidslabels en groene claims laten verifiëren (nog niet
zeker wanneer of als ingevoerd zal worden)
o 2) Geïntegreerd in kernactiviteiten en strategie
o 3) Gedeelde waarde: voordelen voor de organisatie én stakeholders
1
, o 4) Vrijwillige initiatieven, meer doen dat wat wettelijk opgelegd is
VERSCHILLENDE BENADERINGEN VAN MVO
a) instrumenteel: causaliteit, welke acties ondernemen om doelen te bereiken
b) normatief: waardegeladen, beschrijven wat organisaties zouden moeten doen
o Normatieve benadering: model van Carroll = organisaties hebben 4 verantwoordelijkheden
a) economische verantwoordelijkheid: winstgevend zijn
= niet onethisch om winst te maken
b) juridische verantwoordelijkheid: voldoen aan wettelijke verplichtingen
= om bescherming en voordelen te brengen
maar: hoe groot mag inmenging van de overheid zijn?
c) ethische verantwoordelijkheid
= meer doen dan wettelijk verplicht (minimum)
d) filantropische verantwoordelijkheid
= iets terugdoen voor de maatschappij
bv: giften (financiële steun aan projecten)
bv: employee volunteering/ corporate volunteering = inschakelen van personeel om
vrijwilligerswerk te doen (zwerfafval rapen, schilderwerken uitvoeren, skill based volunteering…)
EVOLUTIE VAN MVO: MIJLPALEN
1) sustainable development (1987)
= development that meets the needs of the present without compromising the ability of future
generations to meet their own needs
intergenerationele solidariteit = solidariteit tussen verschillende generaties
intragenerationele solidariteit = solidariteit binnen een generatie
+ TEKST 2) triple bottom line (1994: John Elkington)
= Profit, People, Planet => beïnvloeden elkaar!
kritiek: wordt gezien als evenwichtsoefening, dus er is balans nodig tussen de 3P’s, maar dit
negeert de bestaande relatie tussen economische groei & planetaire grenzen & toenemende
ongelijkheid. Daarom wordt 3P-model als zwakke interpretatie van duurzaamheid gezien
alternatief: geneste modellen
a)
= economie (of welvaart) wordt begrensd door de grenzen
van mens en planeet
=> hier is economisch niveau een middel en geen doel op zich
b) donuteconomie (Kate Raworth) :
2
, 3) shared value (2006)
= Michael Porter: ‘ business must reconnect company success with social progress’
4) sustainable development goals (2015)
= 17 doelstellingen om duurzame ontwikkeling te realiseren, ontwikkeld door de Verenigde Naties
toevoeging van Peace en Partnership in het 3P’s model:
duurzame economie kan niet enkel voorkomen binnen de
ecologische en sociale grenzen
hier wel, gezond ecologisch en sociaal systeem als
basisvoorwaarde voor een duurzame economie
agenda 2030: doelstellingen die NIET internationaal bindend zijn
=> unanieme goedkeuring
=> ruim toepassingsgebied: de 17 doelstellingen met subdoelstellingen en indicatoren
=> iedereen moet helpen de SDG’s realiseren: overheid, burger, bedrijf en ngo’s
+ TEKST kritiek: de reikwijdte en de ambitie worden sterk beperkt door de vaagheid van de doelen en de
ongeschiktheid van de geselecteerde indicatoren (niet kwantitatief meetbaar en geen deadline)
=> cherry-picking = bedrijven prioriteren bepaalde doelen die passen bij hun beleid, maar de
SDG’s kan je niet als aparte doelstellingen benaderen, het is een netwerk van doelen en moet
een ondeelbaar geheel vormen
=> labelling = organisaties kijken naar wat ze nu al doen en benoemen die SDG’s, in plaats van te
kijken waar ze duurzame vooruitgang kunnen maken
=> SDG-washing = SDG’s misbruiken in de marketingstrategie van een bedrijf
5) green deal (2019)
moet van Europa tegen 2050 een klimaatneutraal continent maken
ten minste 55% minder uitstoot van broeikasgassen in 2030 tov 1990
3 miljard extra bomen geplant tegen 2030
3
, AANVERWANTE CONCEPTEN VAN MVO
o ESG: Environmental, Social & Governance
wordt als synoniem gebruikt voor duurzaam ondernemen
o Corporate Citizenship
= organisaties maken deel uit van de maatschappij en moeten zich net als individuen gedragen als
‘goede burgers’
synoniem voor CSR (=MVO)
o Corporate sustainability
= doorvertaling van sustainable development naar organisatieniveau (macro naar micro)
o Corporate social performance (CSP)
= bedrijven moeten niet alleen kijken naar financiële resultaten van organisaties, maar ook naar de
sociale, maatschappelijke en ecologische resultaten
negatieve én positieve effecten op mens en milieu in rekening brengen
‘Results chain’ of ‘Logic model’ om niet-financiële performantie te meten = moeilijk
Theory of change model = vaak gebruikt door sociale ondernemers
=> output: aangeboden producten/diensten => makkelijk meetbaar op KT
=> outcome: moeilijk meetbare resultaten op LT
=> impact: LT verandering die men wil bereiken (bv: minder armoede, meer biodiversiteit, …)
o Business ethics
= the application of ethics to the workplace and business relationships specifically
examples of ethics: honesty, keeping promises, respecting others’ rights, …
4
