SOCIALE PSYCHOLOGIE
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1. DE MENS IS EEN SOCIAAL DIER
• We zijn verzot op nadenken over onszelf en anderen en over hoe te reageren in sociale situaties.
Anderen observeren, hun gedrag analyseren, is een fulltime activiteit
• Zie eveneens de belangstelling voor sociaalpsychologische thema’s in de media
DE KRANT VAN VANDAAG:
Bv. Ouders die kleine Elias (3) lieten verhongeren krijgen levenslang
→ mensen voelen empathie omdat ze sociale dieren zijn, we zijn van nature geïnteresseerd in sociale
psychologie
2. DE SOCIALE PSYCHOLOGIE: DEFINITIE EN VERWANTE DISCIPLINES
2.1 DEFINITIE VAN SOCIALE PSYCHOLOGIE
DEFINITIE: Sociale psychologie is de wetenschappelijke studie naar de wijze waarop gedachten,
gevoelens, motivaties en gedragingen van mensen beïnvloed worden door de aanwezigheid van
anderen en hoe wij zelf een invloed uitoefenen op hoe andere personen denken, voelen en zich gedragen
(Allport, 1985).
2.2 DE KRACHT VAN DE SOCIALE SITUATIE
• Wij laten ons op continue wijze beïnvloeden door onze sociale omgeving
REAGAN – MONDALE DEBAT 1984: the age issue
“The age issue” ging over zorgen dat Reagan te oud was, maar met één slimme grap wist hij:
• het probleem te neutraliseren
• zichzelf menselijk en scherp neer te zetten
• en het debat (en uiteindelijk de verkiezing) naar zich toe te trekken
BEINVLOEDING DOOR ANDEREN
1
,Waarom beoordelen wij Reagan zo positief?
• Beoordeling van Raegen (y-as): afhankelijke variabele
• 3 condities: met oneliners en publieke reactie (Reagen scoort goed), zonder oneliners en reactie
(gemiddelden blijven ongeveer gelijk), met oneliners zonder reactie (score gaat omlaag)
• Uitkomst van dit onderzoek: publieksreactie is bepalend en zorgt voor positieve score van
Raegen
DE KRACHT VAN DE REACTIE VAN ANDEREN
Obama VS Romney 22 oktober 2012 “horses and Bayonets”
Op bepaalt moment meer dan 100 000 keer per minuut getweet
Debat 22 oktober:
SCHIEFFER: Good evening from the campus of Lynn University here in Boca Raton, Florida. This is the
fourth and last debate of the 2012 campaign, brought to you by the Commission on Presidential Debates.
This one's on foreign policy. I'm Bob Schieffer of CBS News. The questions are mine, and I have not shared
them with the candidates or their aides.
The audience has taken a vow of silence — no applause, no reaction of any kind, except right now when
we welcome President Barack Obama and Governor Mitt Romney
Ook voor Andere debatten (17 okt)
Rule: article, section A, subsection 7: “all members of the debate audience will be instructed by the
moderator before the debate goes on the air and by the moderator after the debate goes on the air not be
applaud, speak, or otherwise participate in the debate by any means other than by silent observation,
except as provided by the agreed upon rules of the October 16 town hall
Het publiek moest stil zijn om eerlijkheid te garanderen en te voorkomen dat ze worden beïnvloed. Maar
reacties gebeurden toch (online → twitter).
Reacties van anderen beïnvloeden hoe jij het debat ziet.
BENNINGTON COLLEGE (NEWCOMB)
Toonde aan dat meisjes op een meisjescollege steeds meer progressief werden door de sociale omgeving
van het college.
➔ Mensen veranderden hun mening door hun sociale omgeving
EERSTE INDRUKKEN
Sociale psychologie: oa. effecten van eerste indrukken
WIE VOLGT DE NORM?
Sociale psychologie:
• conformiteit belangrijk onderdeel
• Blinde gehoorzaamheid belangrijk onderdeel
2
,2.3 SOCIALE PSYCHOLOGIE EN VERWANTE DISCIPLINES
SOCIOLOGIE
• Studie van groepsfactoren (Bv. SES, nationaliteit, etnische achtergrond
• Multilevel designs: combinaties van individuele data en deze geanalyseerd in verschillende
contexten met verschillende contextvariabelen
PERSOONLIJKHEIDSPSYCHOLOGIE
• Studie van cross-situationele stabiliteit tussen individuen
• Stabiliteit van individuen over situaties heen
RELATIE TOT ANDERE DISCIPLINES
Bv. nagaan hoeveel lawaai iemand maakt
EFFECT VAN GROEP >> SOCIOLOGIE
Conclusie: variantie wordt volledig verklaart door groep (geslacht)
EFFECT VAN CONDITIE >> (SOCIALE PSYCHOLOGIE)
Conclusie: verschillen bepaalt door condities
3
, EFFECT VAN PERSOONLIJKHEID >>
DE ‘REALITEIT’
Zowel effecten van conditie, persoon, groep
2.4 ANDERE PSYCHOLOGIE DOMEINEN
KLINISCHE PSYCHOLOGIE Het effect van verschillende therapieën voor
reductie van vooroordelen bij antisociale
personen
PERSOONLIJKHEIDSPSYCHOLOGIE Constructie van een vragenlijst om mannen met
sterke vooroordelen te identificeren
COGNITIEVE PSYCHOLOGIE Manipuleer blootstelling aan een lid van een
sociale categorie en registreer automatische
gedachten
SOCIALE PSYCHOLOGIE Manipuleer diverse soorten contact tussen
allochtonen en autochtonen en registreer het
effect op vooroordelen
2.5 SOCIALE PSYCHOLOGIE EN MENSENKENNIS
Als je kinderen beloont voor iets wat ze graag doen dan zullen ze die activiteit naderhand … uitvoeren
a) meer: 22,6 b) evenveel 61,2 c) minder 16.1
Het herhaaldelijk zien van een persoon, een schilderij, een gebouw zal je waardering ervoor:
a) verhogen 63,1 b) niet wijzigen 13,9 c) verminderen 22,3
4
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1. DE MENS IS EEN SOCIAAL DIER
• We zijn verzot op nadenken over onszelf en anderen en over hoe te reageren in sociale situaties.
Anderen observeren, hun gedrag analyseren, is een fulltime activiteit
• Zie eveneens de belangstelling voor sociaalpsychologische thema’s in de media
DE KRANT VAN VANDAAG:
Bv. Ouders die kleine Elias (3) lieten verhongeren krijgen levenslang
→ mensen voelen empathie omdat ze sociale dieren zijn, we zijn van nature geïnteresseerd in sociale
psychologie
2. DE SOCIALE PSYCHOLOGIE: DEFINITIE EN VERWANTE DISCIPLINES
2.1 DEFINITIE VAN SOCIALE PSYCHOLOGIE
DEFINITIE: Sociale psychologie is de wetenschappelijke studie naar de wijze waarop gedachten,
gevoelens, motivaties en gedragingen van mensen beïnvloed worden door de aanwezigheid van
anderen en hoe wij zelf een invloed uitoefenen op hoe andere personen denken, voelen en zich gedragen
(Allport, 1985).
2.2 DE KRACHT VAN DE SOCIALE SITUATIE
• Wij laten ons op continue wijze beïnvloeden door onze sociale omgeving
REAGAN – MONDALE DEBAT 1984: the age issue
“The age issue” ging over zorgen dat Reagan te oud was, maar met één slimme grap wist hij:
• het probleem te neutraliseren
• zichzelf menselijk en scherp neer te zetten
• en het debat (en uiteindelijk de verkiezing) naar zich toe te trekken
BEINVLOEDING DOOR ANDEREN
1
,Waarom beoordelen wij Reagan zo positief?
• Beoordeling van Raegen (y-as): afhankelijke variabele
• 3 condities: met oneliners en publieke reactie (Reagen scoort goed), zonder oneliners en reactie
(gemiddelden blijven ongeveer gelijk), met oneliners zonder reactie (score gaat omlaag)
• Uitkomst van dit onderzoek: publieksreactie is bepalend en zorgt voor positieve score van
Raegen
DE KRACHT VAN DE REACTIE VAN ANDEREN
Obama VS Romney 22 oktober 2012 “horses and Bayonets”
Op bepaalt moment meer dan 100 000 keer per minuut getweet
Debat 22 oktober:
SCHIEFFER: Good evening from the campus of Lynn University here in Boca Raton, Florida. This is the
fourth and last debate of the 2012 campaign, brought to you by the Commission on Presidential Debates.
This one's on foreign policy. I'm Bob Schieffer of CBS News. The questions are mine, and I have not shared
them with the candidates or their aides.
The audience has taken a vow of silence — no applause, no reaction of any kind, except right now when
we welcome President Barack Obama and Governor Mitt Romney
Ook voor Andere debatten (17 okt)
Rule: article, section A, subsection 7: “all members of the debate audience will be instructed by the
moderator before the debate goes on the air and by the moderator after the debate goes on the air not be
applaud, speak, or otherwise participate in the debate by any means other than by silent observation,
except as provided by the agreed upon rules of the October 16 town hall
Het publiek moest stil zijn om eerlijkheid te garanderen en te voorkomen dat ze worden beïnvloed. Maar
reacties gebeurden toch (online → twitter).
Reacties van anderen beïnvloeden hoe jij het debat ziet.
BENNINGTON COLLEGE (NEWCOMB)
Toonde aan dat meisjes op een meisjescollege steeds meer progressief werden door de sociale omgeving
van het college.
➔ Mensen veranderden hun mening door hun sociale omgeving
EERSTE INDRUKKEN
Sociale psychologie: oa. effecten van eerste indrukken
WIE VOLGT DE NORM?
Sociale psychologie:
• conformiteit belangrijk onderdeel
• Blinde gehoorzaamheid belangrijk onderdeel
2
,2.3 SOCIALE PSYCHOLOGIE EN VERWANTE DISCIPLINES
SOCIOLOGIE
• Studie van groepsfactoren (Bv. SES, nationaliteit, etnische achtergrond
• Multilevel designs: combinaties van individuele data en deze geanalyseerd in verschillende
contexten met verschillende contextvariabelen
PERSOONLIJKHEIDSPSYCHOLOGIE
• Studie van cross-situationele stabiliteit tussen individuen
• Stabiliteit van individuen over situaties heen
RELATIE TOT ANDERE DISCIPLINES
Bv. nagaan hoeveel lawaai iemand maakt
EFFECT VAN GROEP >> SOCIOLOGIE
Conclusie: variantie wordt volledig verklaart door groep (geslacht)
EFFECT VAN CONDITIE >> (SOCIALE PSYCHOLOGIE)
Conclusie: verschillen bepaalt door condities
3
, EFFECT VAN PERSOONLIJKHEID >>
DE ‘REALITEIT’
Zowel effecten van conditie, persoon, groep
2.4 ANDERE PSYCHOLOGIE DOMEINEN
KLINISCHE PSYCHOLOGIE Het effect van verschillende therapieën voor
reductie van vooroordelen bij antisociale
personen
PERSOONLIJKHEIDSPSYCHOLOGIE Constructie van een vragenlijst om mannen met
sterke vooroordelen te identificeren
COGNITIEVE PSYCHOLOGIE Manipuleer blootstelling aan een lid van een
sociale categorie en registreer automatische
gedachten
SOCIALE PSYCHOLOGIE Manipuleer diverse soorten contact tussen
allochtonen en autochtonen en registreer het
effect op vooroordelen
2.5 SOCIALE PSYCHOLOGIE EN MENSENKENNIS
Als je kinderen beloont voor iets wat ze graag doen dan zullen ze die activiteit naderhand … uitvoeren
a) meer: 22,6 b) evenveel 61,2 c) minder 16.1
Het herhaaldelijk zien van een persoon, een schilderij, een gebouw zal je waardering ervoor:
a) verhogen 63,1 b) niet wijzigen 13,9 c) verminderen 22,3
4
